ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, “All-In Podcast” programında İran savaşı, ABD-İsrail ilişkileri ve Trump yönetiminin dış politika yaklaşımına ilişkin açıklamalarda bulundu.
Vance’ın özellikle İsrail konusunda kullandığı ifadeler dikkat çekti. Washington ile Tel Aviv arasındaki stratejik ortaklığın önemini vurgulayan Vance, ABD dış politikasının İsrail hükümetinin politikalarına göre şekillendirilemeyeceği mesajını verdi.
VANCE’TAN DİKKAT ÇEKEN İSRAİL ÇIKIŞI
İsrail’in ABD açısından önemli bir ortak olduğunu belirten Vance, askeri teknoloji ve istihbarat paylaşımının iki ülke arasındaki ilişkinin temel unsurları arasında bulunduğunu söyledi.
Ancak Vance, bu ortaklığın Washington ile Tel Aviv’in her konuda aynı çizgide hareket edeceği anlamına gelmediğini vurguladı.
ABD’nin kendi ulusal çıkarları doğrultusunda hareket etmesi gerektiğini belirten Vance, İsrail ile görüş ayrılıklarının yaşanabileceğini açıkça ifade etti.
“İSRAİL DEVLETİNİN HİZMETİNDE OLAMAYIZ”
Vance, ABD’nin NATO ile ilişkilerini örnek göstererek İsrail konusunda dikkat çeken bir benzetme yaptı.
Washington’ın NATO içerisinde çok sayıda önemli ortağının bulunduğunu hatırlatan Vance, bunun ABD’nin Avrupa politikasını tamamen NATO’ya tabi hale getirmesi anlamına gelmediğini söyledi.
Vance ardından İsrail konusunda şu mesajı verdi:
“Benzer şekilde Orta Doğu dış politikamızın İsrail devletinin hizmetinde olmasına izin veremeyiz.”
ABD Başkan Yardımcısı, Washington’ın müttefikleriyle ortak çıkarların bulunduğu konularda birlikte çalışacağını ancak anlaşmazlıkların ortaya çıktığı noktalarda kendi politikasını izleyeceğini söyledi. Vance bunu “rasyonel dış politika” yaklaşımı olarak tanımladı.
NETANYAHU İÇİN DE DİKKAT ÇEKEN SÖZLER
Vance’ın açıklamalarında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya ilişkin sözleri de öne çıktı.
Trump’ın Amerikan halkının çıkarları ile İsrail hükümetinin çıkarlarının farklılaştığını düşündüğü durumlarda Netanyahu’dan ayrışmaya hazır olduğunu savunan Vance, mevcut ABD Başkanı’nın bu konuda son 40 yıldaki başkanlardan daha ileri bir tutum ortaya koyduğunu ileri sürdü.
Vance’ın sözleri, Trump yönetiminin İsrail ile stratejik ortaklığını devam ettirirken Washington’ın kararlarının Amerikan çıkarlarına göre alınacağı yönündeki mesajını güçlendirdi.
“BİRLİKTE ÇALIŞIRIZ, ANLAŞAMADIĞIMIZDA AYRIŞIRIZ”
ABD Başkan Yardımcısı, Washington’ın müttefikleriyle ilişkilerinde koşulsuz uyum yerine çıkar temelli bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini savundu.
Vance, ABD’nin ortaklarıyla aynı düşündüğü konularda birlikte hareket edeceğini, görüş ayrılığı bulunan konularda ise farklı politika izleyebileceğini söyledi.
Bu yaklaşımın yalnızca İsrail için geçerli olmadığını belirten Vance, NATO ülkeleriyle ilişkilerde de ABD’nin kendi ulusal çıkarlarını öncelemesi gerektiğini ifade etti.
İRAN İÇİN “ASKERİ GÜCÜNÜ ÖNEMLİ ÖLÇÜDE YOK ETTİK” İDDİASI
Vance’ın gündemindeki bir diğer önemli başlık İran oldu.
ABD Başkan Yardımcısı, İran’ın yalnızca nükleer programına değil konvansiyonel askeri kapasitesine de büyük zarar verdiklerini ileri sürdü.
Vance’ın İran’ın askeri kapasitesinin ne ölçüde zarar gördüğüne ilişkin değerlendirmesi Trump yönetiminin kendi değerlendirmesi niteliğinde; İran’ın mevcut askeri kapasitesinin bağımsız olarak hangi ölçüde azaltıldığı konusunda farklı değerlendirmeler bulunuyor.
Vance, İran meselesini de Trump yönetiminin “Amerikan çıkarlarını önceleyen” dış politika yaklaşımının örneklerinden biri olarak sundu.
WASHINGTON-TEL AVİV HATTINDA DİKKAT ÇEKEN MESAJ
Vance’ın sözleri ABD’nin İsrail’e askeri desteğinin devam ettiği bir dönemde geldi. Trump yönetimi aynı günlerde İsrail’e yaklaşık 2,8 milyar dolarlık yeni bir silah satışını planlıyor; paketin 40 bin adet 2 bin librelik bomba içermesi öngörülüyor.
Dolayısıyla Vance’ın açıklaması ABD-İsrail ittifakından bir kopuş ilanından ziyade, Washington’ın İsrail ile çıkarlarının ayrıştığı durumlarda bağımsız hareket edeceğine yönelik siyasi bir mesaj niteliği taşıyor.
