ABD Merkez Bankası'nın eylül toplantısı, para politikasında üç yılı aşkın süredir görülmeyen bir adıma sahne olabilir. Federal Açık Piyasa Komitesi'nin yarın açıklayacağı kararda politika faizinin 25 baz puan artırılması bekleniyor.
Fed'in son faiz artırımı 26 Temmuz 2023'te yapılmıştı. O toplantıda faiz 25 baz puanla yüzde 5,25-5,50 aralığına çekilmiş ve 2022'de başlayan sıkılaştırma döngüsü tamamlanmıştı. Aradan geçen dönemde banka faizleri kademeli olarak yüzde 3,50-3,75 bandına kadar indirdi.
Yarın beklenen artış, bu indirim sürecinin sona erdiği ve yeniden sıkılaştırmaya dönüldüğü anlamına gelecek.
ANKET SONUÇLARI BİR AYDA TERSİNE DÖNDÜ
Reuters'ın ekonomistler arasında yaptığı son ankette 101 katılımcıdan 86'sı faizin yüzde 3,75-4,00 aralığına yükseltilmesini bekliyor. Bu oran yüzde 85'e karşılık geliyor.
Bir önceki ankette tablo farklıydı. O dönemde katılımcıların üçte ikisinden fazlası faizin sabit tutulacağı görüşündeydi. Ağustos enflasyon verisi ve petrol fiyatlarındaki yükseliş, beklentileri kısa sürede değiştirdi.
Vadeli işlem piyasalarında da artış fiyatlaması yüzde 90 seviyesine yaklaştı. Anket katılımcılarının yüzde 53'ü ise Fed'in Mart 2027 sonuna kadar en az bir artırım daha yapacağını öngörüyor.
BANKALARIN TAHMİNLERİ NELER?
Wall Street'in büyük kuruluşları eylül için ortak bir görüşte birleşti. Ancak yılın geri kalanına ilişkin tahminler farklılaşıyor.
Goldman Sachs: Eylülde 25 baz puan artış. Banka daha önce sabit faiz bekliyordu, son enflasyon verisinin ardından tahminini değiştirdi.
JPMorgan: Eylül ve aralıkta birer 25 baz puan artış.
Morgan Stanley: Eylül ve aralıkta birer 25 baz puan artış, ardından sabit tutma.
HSBC ve Deutsche Bank: Eylülde 25 baz puan artış.
Bank of America: Yıl sonuna kadar üç artırım, ilki eylülde.
Barclays: Yıl sonuna kadar iki artırım.
GOLDMAN'IN GEREKÇESİ NE?
Goldman Sachs, tahmin değişikliğinde yalnızca ekonomik verilerin değil piyasa fiyatlamalarının da etkili olduğunu açıkladı. Banka, yatırımcıların artışı büyük ölçüde fiyatlamasının ardından beklentisini revize etti.
JPMorgan ekonomisti Michael Feroli ise piyasa fiyatlamasının yüzde 90'a ulaşmasına rağmen kararın yakın bir çağrı olduğunu değerlendirdi. Bankaya göre son veriler, sürdürülebilir bir dezenflasyon sürecine ilişkin beklentileri zayıflattı.
MORGAN STANLEY ÜÇ RİSK SIRALADI
Morgan Stanley, dezenflasyon sürecinin politika yapıcıların isteyeceğinden daha yavaş ilerlediğini ve ikna ediciliğinin düşük kaldığını belirtti.
Banka, risk dengesini daha sıkı politika yönünde değiştiren üç unsura dikkat çekti. Bunlar enerji fiyatlarındaki ikinci tur etkiler, yapay zeka yatırımlarına bağlı güçlü talep ve Fed'in kredibilitesine ilişkin endişeler olarak sıralandı.
Morgan Stanley'e göre Fed eylülde artırıma giderse, sonraki toplantı için de artış sinyali verecek ve ardından faizleri sabit tutacak.
FED'İ ZORLAYAN İKİ VERİ
Karar öncesindeki en belirleyici veri ağustos enflasyonu oldu. ABD'de çekirdek tüketici fiyatları ağustosta aylık yüzde 0,3 arttı. Bu oran, Fed'in yüzde 2'lik hedefine ulaşma patikasına ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Enerji tarafında ise Orta Doğu'daki çatışmalar petrol fiyatlarını 100 doların üzerine taşıdı. Brent petrol 107 doların üzerinde işlem görüyor. Yükselen enerji maliyetleri, enflasyonda yeni bir dalga endişesini gündeme getirdi.
Tahvil piyasası da bu tabloya tepki verdi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5 seviyesinin üzerine çıktı.
WARSH'IN İLK KRİTİK TOPLANTISI
Karar kadar Fed Başkanı Kevin Warsh'ın toplantı sonrası mesajları da izlenecek. Warsh'ın basın toplantısı TSİ 21.30'da başlayacak.
Toplantıyla birlikte yeni ekonomik projeksiyonlar ve komite üyelerinin faiz beklentilerini gösteren nokta grafiği de yayımlanacak. Bu grafik, üyelerin yıl sonu ve 2027 için öngördüğü faiz seviyelerini ortaya koyuyor.
Piyasalar açısından nokta grafiği, kararın kendisinden daha fazla bilgi taşıyabiliyor. Grafikteki medyan değer, Fed'in ne kadar süre sıkı politika izleyeceğine dair sinyal veriyor.
Fed'in faiz kararları küresel piyasalarda dolar endeksi, tahvil faizleri ve altın fiyatı üzerinden etki gösteriyor. Faiz artışı genellikle doları desteklerken, faiz getirisi olmayan altın üzerinde baskı oluşturuyor.
Gelişmekte olan ülke para birimleri de Fed'in politika yönünden etkileniyor. ABD'de faizlerin yükselmesi, sermaye akımlarının yönünü değiştirebiliyor.
Karar TSİ 21.00'de açıklanacak. Basın toplantısındaki ifadeler ve nokta grafiği, piyasaların yılın son çeyreğine ilişkin beklentilerini şekillendirecek.
