Medipol Mega Üniversite Hastanesi Organ Nakli Uzmanı Prof. Dr. Onur Yaprak, geçmişte sirozun en önemli nedeninin viral hepatitler olduğunu ancak günümüzde modern yaşam alışkanlıklarının karaciğer sağlığını tehdit eden en büyük faktör haline geldiğini söyledi. Aşılama ve yeni tedavilerle hepatitlere bağlı siroz vakalarının azaldığını belirten Yaprak, asıl tehlikenin hızla artan karaciğer yağlanması olduğunu vurguladı.
KARACİĞER HAYATİ FONKSİYONLARIN MERKEZİ
Prof. Dr. Onur Yaprak, karaciğerin vücutta adeta bir kimya fabrikası gibi çalıştığını belirterek protein üretiminden safra salgılanmasına, pıhtılaşma faktörlerinden karbonhidrat ve yağ metabolizmasına kadar pek çok hayati görevi üstlendiğini ifade etti. Siroz geliştiğinde bu fonksiyonların ciddi şekilde bozulduğunu dile getiren Yaprak, karaciğer yağlanmasının ihmal edilmesinin geri dönüşü zor sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
KARACİĞER YAĞLANMASI DÖRT KAT ARTTI
Toplumda karaciğer yağlanması oranlarının dikkat çekici biçimde yükseldiğini kaydeden Yaprak, 2000’li yılların başında yüzde 10 civarında olan yağlanma oranının bugün yüzde 40’a ulaştığını aktardı. Bu artışın temelinde düzensiz beslenme, aşırı kilo ve hareketsiz yaşamın bulunduğunu belirten Yaprak, karaciğer hücrelerinin yüzde beşinden fazlasının yağla yer değiştirmesi durumunda yağlanmadan söz edilebileceğini söyledi.
METABOLİK SENDROM SİROZ RİSKİNİ ARTIRIYOR
Obezite, diyabet, hipertansiyon, kolesterol yüksekliği ve karın içi yağlanmanın bir araya gelerek metabolik sendromu oluşturduğunu ifade eden Yaprak, bu tablonun karaciğeri zamanla siroza sürüklediğini belirtti. Karaciğer yağlanması olan hastaların yaklaşık yüzde 25-30’unda NASH adı verilen iltihaplı tablonun geliştiğini, bu grubun yüzde 10’unda ise hastalığın siroza kadar ilerlediğini söyledi.
10 YILDA YÜZ BİNLERCE YENİ SİROZ HASTASI UYARISI
Prof. Dr. Yaprak, karaciğer yağlanması olan bireylerin yaklaşık yüzde 1’inin 10 yıl içinde siroz geliştireceğinin öngörüldüğünü belirterek, bunun önümüzdeki 10 yılda yaklaşık 400 bin yeni siroz hastası anlamına geldiğini ifade etti. Erkeklerde bel çevresinin 100 santimetrenin, kadınlarda ise 85 santimetrenin üzerinde olması durumunda karaciğer yağlanması riskinin yüzde 60-70’e çıktığını vurgulayan Yaprak, morbid obez bireylerin yüzde 90’ında yağlanma görüldüğünü söyledi.
YAĞLANMA DOĞRU YAŞAM TARZIYLA GERİ DÖNDÜRÜLEBİLİR
Karaciğer yağlanmasının erken dönemde geri döndürülebilir bir hastalık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Yaprak, Akdeniz tipi beslenmenin benimsenmesi, işlenmiş karbonhidratlardan uzak durulması ve fruktoz ile mısır şurubu içeren ürünlerin tüketilmemesi gerektiğini belirtti. Aralıklı oruç ve haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüşün önemine değinen Yaprak, kas güçlendirici egzersizlerin de enerji yakımını artırarak karaciğer sağlığına olumlu katkı sağladığını ifade etti.
Hareketsiz yaşam ve kötü beslenmenin yaygınlaşmasıyla karaciğer yağlanmasının toplumda yüzde 40’a ulaştığını belirten uzmanlar, zamanında önlem alınmazsa bu tablonun siroza kadar ilerleyebileceği konusunda uyarıyor.