Yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte fotoğraf gerçekçiliğinde görseller üretmek artık saniyeler sürüyor. Ancak bu görsellerin kime ait olduğu ve başkaları tarafından izinsiz kullanılıp kullanılamayacağı hukuk dünyasında tartışılmaya devam ediyor.
Özellikle sosyal medya, reklamcılık ve dijital yayıncılık alanlarında yaygınlaşan yapay zekâ görselleri, telif haklarına ilişkin yeni soruları gündeme taşıyor.
YAPAY ZEKÂ GÖRSELLERİNİN TELİF HAKKI KİME AİT?
Bu sorunun yanıtı ülkelere göre değişiyor. ABD'de telif hakkı koruması için insan yaratıcılığı temel koşullardan biri olarak kabul ediliyor. Bu nedenle yalnızca yapay zekâ tarafından oluşturulan ve yeterli insan katkısı bulunmayan görseller telif hakkıyla korunmayabiliyor.
Türkiye'de ise 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, eser sahibini eseri meydana getiren kişi olarak tanımlıyor. Bu nedenle tamamen otomatik üretilen görsellerin eser niteliği ve telif koruması hukuken tartışmalı bir alan oluşturuyor.
GÖRSELİ OLUŞTURAN KİŞİ SAHİBİ SAYILIR MI?
Bir yapay zekâ aracına komut yazmak, ortaya çıkan görsel üzerinde otomatik olarak telif hakkı kazanıldığı anlamına gelmiyor.
Ancak kişinin görsel üzerinde özgün düzenlemeler yapması, yaratıcı seçimlerde bulunması veya insan yaratıcılığını yansıtan unsurlar eklemesi hukuki değerlendirmeyi değiştirebilir.
Burada belirleyici nokta, ortaya çıkan çalışmanın ne ölçüde insanın özgün yaratıcı katkısını taşıdığı.
YAPAY ZEKÂ FOTOĞRAFLARI İZİNSİZ KULLANILABİLİR Mİ?
Bir görselin telif hakkıyla korunmaması, her koşulda serbestçe kullanılabileceği anlamına gelmiyor.
Yapay zekâ araçlarının kullanım şartları, görselde bulunan marka ve kişilik hakları ile başka eserlerden alınmış korunan unsurlar kullanım açısından sınırlamalar doğurabiliyor.
Özellikle gerçek kişilerin yüzlerini taklit eden veya mevcut sanat eserlerine büyük ölçüde benzeyen görseller farklı hukuki sorunlara yol açabiliyor. 
YAPAY ZEKÂ ŞİRKETLERİ TELİF HAKKI SAHİBİ Mİ?
Yapay zekâ şirketlerinin kullanıcılarına sunduğu haklar, platformların sözleşmelerine göre değişebiliyor.
Bazı şirketler oluşturulan içerik üzerindeki haklarını kullanıcıya devrettiğini belirtiyor. Ancak böyle bir sözleşme hükmü, ilgili ülkede hukuken mevcut olmayan bir telif hakkını kendiliğinden oluşturamıyor.
Bu nedenle bir görseli ticari amaçla kullanmadan önce hem platformun kullanım koşullarının hem de ilgili ülkenin mevzuatının değerlendirilmesi gerekiyor.
TÜRKİYE'DE YAPAY ZEKÂ TELİF HAKKI NASIL DEĞERLENDİRİLİYOR?
Türkiye'de yapay zekâ tarafından tamamen bağımsız şekilde oluşturulan görsellerin telif hakkına ilişkin bütün durumları açıkça düzenleyen özel bir hüküm bulunmuyor.
Mevcut mevzuatın insan yaratıcılığına dayanan eser sahipliği yaklaşımı nedeniyle, yapay zekâ destekli çalışmalarda kişinin özgün katkısının bulunup bulunmadığı önem taşıyor.
Sonuç olarak yapay zekâ ile üretilen her görselin otomatik olarak kullanıcıya ait olduğu ya da herkes tarafından sınırsız kullanılabileceği söylenemiyor. Hukuki durum; görselin nasıl üretildiğine, kullanılan platforma ve kullanım amacına göre değişebiliyor.
