Hindistan ile Pakistan arasında Mayıs 2025'te yaşanan dört günlük çatışmanın ardından iki ülkenin askeri unsurları bu kez denizde karşı karşıya geldi. 15 Eylül akşamı Kuzey Umman Denizi'nde meydana gelen olayda iki ülkenin donanmalarına ait gemiler çarpıştı.
Olayda büyük çaplı hasar meydana gelmedi ancak iki nükleer güç arasındaki hassas askeri denge nedeniyle denizdeki temas kısa sürede diplomatik krize dönüştü.
PAKİSTAN GEMİSİ YÜKSEK HIZLA YAKLAŞTI İDDİASI
Hindistan tarafının aktardığı bilgilere göre Hint Donanmasına ait ön cephe savaş gemisi Kuzey Umman Denizi'nde rutin gözetleme görevi yürütüyordu.
Yeni Delhi'nin iddiasına göre Pakistan Donanmasına ait gemi Hint savaş gemisine yüksek hızla yaklaştı ve güvenli olmayan şekilde manevra yaptı. İki savaş gemisinin çarpışmasına da bu manevranın yol açtığı ileri sürüldü.
Çarpışma uluslararası sularda gerçekleşirken olayda büyük çaplı bir hasar bildirilmedi.
HİNDİSTAN PAKİSTANLI DİPLOMATI BAKANLIĞA ÇAĞIRDI
Yeni Delhi yönetimi olayın ardından diplomatik kanalları devreye soktu. Pakistan'ın Yeni Delhi'deki maslahatgüzarı Hindistan Dışişleri Bakanlığına çağrılarak resmi protesto iletildi.
Hindistan Dışişleri Bakanlığı, Pakistan deniz unsurlarının çarpışmaya yol açan hareketlerini “kabul edilemez ve profesyonellik dışı” olarak nitelendirdi. Pakistanlı diplomata, askeri unsurların gerekli özeni göstermesi ve iki ülke arasındaki anlaşmalara uyması gerektiği mesajı verildi.
Yeni Delhi ayrıca İslamabad'daki kendi maslahatgüzarına da Pakistan Dışişleri Bakanlığı nezdinde benzer bir protestoda bulunması talimatını verdi.
YENİ DELHİ: 1991 ANLAŞMASI İHLAL EDİLDİ
Hindistan yönetimi olayı yalnızca tehlikeli bir deniz manevrası olarak değerlendirmedi. Dışişleri Bakanlığı, Pakistan savaş gemisinin hareketinin iki ülke arasında Nisan 1991'de imzalanan Askeri Tatbikatlar, Manevralar ve Birlik Hareketlerinin Önceden Bildirilmesine İlişkin Anlaşma'nın 10. maddesine doğrudan aykırı olduğunu savundu.
Söz konusu madde, uluslararası sularda faaliyet gösteren iki ülkenin savaş gemileri ve denizaltılarının kazaları önlemek amacıyla birbirlerinden güvenli mesafede kalmasını öngörüyor.
Yeni Delhi'ye göre yaşanan son olay, iki ülkenin askeri unsurları arasında istenmeyen bir tırmanmayı önlemek amacıyla oluşturulan mekanizmaların önemini bir kez daha ortaya koydu.
PAKİSTAN'DAN İLK AŞAMADA AÇIKLAMA GELMEDİ
Hindistan olayın hemen ardından resmi protestosunu duyururken Pakistan yönetiminden çarpışmanın nasıl gerçekleştiğine ilişkin ilk aşamada ayrıntılı bir açıklama gelmedi.
Bu nedenle çarpışmanın koşullarına ilişkin kamuoyuna yansıyan ayrıntıların önemli bölümü Hindistan makamlarının anlatımına dayanıyor. Pakistan tarafının olayın nedenine ve Hindistan'ın yönelttiği suçlamalara nasıl yanıt vereceği takip ediliyor.
DÖRT GÜNLÜK ÇATIŞMADAN SONRA YENİ GERİLİM
Denizde yaşanan çarpışma, Hindistan ve Pakistan'ın Mayıs 2025'te dört gün süren yoğun askeri çatışmaya girmesinin ardından iki ülkenin askeri unsurları arasındaki en dikkat çekici doğrudan temaslardan biri oldu.
Geçen yıl Keşmir'de 26 kişinin öldürüldüğü saldırının ardından gerilim hızla tırmanmış, Hindistan ile Pakistan karşılıklı askeri operasyonlar gerçekleştirmişti. Pakistan saldırıyla bağlantısı olduğu yönündeki suçlamaları reddetmişti. Dört günlük çatışmanın ardından taraflar ateşkese ulaşmıştı.
İki ülke arasındaki ilişkiler uzun süredir Keşmir anlaşmazlığının gölgesinde ilerliyor. Hindistan ve Pakistan, 1947'de Britanya'dan bağımsızlıklarını kazanmalarından bu yana üç büyük savaş yaşarken bunların ikisinin merkezinde Keşmir bulunuyordu.
Umman Denizi'ndeki son olayda can kaybı veya büyük çaplı hasar yaşanmaması askeri tırmanmayı sınırladı. Ancak savaş gemilerinin doğrudan fiziksel temas yaşaması ve olayın hemen ardından diplomatik protestoya dönüşmesi, Hindistan-Pakistan hattındaki askeri ilişkilerin kırılganlığını yeniden gündeme taşıdı.
