Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) 15. Genel Kurul Toplantısı, Kırgızistan Meclis Başkanı Marlen Mamataliyev’in başkanlığında Irıs Ordo Sarayı’nda başladı.
Toplantıya TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Kazakistan Kurultay Başkanı Aybek Dadebay, Özbekistan Senato Başkanı Tanzila Narbayeva, Azerbaycan Milli Meclis Başkanı Sahiba Gafarova, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler, TÜRKPA Genel Sekreteri Büyükelçi Ramil Hasan ve TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Rayev katıldı.
“İŞ BİRLİĞİ VATANDAŞLARIN GÜNLÜK YAŞAMINA YANSIMALI”
Açılış konuşmasını yapan Mamataliyev, parlamentoların Türk devletleri arasındaki iş birliğinin geliştirilmesinde önemli rol üstlendiğini söyledi. TÜRKPA’nın çalışmalarının tarihî ve kültürel yakınlığın ötesine geçerek vatandaşların günlük yaşamına katkı sunması gerektiğini belirten Mamataliyev, dijital dönüşüm, yapay zekâ, ulaştırma ve ekonomi alanlarında ortak çalışmaların geliştirilmesine işaret etti.
Dünyada jeopolitik ve ekonomik değişimlerin hızlandığını kaydeden Mamataliyev, ulaştırma koridorları, enerji ve gıda güvenliğinin öneminin arttığını vurguladı. Mamataliyev, Türk devletleri arasında karşılıklı güven ve ortak çıkarlara dayalı iş birliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
KIRGIZ PARLAMENTOSU DİJİTAL ÇALIŞMA MODELİNE GEÇTİ
Kırgızistan’da kamu hizmetlerinin dijitalleştirilmesine yönelik çalışmalara değinen Mamataliyev, parlamento faaliyetlerinde de kâğıt belgelerin yerini elektronik belgelerin aldığını anlattı. Mamataliyev, bir sonraki aşamada “akıllı dijital parlamento” modelini geliştirmeyi hedeflediklerini, yapay zekâ destekli bazı uygulamaların kullanılmaya başlandığını söyledi.
Bu uygulamalar arasında parlamentonun faaliyetlerine ilişkin bilgilendirici içeriklerin hazırlanmasında kullanılan sanal sunucuların da bulunduğunu aktaran Mamataliyev, ayrıca modern bir halk kabul merkezinin açıldığını ve yasaları analiz etmeye yönelik “nöro hukukçu” sisteminin geliştirildiğini ifade etti.
TÜRKPA’DA MODEL KANUN ÖNERİSİ
Mamataliyev, TÜRKPA üyesi ülkelerin parlamentoları arasında dijitalleşme ve yapay zekâ alanlarında deneyim paylaşımının önemini vurguladı. Ülkelerin hukuk sistemlerindeki farklılıkların gözetilmesi gerektiğini belirten Mamataliyev, ulusal mevzuatın hazırlanması ve geliştirilmesinde TÜRKPA model kanunlarının oluşturulmasını ve etkin biçimde kullanılmasını önerdi.
Model kanunların ulusal mevzuata nasıl yansıdığının takip edilmesi için düzenli bir geri bildirim mekanizması kurulması gerektiğini söyleyen Mamataliyev, uygulamalara ilişkin bilgilerin TÜRKPA düzeyinde sistematik biçimde toplanıp analiz edilmesini istedi.
Genel Kurul, “Yapay zekâ ve teknolojik ilerleme çağında Türk dünyasında parlamentolar arası iş birliği” temasıyla çalışmalarını sürdürüyor.
