Türkiye'de tarihi miras denildiğinde çoğunlukla büyük antik kentler, anıtsal yapılar ve İstanbul surları gibi kamuoyunun yakından takip ettiği eserler gündeme geliyor. Türkinform’a konuşan Sanat Tarihi Araştırmacısı Güler Yakışan, göz önünde olmayan çok sayıda tarihi mirasın da sessizce yok olduğunu belirterek dikkat çekici bir uyarıda bulundu.
Yakışan'a göre kamuoyunun yeterince farkında olmadığı iki önemli alan tarihi sanayi mirası ile Anadolu'daki Selçuklu ve Beylikler dönemine ait küçük ölçekli türbe ve zaviyeler.
TARİHİ FABRİKALAR VE ATÖLYELER DÖNÜŞÜM BASKISI ALTINDA
yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın başındaki sanayileşme sürecine tanıklık eden fabrikalar, depolar ve atölyelerin önemli bir kültürel miras niteliği taşıdığını belirten Yakışan, bu yapıların dönüşüm süreçlerinde özgün özelliklerini kaybettiğini ifade etti.
Bazı tarihi sanayi yapılarının tamamen yıkıldığını, bazılarının ise farklı amaçlarla kullanılmak üzere dönüştürülürken geçmişten kalan işlevsel izlerinin silindiğini belirten Yakışan, yapıların özgün kimliklerini kaybederek "modern ticari alanlara" dönüştürüldüğünü söyledi.
ANADOLU'DAKİ KÜÇÜK ÖLÇEKLİ YAPILAR SESSİZCE YOK OLUYOR
Yakışan, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da bulunan ve yeterince bilinmeyen tarihi yapıların da ciddi tehdit altında olduğunu belirtti.
Tescilsiz durumda bulunan veya ücra köylerde kalan Selçuklu ve Akkoyunlu dönemine ait taş işçiliği örneklerinin kamuoyunun dikkatinden uzak şekilde yok olduğunu ifade eden Yakışan, bu yapılardaki tahribatın farklı nedenlerle hızlandığını söyledi.
DEFİNECİLİK VE İKLİM ŞARTLARI TEHDİT OLUŞTURUYOR
Selçuklu ve Beylikler dönemine ait bazı küçük ölçekli türbe ve zaviyelerin defineci tahribatı nedeniyle zarar gördüğünü belirten Yakışan, iklim şartlarının da özellikle taş yapıların zaman içerisinde yıpranmasına neden olduğunu ifade etti.
Yakışan, bu yapıların bir bölümünün ücra bölgelerde ve tescilsiz durumda bulunmasının korunmalarını daha da zorlaştırdığını belirterek, tarihi mirasın yalnızca büyük ve popüler eserlerden ibaret olmadığının altını çizdi.
Sanat tarihi araştırmacısı Güler Yakışan, kamuoyunun dikkatini daha az bilinen bu miraslara çekerek, Türkiye'nin tarihsel birikiminin önemli parçalarının "gözümüzün önünde" sessizce yok olduğuna dikkat çekti.
