16 Ocak, Irak’ta Türkmen halkının hafızasında acıyla hatırlanan günlerden biri olarak öne çıkıyor. Bu tarih, Irak’ta Baas rejiminin Türkmen toplumunun önde gelen isimlerini idam ettiği gün olarak anılıyor. Türkmenler, yıllar içinde bu günü “Türkmen Şehitleri Günü” olarak ilan ederek, hayatını kaybeden liderlerini ve sonrasında yaşanan acıları unutturmamayı amaçladı.
IRAK’TA BAAS REJİMİNİN TÜRKMENLERE YÖNELİK BASKILARI
Irak’ta Türkmenlere yönelik baskılar özellikle 1970’li yılların sonuna doğru belirgin biçimde arttı. 1979 yılıyla birlikte Baas rejimi, Türkmen toplumunu temsil eden aydınları ve kanaat önderlerini hedef aldı. Bu süreçte Türkmen kimliğini savunan isimler gözaltına alındı, uzun süre sorgulandı ve ağır işkencelere maruz bırakıldı.
GÖZALTINA ALINAN TÜRKMEN LİDERLER
Türkmen toplumunda önemli yere sahip olan Emekli Albay Abdullah Abdurrahman, Bağdat Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Necdet Koçak, Dr. Rıza Demirci ve Kerküklü iş insanı Adil Şerif bu dönemde tutuklanan isimler arasında yer aldı. Bu tutuklamalar, Irak Türkleri arasında büyük bir endişe ve tepkiye neden oldu.
Abdullah Abdurrahman, uzun yıllar Türkmen Kardeşlik Ocağı başkanlığı yapmış ve Irak’taki Türkmenlerin örgütlenmesinde önemli rol üstlenmişti. Doç. Dr. Necdet Koçak ise Bağdat Üniversitesi’nde Ziraat Makineleri Bölümü’nü kurarak yüzlerce öğrenci yetiştiren bir akademisyen olarak tanınıyordu.
16 OCAK 1980’DE İDAMLAR GERÇEKLEŞTİ
Baas yönetimi, yürüttüğü soruşturmalardan sonuç alamamasına rağmen Türkmen toplumuna gözdağı vermek amacıyla ağır bir karara imza attı. Abdullah Abdurrahman, Necdet Koçak ve Adil Şerif, 16 Ocak 1980 tarihinde idam edildi. İşkence altında yaşamını yitirdiği belirtilen Dr. Rıza Demirci’nin akıbeti ise yıllar boyunca gizli kaldı; 1998 yılında ailesine gönderilen resmi yazıyla idam edildiği bildirildi.
TÜRKMEN ŞEHİTLERİ GÜNÜ NASIL İLAN EDİLDİ?
Bu idamlar, Irak Türkleri arasında derin bir kırılmaya yol açtı. 2003 yılında Saddam Hüseyin rejiminin devrilmesinin ardından da Türkmen coğrafyasında şiddet sona ermedi. Musul’dan Kerkük’e, Telafer’den Tuzhurmatu’ya kadar birçok bölgede Türkmenler saldırılara maruz kaldı ve binlerce kişi hayatını kaybetti.
Türkmen aydınları ve kanaat önderleri, farklı dönemlerde ve bölgelerde şehit edilen tüm Türkmenleri temsilen 16 Ocak tarihinin “Türkmen Şehitleri Günü” olarak anılmasına karar verdi.
Bugün, 16 Ocak Türkmen Şehitleri Günü vesilesiyle, Türkmen davası uğruna hayatını kaybeden tüm şehitler saygı ve rahmetle anılıyor. Bu tarih, Türkmenlerin var olma mücadelesinin ve yaşanan acıların hafızalarda diri tutulması açısından önemini koruyor.