ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Atlanta'da düzenlenen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın ardından yaptığı açıklamada, Karadeniz'deki gemilere yönelik saldırıların küresel gıda ve enerji güvenliğini tehdit ettiğini söyledi. Türkiye ve Hindistan'ın deniz taşımacılığının yeniden güvenli şekilde yürütülmesi için çeşitli öneriler sunduğunu belirten Rubio, Washington yönetiminin bu girişimleri değerlendirdiğini ifade etti. ABD'li Bakan, Karadeniz'de sınırlı bir ateşkes sağlanmasının savaşın tamamını sona erdirmese de çatışmaların belirli bir alanını çözebileceğine dikkat çekti.
TÜRKİYE'NİN KARADENİZ ÖNERİLERİ ABD'NİN MASASINDA
Marco Rubio, Karadeniz'deki deniz taşımacılığının güvence altına alınmasına yönelik uluslararası girişimlerin sürdüğünü belirterek Türkiye ve Hindistan'ın bu süreçte öneriler sunduğunu açıkladı.
Deniz ulaşımının serbestliğine ilişkin farklı bölgelerde çeşitli sorunlar yaşandığını ifade eden Rubio, Karadeniz'deki gelişmelerin yalnızca bölge ülkelerini değil, küresel ticareti de etkilediğini vurguladı.
Türkiye'nin yaklaşık bir veya iki hafta önce ilettiği önerilerin Washington tarafından incelendiğini belirten Rubio, söz konusu girişimlerin tahıl sevkiyatlarının yeniden güvenli şekilde gerçekleştirilmesini amaçladığını söyledi.
ABD'li Bakan, Türkiye'nin daha önce de Karadeniz'de tahıl taşımacılığının sürdürülmesine yönelik diplomatik çabalarda önemli rol oynadığını hatırlattı.
RUBIO: SAVAŞIN TAMAMINI BİTİRMESE DE BİR BOYUTUNU ÇÖZEBİLİR
Karadeniz'de sınırlı bir ateşkes ihtimaline ilişkin değerlendirmelerde bulunan Rubio, bu konuda diplomatik görüşmelerin sürdüğünü ifade etti.
Türkiye'nin sunduğu önerilerin incelenmeye devam ettiğini belirten Rubio, taraflar arasında bir anlaşmaya varılmasını istediklerini söyledi.
Rubio, böyle bir düzenlemenin Rusya-Ukrayna savaşını tamamen sona erdirmeyeceğini ancak deniz taşımacılığı ve ticaret üzerindeki etkilerini azaltabileceğini dile getirdi.
ABD'li Bakan, anlaşmanın sağlanıp sağlanamayacağına ilişkin kesin bir öngörüde bulunmazken uluslararası toplumda Karadeniz'deki seyrüsefer güvenliğinin sağlanmasına yönelik ilginin arttığını kaydetti.
KARADENİZ'DEKİ SALDIRILAR GIDA VE ENERJİ GÜVENLİĞİNİ TEHDİT EDİYOR
Rubio, Karadeniz'de ticari gemilere yönelik saldırıların küresel ekonomi üzerinde ciddi etkiler oluşturabileceğine dikkat çekti.
Özellikle tahıl sevkiyatlarının kesintiye uğramasının gıda ithalatına bağımlı ülkeler açısından risk oluşturduğunu belirten Rubio, Afrika kıtasının bu durumdan ağır biçimde etkilenebileceğini ifade etti.
Karadeniz'deki ticari faaliyetlerin güvenliğinin yalnızca gıda tedariki açısından değil, enerji taşımacılığı ve bölgesel güvenlik bakımından da önem taşıdığını vurguladı.
Türkiye, Birleşmiş Milletler'in de katılımıyla 2022 yılında oluşturulan Karadeniz Tahıl Girişimi'nde arabulucu rol üstlenmişti. Ukrayna limanlarından tahıl ve diğer gıda ürünlerinin ihracatına imkân tanıyan girişim, Rusya'nın Temmuz 2023'te anlaşmadan çekilmesinin ardından sona ermişti.
RUBIO'DAN RUSYA İLE DİYALOG MESAJI
G20 toplantısına Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un davet edilmesini de değerlendiren Rubio, Ukrayna savaşının diplomatik yollarla sona erdirilebilmesi için Moskova ile görüşme kanallarının açık tutulması gerektiğini savundu.
ABD'nin hem Ukrayna hem de Rusya ile temaslarını sürdürdüğünü belirten Rubio, müzakere edilmiş bir barış anlaşmasının ancak taraflarla doğrudan iletişim kurulması hâlinde mümkün olabileceğini ifade etti.
Rubio, savaşın yalnızca Ukrayna'da yıkıma neden olmadığını, aynı zamanda başka ülkelere sıçrama riski taşıdığını belirtti.
Özellikle sabotaj girişimleri ve insansız hava araçlarının NATO ülkelerinin hava sahasına girmesi gibi olayların çatışmanın daha geniş bir bölgeyi etkileyebileceğine işaret ettiğini söyledi.
TRUMP İLE PUTİN ARASINDA YENİ GÖRÜŞME İHTİMALİ
Rubio, G20 toplantısı kapsamında Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile kısa bir görüşme gerçekleştirdiğini de açıkladı.
Görüşmede ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in ilerleyen dönemde bir araya gelme ihtimalinin ele alındığını belirten Rubio, diplomatik temasların devam ettiğini ifade etti.
Liderlerin Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) toplantısı veya aralık ayında Miami'de gerçekleştirilecek G20 Liderler Zirvesi kapsamında görüşmesi ihtimaller arasında yer alıyor.
Ancak Putin'in G20 zirvesine katılımına ilişkin kesinleşmiş bir karar bulunmuyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin de zirveye davet edilmesi ihtimali gündemde bulunuyor.
TÜRKİYE'NİN TAHIL KORİDORU DİPLOMASİSİ YENİDEN GÜNDEMDE
Karadeniz'deki ticari gemilerin güvenliğinin sağlanmasına yönelik yeni girişimler, Türkiye'nin Rusya-Ukrayna savaşı boyunca yürüttüğü diplomatik çabaları yeniden gündeme taşıdı.
Ankara'nın daha önce tahıl sevkiyatlarının sürdürülmesi için üstlendiği arabuluculuk rolü, uluslararası toplumun gıda güvenliği konusundaki beklentileri açısından önemini koruyor.
ABD yönetiminin Türkiye'nin yeni önerilerini değerlendirmeye alması, Karadeniz'de sınırlı bir ateşkes ihtimaline yönelik diplomatik temasların sürdüğünü ortaya koyuyor.
Bununla birlikte Rubio, henüz somut bir anlaşmaya varılmadığını ve ateşkesin gerçekleşme olasılığına ilişkin kesin bir değerlendirme yapamayacağını belirtti.
