Türkiye’de iklim değişikliği, düzensiz yağışlar ve artan su tüketimi kullanılabilir su kaynakları üzerindeki baskıyı artırıyor. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarının 1.297 metreküpe gerilediğini belirterek Türkiye’nin su stresi altında bulunduğunu söyledi. Yumaklı, Sapanca Gölü’nün korunması amacıyla hazırlanan eylem planının yatırım ayrıntılarını da kamuoyuyla paylaştı.
TÜRKİYE’DE KİŞİ BAŞINA DÜŞEN SU MİKTARI 1.297 METREKÜPE GERİLEDİ
Sapanca Gölü Eylem Planı’nın tanıtım toplantısında konuşan İbrahim Yumaklı, dünyadaki tatlı su kaynaklarının sınırlı olduğuna dikkat çekti. Dünya üzerindeki su kaynaklarının yalnızca yüzde 2,5’inin tatlı su olduğunu, bunun da çok küçük bir bölümünün kullanılabildiğini belirten Yumaklı, yaklaşık 2,2 milyar insanın temiz suya erişim sorunu yaşadığını ifade etti.
Ülkelerin su kaynakları bakımından durumunu değerlendiren Falkenmark Su Stres Endeksi’ne değinen Yumaklı, Türkiye’de kişi başına düşen kullanılabilir su miktarının 1.300 metreküp seviyesinin altına indiğini söyledi. Bakan, iklim değişikliğiyle birlikte yağış düzeninin bozulması, taşkınlar ve kuraklık riskinin su yönetimini daha önemli hale getirdiğini vurguladı.
Yumaklı, temiz su kaynaklarına erişimin stratejik önem taşıdığını belirterek suyun tarımdan sanayiye kadar bütün sektörleri etkileyen temel bir kaynak olduğunu dile getirdi.
SU VERİMLİLİĞİ SEFERBERLİĞİ YAYGINLAŞTIRILIYOR
Türkiye’nin 10 yıllık vizyonunu içeren Ulusal Su Planı’nın uygulamaya alındığını açıklayan Yumaklı, su verimliliğinin çalışmaların merkezinde bulunduğunu kaydetti. Emine Erdoğan’ın teşvik ve destekleriyle 2023 yılında başlatılan su verimliliği seferberliğinin uluslararası alanda da yaygınlaştırılması için çalışmalar yürütüldüğünü belirtti.
Coğrafi bilgi sistemleriyle e-Devlet üzerinden entegre çalışan su verimliliği sisteminin hayata geçirildiğini aktaran Yumaklı, kurumlar için mavi, yeşil ve turkuaz olmak üzere üç kademeli belge uygulamasının oluşturulduğunu söyledi. Şehirlerde kurakçıl peyzaj uygulamalarının yaygınlaştırılması da su tasarrufu çalışmalarının önemli başlıkları arasında yer aldı.
SUYUN YÜZDE 77’Sİ TARIMSAL ÜRETİMDE KULLANILIYOR
Türkiye’de kullanılan suyun yüzde 77’sinin tarımsal üretimde değerlendirildiğini belirten Yumaklı, suyu merkeze alan üretim planlamasının önemine dikkat çekti. Tarla içi sulama sistemlerinde yüzde 70 oranında hibe desteğinin sürdüğünü açıklayan Bakan, üreticilerin planlamaya verdiği desteğin önemini vurguladı.
Taşkın risklerine karşı 25 havzada yönetim planlarının tamamlandığını ve uygulamaya geçirildiğini belirten Yumaklı, Sapanca Gölü’nü besleyen derelerde de risk analizlerinin yapıldığını bildirdi. Ayrıca 15 ilde yaşanan taşkınlara 485 iş makinesi ve ağır ekipman ile 772 personelin müdahale ettiğini aktardı.
SAPANCA GÖLÜ HAVZASINA 5 YILDA 25,5 MİLYAR LİRALIK YATIRIM
Sapanca Gölü’nün hem Sakarya hem de Kocaeli için önemli bir içme ve kullanma suyu kaynağı olduğunu belirten Yumaklı, gölün korunmasının bölge ekonomisi ve doğal yaşam açısından kritik öneme sahip olduğunu söyledi.
Havzada sıcaklıkların gelecek dönemde 4 derece artmasının, yıllık toplam yağışların ise yüzde 5 azalmasının öngörüldüğünü açıklayan Yumaklı, 2025 yılında Sapanca Gölü’nde yaklaşık 72 milyon metreküp su azalımı yaşandığını belirtti. Bu kaybın yüzde 22’sinin buharlaşmadan kaynaklandığını ifade etti.
Hazırlanan eylem planının 6 ana eylem ve 12 tedbirden oluştuğunu kaydeden Yumaklı, beş yıl içinde yaklaşık 25,5 milyar liralık yatırım yapılacağını açıkladı. Planla Sapanca Gölü havzasına yılda yaklaşık 114 milyon metreküp su kazandırılması hedefleniyor.
ALTERNATİF SU KAYNAKLARI DEVREYE ALINACAK
Sapanca Gölü üzerindeki su kullanım baskısını azaltmak amacıyla alternatif kaynakların da devreye alınacağını belirten Yumaklı, Kocaeli İhsaniye Barajı’nın isale hattı ve arıtma tesisinin tamamlandığını, buradan içme suyu verilmeye başlandığını söyledi.
Ballıkaya Barajı’nda 2027 yılında su tutulmasının planlandığını açıklayan Bakan, Avcı Dere Barajı sulaması ve içme suyu projesinin de ilerleyen dönemde yatırım programına alınacağını bildirdi.
İçme suyu şebekelerindeki kayıp ve kaçak oranlarının yüzde 25’e düşürülmesiyle yılda 16 milyon metreküp su tasarrufu sağlanması hedefleniyor. Ayrıca Sapanca Gölü’nde kurulacak izleme sistemleriyle buharlaşma ve su miktarı takip edilecek. Elde edilen verilerin yapay zekâ destekli akıllı su yönetimi sistemine aktarılması planlanıyor.
Yumaklı, çalışmaların artık uygulama aşamasına geçtiğini belirterek Sapanca Gölü’nün gelecek nesillere korunarak aktarılması gerektiğini vurguladı.
