19 Ocak 1954’te Malatya’da dünyaya gelen gazeteci ve yazar Hrant Dink, yaşamı boyunca Türkiye’de basın, ifade özgürlüğü ve azınlık hakları alanlarında yürüttüğü çalışmalarla tanındı. Dink, çocukluk yıllarından itibaren eğitim, yayıncılık ve gazetecilik alanlarında sürdürdüğü faaliyetlerle kamuoyunda önemli bir yer edindi.
Hrant Dink, 1954 yılında Malatya’da doğdu. Babası Sivas’ın Gürün, annesi Gülvart ise Sivas’ın Kangal ilçesinde dünyaya geldi. Anne ve babasının 1961 yılında İstanbul’a taşınmasının ardından ayrılması üzerine Hrant Dink ve iki kardeşi, Gedikpaşa’daki Ermeni Yetimhanesi’ne yerleştirildi.
Lise eğitimini Surp Haç Tıbrevank Ermeni Lisesi’nde tamamlayan Dink, daha sonra İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Zooloji Bölümü’nde öğrenim gördü. Bu dönemde yetimhanede birlikte büyüdüğü Rakel ile evlendi. Gençlik yıllarında Türkiye’de gelişmekte olan sol siyasetle ilgilendi ve Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist çizgide siyasi faaliyetlerde bulundu. Bu süreçte, örgüt ile Ermeni cemaatinin ilişkilendirilmesini önlemek amacıyla ismini mahkeme kararıyla “Fırat” olarak değiştirdi.
TUZLA ERMENİ KAMPI VE YAYINCILIK FAALİYETLERİ
Hrant Dink, kardeşleriyle birlikte yayınevi ve kırtasiye işletmeciliği yaptı. Aynı dönemde eşi Rakel Dink ile birlikte, Anadolu’dan gelen kimsesiz ve yoksul çocukların eğitim gördüğü Tuzla Ermeni Kampı’nın yönetimini üstlendi. Kamp, açılışından 21 yıl sonra devlet tarafından el konularak kapatıldı. Dink, askerlik görevini Denizli Piyade Alayı’nda sekiz ay kısa dönem er olarak yaptı.
AGOS GAZETESİNİN KURULUŞU
Gazetecilik hayatına kitap eleştirileri ve basında yer alan yanlış haberlere gönderdiği düzeltmelerle başlayan Dink, İstanbul Ermeni Patrikhanesi’ne Türkçe ve Ermenice yayımlanacak bir gazete çıkarılması önerisinde bulundu. Bu öneri doğrultusunda, 5 Nisan 1996’da Agos gazetesinin ilk sayısı yayımlandı. Dink, gazetenin kuruculuğunu, yayın yönetmenliğini ve başyazarlığını üstlendi. Ayrıca Zaman ve BirGün gazetelerinde de yazılar kaleme aldı.
Hrant Dink hakkında Türk Ceza Kanunu’nun 301. maddesi kapsamında çeşitli davalar açıldı. 2002 yılında Şanlıurfa’da yaptığı bir konuşma nedeniyle “Türklüğü aşağılamak” suçlamasıyla yargılandı ve beraat etti. 2004 yılında yayımlanan bir yazısı nedeniyle aynı maddeden altı ay hapis cezasına çarptırıldı, cezası ertelendi. Bu dava kapsamında hazırlanan bilirkişi raporunda, söz konusu ifadelerin “Türklüğü tahkir ve tezyif” kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtildi. Dink, dava sürecini Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taşımaya hazırlanıyordu.
SUİKAST SONUCU ÖLDÜRÜLDÜ
Hrant Dink, 19 Ocak 2007’de Şişli’de Halâskârgazi Caddesi üzerinde bulunan Agos gazetesi binası önünde uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetti. Cinayetle ilgili olarak 17 yaşındaki Ogün Samast yakalandı. Dink, 1909’dan bu yana Türkiye’de suikast sonucu öldürülen 62. gazeteci olarak kayıtlara geçti. Yargılamalar sonucunda suikastın “FETÖ’nün amaçları doğrultusunda işlendiği” yönünde karar verildi. Ogün Samast, 15 Kasım 2023’te tahliye edildi.
Hrant Dink için 23 Ocak 2007’de Agos gazetesi önünde tören düzenlendi. Törenin ardından cenaze, Surp Asdvadzadzin Patriklik Kilisesi’ndeki dini ayinin sonrasında Balıklı Ermeni Mezarlığı’nda defnedildi. Cenazeye on binlerce kişi katıldı.
Dink’in ölümünün ardından Türkiye’de ve yurt dışında çeşitli mekânlara adı verildi. Lyon’da bir sokak, Diyarbakır’da bir cadde ve İstanbul Kınalıada’da bir çocuk parkı Hrant Dink’in adını aldı. Malatya’da doğduğu evin bulunduğu sokak da 2013 yılında Hrant Dink Sokağı olarak adlandırıldı.
