İnşaat sektöründe temmuz ayı üretim verileri, alt sektörler arasında belirgin bir ayrışmaya işaret etti. Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı İnşaat Üretim Endeksi'ne göre bina inşaatı yıllık bazda gerilerken, altyapı ağırlıklı bina dışı yapılar çift haneli büyüme kaydetti.
Toplam inşaat üretimi Temmuz 2026'da geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4,7 azaldı. Bir önceki aya göre ise üretim yüzde 1,1 arttı.
Aylık toparlanma yıllık gerilemeyi telafi etmeye yetmedi. Sektör, yıllık karşılaştırmada düşüş eğilimini sürdürdü.
ALT SEKTÖRLERDE YILLIK TABLO
Endeksin üç alt bileşeni yıllık bazda farklı yönlerde hareket etti. Bina inşaatı sektörü endeksi Temmuz 2026'da bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 8,0 geriledi. Bu oran, toplam endeksteki düşüşün üzerinde gerçekleşti.
Özel inşaat faaliyetleri sektöründe de yıllık yüzde 4,9 düşüş kaydedildi. Bu alt sektör, yıkım, hafriyat, elektrik ve sıhhi tesisat ile bina bitirme işleri gibi faaliyetleri kapsıyor.
Bina dışı yapıların inşaatı ise diğer iki alt sektörden ayrıştı. Bu segmentte endeks yıllık yüzde 14,0 artış gösterdi. Yol, köprü, tünel, baraj, enerji tesisi ve demiryolu gibi altyapı yatırımları bu kategoride yer alıyor.
AYLIK VERİLERDE ÜÇ SEKTÖR DE YÜKSELDİ
Haziran ayıyla karşılaştırıldığında tablo değişiyor. Üç alt sektörün tamamında aylık bazda artış görüldü.
Bina inşaatı sektörü endeksi hazirana göre yüzde 0,9 yükseldi. Bina dışı yapıların inşaatı sektöründe aylık artış yüzde 2,0 olarak ölçüldü. Özel inşaat faaliyetleri sektörü ise yüzde 1,0 arttı.
Aylık artışlar, yıllık düşüşün hızının bir miktar yavaşladığına işaret ediyor. Ancak bina tarafındaki yüzde 8'lik yıllık gerileme, sektörün geçen yılki seviyesinin belirgin şekilde altında kaldığını gösteriyor.
TEMMUZ 2026 ÖZET TABLO
Toplam inşaat üretimi: Yıllık -%4,7 / Aylık +%1,1
Bina inşaatı: Yıllık -%8,0 / Aylık +%0,9
Bina dışı yapılar: Yıllık +%14,0 / Aylık +%2,0
Özel inşaat faaliyetleri: Yıllık -%4,9 / Aylık +%1,0
ENDEKS NEYİ ÖLÇÜYOR?
İnşaat Üretim Endeksi, sektördeki üretim hacminin aylık değişimini izlemek için hesaplanıyor. Endeks, inşaat firmalarından toplanan üretim verilerine dayanıyor.
TÜİK, endeksi hem arındırılmış hem arındırılmamış olarak yayımlıyor. Aylık karşılaştırmalarda mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seri, yıllık karşılaştırmalarda ise takvim etkisinden arındırılmış seri esas alınıyor.
Bu ayrım, bayram tatilleri ve iş günü sayısındaki farklılıklardan kaynaklanan sapmaları ortadan kaldırmayı amaçlıyor. Böylece dönemler arası karşılaştırma daha sağlıklı yapılabiliyor.
ÜÇ ALT SEKTÖR NASIL TANIMLANIYOR
Endeks, uluslararası ekonomik faaliyet sınıflamasına göre üç ana gruba ayrılıyor.
Bina inşaatı, konut ve konut dışı binaların yapımını kapsıyor. Bu gruba apartmanlar, müstakil evler, ofis binaları, alışveriş merkezleri, fabrika binaları ve kamu binaları giriyor.
Bina dışı yapıların inşaatı, altyapı projelerini içeriyor. Karayolları, demiryolları, köprüler, tüneller, limanlar, barajlar, boru hatları ve enerji nakil hatları bu kategoride değerlendiriliyor.
Özel inşaat faaliyetleri ise doğrudan bir yapı üretmeyen ancak inşaat sürecinin parçası olan işleri kapsıyor. Yıkım, saha hazırlığı, elektrik ve tesisat işleri, sıva, boya ve döşeme gibi bitirme faaliyetleri bu grupta yer alıyor.
BİNA VE ALTYAPI NEDEN AYRIŞIYOR?
İki ana alt sektör farklı dinamiklerle hareket ediyor. Bina inşaatı büyük ölçüde özel sektör yatırımlarına ve konut talebine bağlı ilerliyor. Finansman koşulları, kredi faizleri ve girdi maliyetleri bu segmentte belirleyici oluyor.
Bina dışı yapılar ise ağırlıklı olarak kamu yatırım programlarıyla şekilleniyor. Ulaştırma ve enerji altyapısı projeleri, yıllık yatırım programında belirlenen ödeneklere göre ilerliyor.
Bu nedenle iki sektörün aynı dönemde zıt yönlerde hareket etmesi mümkün oluyor. Temmuz verisi de bu ayrışmanın bir örneğini ortaya koydu.
İnşaat sektörünün seyrini izlemek için üretim endeksinin yanında başka veriler de takip ediliyor. Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi istatistikleri, gelecek dönemdeki üretim hacmine dair öncü sinyal veriyor.
Konut satış verileri ise talep tarafını yansıtıyor. İnşaat maliyet endeksi de sektördeki girdi fiyatlarının seyrini gösteriyor.
TÜİK, İnşaat Üretim Endeksi'ni aylık olarak açıklıyor. Ağustos 2026 dönemine ilişkin verilerin ekim ayı ortasında yayımlanması bekleniyor.
