İsrail ile İran arasındaki gerilimde yeni bir askeri operasyon ihtimali yeniden dünya gündeminin ilk sıralarına taşındı. İsrail Hayom gazetesine konuşan İsrailli askeri kaynaklar, İsrail ve ABD orduları arasındaki yakın istihbarat ve operasyonel koordinasyonun devam ettiğini ancak Tel Aviv’in Washington’ın doğrudan katılımı olmadan hareket edebileceği senaryolar için de hazırlık yaptığını bildirdi.
İsrail’in hazırlıklarında İran’ın nükleer programı başlıca başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. İsrail ordusunun hem İran’dan gelebilecek olası bir saldırıya karşılık verilmesi hem de gerekli görülmesi halinde önleyici bir operasyon gerçekleştirilmesi seçeneklerini değerlendirdiği aktarıldı.
ABD OLMADAN SALDIRI SENARYOSU MASADA
Habere göre Washington ile Tel Aviv arasındaki askeri iş birliği sürmesine rağmen İsrail, İran’a yönelik yeni bir operasyon için yalnızca ABD’nin kararına bağlı kalmak istemiyor.
Bu kapsamda İsrail ordusunun ABD’nin aktif olarak katılmadığı bağımsız bir operasyon ihtimali üzerinde de çalıştığı belirtiliyor. Ancak İsrail Hayom’un aktardığı değerlendirmelerde, ABD’de 3 Kasım’da yapılacak ara seçimlerden önce İsrail veya ABD tarafından İran’a karşı yeni ve geniş çaplı bir saldırı başlatılması ihtimalinin görece düşük görüldüğü ifade edildi.
GÖZLER ABD ARA SEÇİMLERİNDE
İran cephesindeki askeri hesaplamalarda ABD iç siyasetinin de belirleyici faktörlerden biri olduğu belirtiliyor. Özellikle yeni ve kapsamlı bir çatışmanın küresel petrol ve benzin fiyatlarında oluşturabileceği yükselişin seçim sürecinde Donald Trump yönetimi açısından siyasi sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.
İsrail Hayom daha önce de Trump’ın İran’a yönelik yeni kapsamlı bir operasyon konusunda ara seçimleri dikkate aldığını ve yeniden yoğunlaşacak çatışmaların enerji fiyatlarını artırmasının Cumhuriyetçiler açısından siyasi maliyet yaratabileceğine ilişkin değerlendirmeler bulunduğunu aktarmıştı.
ABD’nin bölgedeki askeri varlığı ise aynı dönemde güçlendiriliyor. Associated Press'in 2 Ekim tarihli haberine göre Washington yaklaşık 9 bin ilave asker ve üçüncü bir uçak gemisini Orta Doğu’ya gönderme sürecinde. Bu adımların ardından bölgedeki ABD askeri personelinin sayısının ekim sonuna kadar 20 binin üzerine çıkabileceği belirtiliyor.
İRAN’DAN SERT KARŞILIK MESAJI
İsrail’den gelen haberlerin yanı sıra İran da yeni bir saldırı ihtimaline karşı hazırlıklarını sürdürüyor. Reuters’ın 1 Ekim tarihli haberine göre Tahran yönetimi, ABD’nin geniş çaplı saldırılara yeniden başlaması halinde önceki çatışmalardan daha kapsamlı bir askeri karşılık verilmesine yönelik hazırlık yapıyor. İranlı komutanların olası hedefleri ve karşılık seçeneklerini gözden geçirdiği bildirildi.
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi de İran ordusunun ABD ve İsrail’den gelebilecek hamlelere karşı yüksek hazırlık seviyesinde olduğunu belirterek olası yeni saldırıya daha ağır karşılık verileceği mesajını verdi.
TAHRAN’IN NÜKLEER PROGRAMI YENİDEN MERKEZDE
İsrail açısından olası yeni operasyonun merkezindeki başlıklardan birini İran’ın nükleer faaliyetleri oluşturuyor. İsrail tarafı Tahran’ın nükleer kapasitesini güvenlik tehdidi olarak değerlendirirken İran yönetimi nükleer programının barışçıl amaç taşıdığını savunuyor.
ABD Başkanı Donald Trump da eylül ayında İran’ın Natanz yakınlarındaki Pickaxe Mountain olarak anılan yer altı tesisindeki faaliyetlerine ilişkin Tahran’ı uyarmış ve gerekli görülmesi halinde bölgenin yeniden hedef alınabileceğini söylemişti.
İran cephesindeki son gelişmeler, bölgede askeri hareketliliğin tamamen sona ermediğini gösterirken tarafların bir yandan yeni operasyon senaryoları hazırladığı, diğer yandan ABD’deki ara seçimler başta olmak üzere siyasi ve ekonomik faktörleri hesaplamalarına dahil ettiği bir döneme işaret ediyor.
