Türkiye'nin doğal gaz ithalatını azaltabilecek yerli bir kaynağa ilişkin kapsamlı bir hesaplama raporu yayımlandı. Biyogaz Yatırımları Derneği'nin hazırladığı rapor, mevcut atık tesislerinin dönüştürülmesiyle 2040'a kadar yılda 10 milyar metreküp biyometan üretilebileceğini ortaya koydu.
Açıklanan miktar, Türkiye'nin yıllık doğal gaz tüketiminin yaklaşık beşte birine karşılık geliyor. Ülke, tükettiği gazın büyük bölümünü ithal ediyor.
"Küresel Enerji Krizi ve Türkiye'nin Biyometan Çıkış Stratejisi-COP31 Vizyonu" başlıklı rapor, sektörün mevcut altyapısını ve büyüme potansiyelini ele alıyor.
BİYOMETAN NEDİR?
Biyogaz, organik atıkların oksijensiz ortamda çürümesiyle ortaya çıkan bir gaz karışımı. Hayvansal gübre, tarımsal artıklar, gıda atıkları ve çöp sahalarındaki organik maddeler bu gazın kaynağını oluşturuyor.
Ham biyogazın içinde metanın yanında karbondioksit ve çeşitli safsızlıklar bulunuyor. Bu bileşenlerin ayrıştırılmasıyla elde edilen biyometan ise doğal gaz kalitesinde bir yakıt niteliği taşıyor.
Biyometan mevcut doğal gaz şebekesine verilebiliyor. Sıkıştırılmış veya sıvılaştırılmış formda araç yakıtı olarak da kullanılabiliyor. Bu özellik, kaynağı özellikle ağır vasıta taşımacılığı için alternatif haline getiriyor.
MEVCUT ALTYAPI 198 TESİSTEN OLUŞUYOR
Rapora göre Türkiye'de 101 biyogaz tesisi ve 97 çöp gazı tesisi faaliyet gösteriyor. Bu tesislerin büyük bölümü halihazırda ürettiği gazı elektrik üretiminde kullanıyor.
Dernek, aynı tesislerin biyometan üretimine dönüştürülmesini öneriyor. Dönüşüm, mevcut gaz üretim altyapısının üzerine arındırma ünitelerinin eklenmesini gerektiriyor.
Bu yaklaşım, sıfırdan tesis kurmaya göre daha kısa sürede sonuç alınmasını hedefliyor. Hammadde tedariki ve saha altyapısı mevcut olduğu için yatırımın kapsamı arındırma teknolojisiyle sınırlı kalıyor.
KADEMELİ HEDEF ÜÇ AŞAMALI
BİYOYATDER Yönetim Kurulu Başkanı Cemil Direkci, potansiyelin değerlendirilmesi halinde üretimin üç aşamada büyüyebileceğini açıkladı.
Direkci'ye göre 2030'a kadar yıllık 3 milyar metreküp, 2035'e kadar 5 milyar metreküp ve 2040'a kadar 10 milyar metreküp üretime ulaşmak teknik olarak mümkün.
Dernek başkanı, bu üretimin özellikle lojistik sektöründe fosil yakıt ithalatına bağımlılığı azaltabileceğini belirtti. Kamyon ve tır filolarında sıvılaştırılmış biyometan kullanımı, dizel tüketimini düşürme potansiyeli taşıyor.
EMİSYON TARAFINDA İKİ RAKAM
Raporda dönüşümün çevresel etkisi de hesaplandı. Mevcut 198 tesisin biyometan üretimine geçmesiyle yıllık 18 milyon ton karbon emisyonunun azaltılabileceği öngörülüyor.
Tesislerin tam kapasiteye ulaşması durumunda bu miktarın 30 milyon tona çıkabileceği belirtiliyor.
Emisyon azaltımı iki kanaldan sağlanıyor. Atıkların açıkta çürümesiyle atmosfere karışan metan yakalanıyor ve fosil yakıt yerine kullanılan biyometan, ithal gazın karbon ayak izini ortadan kaldırıyor.
Direkci, sektörün gelişmesi için üç düzenleme önerisi sundu. İlk öneri, tarımsal ve hayvansal atıklarla çalışan tesislerde üretilen biyometan için en az 12 yıllık alım garantisi verilmesi.
İkinci öneri fiyat mekanizmasına ilişkin. Direkci, alım fiyatının megavatsaat başına 60 avrodan başlaması gerektiğini ifade etti.
Üçüncü öneri ise satış serbestisini kapsıyor. Lisans alan tesislere, teknik şartları karşılamaları halinde biyometanı doğrudan piyasaya satma veya ihraç etme hakkı tanınması öneriliyor.
AVRUPA'DA HEDEF 35 MİLYAR METREKÜP
Biyometan, Avrupa Birliği'nin enerji planlamasında da yer alıyor. Birlik, 2030'a kadar yıllık 35 milyar metreküp biyometan üretimini hedefliyor.
Bu hedef, Rusya'dan gaz ithalatının azaltılması amacıyla 2022'de açıklanan program kapsamında belirlendi. Almanya, İtalya, Fransa ve Danimarka üretimde öne çıkan ülkeler arasında yer alıyor.
Türkiye'nin 2040 için hesaplanan 10 milyar metreküplük potansiyeli, AB'nin 2030 hedefinin yaklaşık üçte birine karşılık geliyor.
COP31 NEDİR?
Raporun başlığında yer alan COP31, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın 31'inci oturumunu ifade ediyor. Konferans Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenecek.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından rapora ilişkin bir açıklama yapılmadı.
