Türkiye'de elektrikli araç sayısının 2035'te 7 milyona ulaşması bekleniyor. Bugün trafikteki her 100 otomobilden yaklaşık 3'ü elektrikli. Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Başkanı Barış Erdeniz'in açıkladığı projeksiyona göre aynı dönemde elektrik dağıtım şebekelerine bağlı tüketici sayısı da 52 milyondan 64 milyona çıkacak. Erdeniz, dönüşümün karşılanabilmesi için şebekelere 2035 sonuna kadar en az 50 milyar dolar yatırım yapılması gerektiğini söyledi.
ELEKTRİKLİ ARAÇ SAYISI 14 KATINA ÇIKABİLİR
TÜİK verilerine göre eylül sonunda Türkiye'de trafiğe kayıtlı 18 milyon 116 bin otomobilin yüzde 2,7'si elektrikliydi. Hesaplandığında elektrikli otomobil sayısı 490 bin civarında. ELDER'in 2035 için öngördüğü 7 milyon elektrikli araç, bugünkü elektrikli otomobil sayısının yaklaşık 14 katı.
Erdeniz, bir mahallede çok sayıda aracın eş zamanlı olarak şarj edilmesinin yerel şebekede kapasite ihtiyacını artırabileceğini belirtti. Erdeniz'e göre akıllı şarj uygulamaları, yani şarjı şebekenin daha az yüklü olduğu saatlere kaydıran sistemler, talep yönetimi ve trafo ile hat yatırımları süreçte kritik rol oynayacak.
ŞEBEKEYE 80 MİLYAR KİLOVATSAAT EK YÜK
Ankara'da gazetecilerle bir araya gelen Erdeniz, 2035'e ilişkin beklentileri şöyle sıraladı: "2035'te tüketici sayısının 64 milyona ulaşması, dağıtık üretim tesisi sayısının bugünkü seviyesinin yaklaşık 3 katına çıkması ve elektrikli araç sayısının 7 milyona ulaşması öngörülüyor. Bugüne kıyasla dağıtım şebekeleri üzerinden yaklaşık 80 milyar kilovatsaat fazla elektrik sunmamız gerekecek."
Dağıtık üretim, evlerin ve işyerlerinin çatısına kurulan güneş panelleri gibi tüketim noktasına yakın küçük üretim tesislerini ifade ediyor. EPDK'nın ağustos ayı verilerine göre Türkiye'de faturalanan elektrik tüketimi aylık yaklaşık 28,8 milyar kilovatsaat. Rakam yıllığa çevrildiğinde 80 milyar kilovatsaatlik ek ihtiyaç, bugünkü tüketimin kabaca dörtte birine denk geliyor.
5 YILDA 22 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM
Şebekede bugün 1,6 milyon kilometreyi aşan dağıtım hattı ve 573 binden fazla trafo bulunuyor. Erdeniz, 2026-2030 dönemi için belirlenen 18,5 milyar dolarlık yatırım tavanı ile planlı bakım harcamaları birlikte değerlendirildiğinde önümüzdeki 5 yılda yaklaşık 22 milyar dolarlık bir harcama beklendiğini açıkladı. 2035 sonuna kadar öngörülen 50 milyar dolarlık yatırım, 64 milyon tüketici üzerinden hesaplandığında tüketici başına yaklaşık 780 dolara karşılık geliyor.
Öncelikli yatırım alanları yeni bağlantılar, yaşlanan hatların yenilenmesi, kapasitenin büyütülmesi, dijital altyapı ve şebekenin iklim olaylarına karşı dayanıklı hale getirilmesi olarak sıralanıyor.
AKILLI SAYAÇ İÇİN ÜCRET ALINMIYOR
Erdeniz, Milli Akıllı Sayaç Sistemi kapsamında değiştirilen sayaçlar için tüketicilerden ayrıca bir bedel alınmadığını hatırlattı. Program yalnızca sayaçların yenilenmesini değil, şebekenin ölçüm, haberleşme ve veri altyapısının da güncellenmesini kapsıyor. Akıllı sayaçla tüketiciler elektrik kullanımlarını daha yakından takip edebiliyor. Pilot uygulamanın başladığı bölgelerde Enerji Piyasaları İşletme AŞ'nin (EPİAŞ) geliştirdiği mobil uygulama kullanıma açıldı.
KAYIP KAÇAK YARI YARIYA AZALDI
Dağıtım şebekelerindeki kayıp ve kaçak oranı, yani üretilip faturalanamayan elektriğin payı 2013'te yüzde 18,5 iken 2025'te yüzde 8,8'e geriledi. Oran 12 yılda yarıdan fazla azaldı. Erdeniz'e göre iyileşme sağlanamasaydı sektörün toplam maliyeti yaklaşık 3 milyar dolar daha yüksek olacaktı.
ENERJİ GİRİŞİMLERİNE 8 MİLYON LİRA ÖDÜL
ELDER'in Enerjim Sensin Hızlandırma Programı'na 2019'dan beri 981 başvuru yapıldı ve 280 girişim desteklendi. Desteklenen girişimler 1.400'den fazla kişiye istihdam sağladı, 40'ı yurt dışı pazarlara açıldı. Girişimlerin toplam cirosu 155 milyon dolara, aldıkları yatırım 25 milyon dolara ulaştı. 2026'da başvuran 218 girişimden 20'si finale kaldı. Finalde dereceye giren ilk üç girişim 4 milyon lira paylaşacak. Big Bang Startup Challenge'ın enerji kategorisinde de ayrıca 4 milyon lira ödül dağıtılacak. İki programda toplam ödül 8 milyon lirayı buluyor.
Erdeniz, Antalya'da düzenlenecek COP31 iklim zirvesinde şebekelerin enerji dönüşümündeki yerini masaya getireceklerini de belirtti.
