Sağlıklı yaşamın temel taşlarından biri olan dengeli beslenme, son yıllarda sosyal medya ve popüler diyetlerle birlikte farklı yorumlara konu oluyor. Ancak uzmanlar, kalıcı sağlık için kısa süreli diyetlerden çok sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının benimsenmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Diyetisyen ve Beslenme Uzmanı Sultan Çıtak, Türkinform'a yaptığı değerlendirmede sağlıklı beslenmenin temel prensiplerini ve en sık yapılan hataları anlattı.
"SAĞLIKLI BESLENME YASAKLARLA DEĞİL, DENGEYLE BAŞLAR"
Beslenmede katı kurallar yerine sürdürülebilir alışkanlıkların benimsenmesi gerektiğini belirten Sultan Çıtak, şu değerlendirmede bulundu:
"Sağlıklı beslenme, sevdiğiniz tüm besinleri hayatınızdan çıkarmak anlamına gelmez. Önemli olan yasaklarla değil, dengeyle ilerlemektir. Uzun vadede uygulanamayacak diyetler yerine yaşam tarzına uygun, sürdürülebilir bir beslenme düzeni oluşturulmalıdır."
SAĞLIKLI BİR TABAK NASIL OLMALI?
Her öğünde besin çeşitliliğinin önemine dikkat çeken Çıtak, ideal tabak modelini şu sözlerle anlattı:
"Tabağın yaklaşık yarısını mevsim sebzeleri ve meyveler oluşturmalı. Dörtte biri kaliteli protein kaynaklarına, kalan kısmı ise tam tahıllar veya lif açısından zengin karbonhidratlara ayrılmalıdır. Protein, lif ve sağlıklı karbonhidrat dengesi hem tokluk hissini artırır hem de gün boyu enerji seviyesinin korunmasına yardımcı olur."
Mevsiminde yetişen sebze ve meyvelerin tercih edilmesini öneren Çıtak, farklı renklerde sebze ve meyve tüketmenin vitamin, mineral ve antioksidan çeşitliliğini artıracağını söyledi.
"SADECE KALORİYE ODAKLANMAK BÜYÜK HATA"
Birçok kişinin beslenmede yalnızca kalori hesabı yaptığını belirten Sultan Çıtak, bunun önemli bir yanılgı olduğunu ifade etti.
"Aynı kaloriye sahip iki besin, içerdiği protein, lif, vitamin ve mineral açısından tamamen farklı olabilir. Sağlıklı beslenmede yalnızca kalori değil, besin kalitesi de değerlendirilmelidir. İşlenmiş ürünler yerine doğal ve besin değeri yüksek gıdalar tercih edilmelidir."
SU TÜKETİMİNİ İHMAL ETMEYİN
Sağlıklı beslenmenin yalnızca yiyeceklerden ibaret olmadığını vurgulayan Çıtak, günlük sıvı tüketiminin önemine dikkat çekti.
"Gün içerisinde temel içecek su olmalıdır. Şekerli içecekler, aromalı kahveler ve enerji içecekleri fark edilmeden yüksek miktarda şeker ve kalori alımına neden olabilir. Yeterli su tüketimi hem metabolizmanın düzenli çalışmasını hem de genel sağlık durumunu destekler."
ÖĞÜN ATLAMAK DA SAĞLIĞI OLUMSUZ ETKİLİYOR
Kahvaltı ve öğle öğünlerinin ihmal edilmesinin gün içinde sağlıksız atıştırmalıkları artırabileceğini belirten Sultan Çıtak, öğün düzeninin önemini şöyle anlattı:
"Gün boyunca yetersiz beslenip tüm kaloriyi akşam tüketmek doğru bir yaklaşım değildir. Dengeli dağıtılmış öğünler kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olur, aşırı açlığı ve kontrolsüz yeme isteğini azaltır."
"TEK BİR ÖĞÜN HER ŞEYİ BELİRLEMEZ"
Sağlıklı beslenmede mükemmeliyetçi yaklaşımın doğru olmadığını belirten Çıtak, uzun vadeli alışkanlıkların esas alınması gerektiğini söyledi.
"Tek bir sağlıksız öğün bütün beslenme düzenini bozmadığı gibi, tek bir sağlıklı öğün de mucize yaratmaz. Önemli olan haftalar ve aylar boyunca sürdürülebilen dengeli beslenme alışkanlığı kazanmaktır. Sağlıklı yaşam, küçük ama istikrarlı adımlarla oluşur."
PLANLI BESLENME BAŞARIYI ARTIRIYOR
Yoğun yaşam temposunda sağlıklı beslenmenin planlamayla kolaylaşacağını ifade eden Çıtak, evde temel besinlerin bulundurulmasının önemine dikkat çekti.
"Dondurulmuş sebzeler, kuru baklagiller, yumurta, yoğurt ve tam tahıllı ürünler gibi temel gıdaları evde bulundurmak, zamanın kısıtlı olduğu günlerde bile dengeli öğün hazırlamayı kolaylaştırır. Sağlıklı beslenme tesadüfen değil, planlı yaşam alışkanlıklarıyla mümkündür."
Uzmanlar, sağlıklı beslenmenin kısa süreli diyetlerle değil; dengeli tabak modeli, düzenli su tüketimi, yeterli protein ve lif alımı ile uzun vadede sürdürülebilen yaşam alışkanlıklarıyla mümkün olduğunun altını çiziyor.
