Psikolog Hakan Çelik, ebeveynlerin çocuk yetiştirme tutumlarındaki değişimi Türkinform'a özel yaptığı açıklamada değerlendirdi. Çelik, katı ebeveynlikten kaçan ailelerin çocuklarına tanıdığı söz hakkının kimi zaman kontrolsüz bir özgürlüğe dönüşebildiğini söyledi.
"HER TALEBİ KARŞILAMAK ÇOCUĞUN YARARINA OLMAYABİLİR"
"Anne babalar, kendi çocukluklarında karşılaştıkları baskıcı tutumları yeni nesle yaşatmamak için daha esnek ve anlayışlı davranmaya çalışıyor. Çocuğun düşüncelerini dinlemek, duygularını anlamak ve kendisini ifade etmesine olanak sağlamak elbette çok önemli" diyen Çelik, bu yaklaşımın evdeki bütün kararların çocuğa bırakılması anlamına gelmemesi gerektiğini vurguladı.
"Her istediği yapılan ve her türlü güçlükten uzak tutulan çocuk, hayatın doğal sınırlarını tanımakta zorlanabilir. Çocukların sevgi kadar kurallara ve sorumluluklara da ihtiyacı var" sözleriyle uyarıda bulunan Çelik, sınırların çocuğun gelişiminin parçası olduğunu belirtti.
ÇOCUK YETİŞTİRMEDE ŞEFKAT KURALLARI KALDIRMAK ANLAMINA GELMİYOR
"Çocuğa sınır çizmek, onun özgüvenini kırmak ya da kendisini değersiz hissettirmek anlamına gelmez. Burada asıl önemli olan, kuralların net ve istikrarlı biçimde uygulanmasıdır" diyen Çelik, çocuğun bir karara kızmasının, ağlamasının ya da itiraz etmesinin doğal olduğunu belirtti.
"Anne babanın bu duyguları anlaması ve çocuğun kendisini ifade etmesine fırsat vermesi gerekir. Ancak öfkelenmesi, başkasına zarar vermesini, kırıcı sözler söylemesini veya evdeki herkesin kendi isteklerine göre davranmasını zorunlu hale getirmez. Çocuğun hislerini anlamakla her davranışına onay vermek birbirinden farklıdır" dedi.
TUTARSIZ KURALLAR ÖFKE KONTROLÜNÜ ZORLAŞTIRABİLİR
"Çocuk bir şeye öfkelendiğinde anne baba kararından geri adım atıyorsa, çocuk zamanla yoğun tepki göstermenin istediğini elde etmesini sağlayacağını düşünebilir" diyen Çelik, her çocuğun aynı şekilde davranmayacağının da altını çizdi.
"Tutarsız ebeveyn tutumları, çocuğun duygularını yönetmesini ve hayal kırıklıklarıyla baş etmesini zorlaştırabilir" sözlerini kullanan Çelik, böyle bir ortamın başkalarının düşüncelerine ve sınırlarına saygı göstermeyi de güçleştirebileceğini söyledi. Akran zorbalığının yalnızca aile içi tutumlarla açıklanamayacağını hatırlatan Çelik, okul ortamının, arkadaş çevresinin ve bireysel özelliklerin de belirleyici olduğunu ekledi. Türkinform, akran zorbalığının dijital dünyaya taşınan boyutunu da daha önce haberleştirmişti.
ÇOCUKLAR BEKLEMEYİ VE "HAYIR" DUYMAYI DA ÖĞRENMELİ
"İsteklerinin sürekli yerine getirildiği bir ortamda büyüyen çocuk, ilerleyen dönemlerde olumsuz bir yanıt aldığında bunu kabullenmekte güçlük çekebilir. Oysa yaşamda her talebimizin karşılanması mümkün değildir" diye konuşan Çelik, beklemeyi ve paylaşmayı öğrenmenin erken yaşta başlaması gerektiğini anlattı.
"Çocuğun beklemeyi, paylaşmayı ve bazı isteklerinin gerçekleşmeyebileceğini küçük yaşlardan itibaren öğrenmesi gerekir. Bu deneyimler, onun sosyal ilişkilerinde daha anlayışlı ve uyumlu davranmasına yardımcı olabilir" diyen Çelik'e göre sınır deneyimi çocuğun arkadaşlık ilişkilerine de yansıyor.
PSİKOLOG ÇELİK AİLELERE 6 ÖNERİDE BULUNDU
Çelik'in ilk önerisi, çocuğun isteklerini dikkate almak ama her talebi karşılamayı zorunluluk olarak görmemek. Konulan kuralların çocuk tepki gösterdiğinde değiştirilmemesini isteyen Çelik, izin verilmeyen bir istekte gerekçenin çocuğun yaşına ve anlayışına uygun bir dille anlatılmasını önerdi.
Çelik'e göre ebeveynler çocuğun hayal kırıklığını hemen ortadan kaldırmaya çalışmak yerine, onun bu duyguyla baş etmeyi öğrenmesine destek olmalı. Başkalarının haklarına, kişisel sınırlarına ve tercihlerine saygıyı teşvik etmek ile yaşına uygun görevler vererek sorumluluk duygusunu geliştirmek de Çelik'in önerileri arasında yer aldı. Ebeveynlik üzerine konuşan Pedagog Ali Çankırılı da kısa süre önce kardeş kıskançlığına dair uyarılarını Türkinform'la paylaşmıştı.
"Ebeveynlerin görevi, çocuklarının her isteğini yerine getirmek değil, onları anlayan, ihtiyaçlarını gözeten ve doğru davranışlar konusunda yol gösteren kişiler olmaktır. Çocuklarımıza yalnızca kendi isteklerinin peşinden gitmeyi değil, çevrelerindeki insanların duygu ve ihtiyaçlarını da dikkate almayı öğretmeliyiz" diyen Çelik, özgürlük ile sorumluluk arasında denge kurulması gerektiğini söyledi.
