Avrupa’nın en büyük ekonomisi Almanya, 2022 enerji krizinin ardından Rus doğalgazına bağımlılığını büyük ölçüde azaltırken bu kez düşük stoklarla kışa girme riskiyle karşı karşıya kaldı. Geçen yıl aynı dönemde yüzde 71 seviyesinde bulunan doğalgaz depolarının bu yıl yüzde 53’e gerilemesi, enerji sektöründe dikkatleri yeniden Almanya’ya çevirdi.
Depolama sektörünün hesaplamalarına göre Almanya’nın önünde kritik bir dönem bulunuyor. Depoların 1 Kasım’a kadar yüzde 77 seviyesine çıkarılması mümkün görülse de bunun gerçekleşebilmesi için önümüzdeki haftalarda doğalgaz enjeksiyon hızının önemli ölçüde artırılması gerekiyor.
DEPOLAR 2011’DEN BU YANA EN DÜŞÜK SEVİYEDE
Alman doğalgaz depolama sektörünün çatı kuruluşu INES’in verilerine göre ülkenin depolarındaki doluluk oranı eylül ayının başında yaklaşık yüzde 53’e geriledi. Bu seviye, kayıtların tutulmaya başladığı 2011’den bu yana yılın bu dönemi için görülen en düşük oran olarak dikkat çekiyor.
Geçen yıl aynı dönemde depoların yaklaşık yüzde 71 dolu olması, aradaki farkın büyüklüğünü ortaya koyuyor. Almanya böylece kış öncesindeki kritik depolama dönemine geçen yıla kıyasla yaklaşık 18 puanlık bir açıkla girmiş durumda.
1 KASIM İÇİN KRİTİK HEDEF YÜZDE 77
INES, mevcut şartlar altında depoların 1 Kasım’a kadar yaklaşık yüzde 77 doluluk seviyesine çıkarılabileceğini hesaplıyor. Ancak bu hedefin yakalanabilmesi için önümüzdeki haftalarda depolama hızının ciddi biçimde artırılması gerekiyor.
Mevcut düşük enjeksiyon temposunun devam etmesi durumunda ise kış öncesinde ulaşılabilecek maksimum stok seviyesi daha da aşağı çekilebilir. Bu nedenle eylül ve ekim aylarında yapılacak doğalgaz alımları, Almanya’nın kış aylarındaki enerji güvenliği açısından belirleyici olacak.
ŞİRKETLER NEDEN DEPOLARI DOLDURMUYOR?
Sorunun arkasında yalnızca doğalgaz bulunabilirliği değil, piyasa fiyatları da bulunuyor. Normal şartlarda enerji şirketleri yaz aylarında daha düşük fiyatlardan doğalgaz satın alarak depoluyor, kışın fiyatların yükselmesiyle birlikte bu stokları kullanıyor veya piyasaya sunuyor.
Ancak İran ile ABD arasındaki savaşın yarattığı belirsizlik ve Hürmüz Boğazı’nın kapanabileceğine yönelik endişeler küresel enerji fiyatlarını yukarı çekti. Bunun sonucunda yaz ve kış doğalgaz fiyatları arasındaki geleneksel fark daralırken bazı dönemlerde negatif seviyelere kadar geriledi.
Bu durum şirketler açısından alışılmadık bir tablo ortaya çıkarıyor. Bugün satın alınarak aylarca depolanacak doğalgazın maliyeti, kış aylarında piyasadan alınabilecek doğalgazdan daha yüksek olabileceği için şirketlerin depolama iştahı azalıyor.
HÜKÜMET İSE “ENDİŞEYE GEREK YOK” DİYOR
Enerji sektöründen gelen uyarılara rağmen Alman Ekonomi Bakanlığı daha sakin bir tablo çiziyor. Bakanlık, mevcut durumda doğalgaz tedarik güvenliğini tehdit eden ve hükümetin doğrudan müdahalesini gerektiren bir durum bulunmadığını belirtiyor.
Berlin’in bu yaklaşımının arkasında Almanya’nın 2022 enerji krizinden sonra çeşitlendirdiği tedarik altyapısı bulunuyor. Ülke artık Norveç’ten gelen boru hattı gazının yanı sıra LNG terminalleri üzerinden küresel piyasalardan önemli miktarda sıvılaştırılmış doğalgaz temin edebiliyor.
İRAN SAVAŞI ALMANYA’NIN KIŞ HESABINI BOZDU
Almanya’nın enerji denklemindeki yeni risklerden biri de Orta Doğu’daki gelişmeler. İran ile ABD arasındaki savaş ve Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen enerji sevkiyatlarının geleceğine ilişkin belirsizlik, küresel LNG piyasasında fiyat baskısını artırıyor.
Hürmüz Boğazı’nın dünya LNG ticaretindeki kritik konumu nedeniyle bölgede yaşanabilecek ciddi bir kesinti, yalnızca Asya ülkelerini değil Avrupa’yı da etkileyebilir. Rus boru hattı gazının büyük bölümünü kaybettikten sonra LNG ithalatına daha fazla yönelen Almanya açısından küresel piyasalardaki fiyat ve tedarik şokları artık daha önemli bir risk oluşturuyor.
SERT KIŞ SENARYOSU ENDİŞE YARATIYOR
Almanya’nın kışı sorunsuz geçirip geçiremeyeceği büyük ölçüde hava koşullarına ve ithalatın kesintisiz devam etmesine bağlı olacak. Normal sıcaklıkların yaşandığı bir kışta mevcut tedarik kanallarıyla ciddi bir sorun beklenmezken uzun süreli ve aşırı soğuk hava, depolardaki gazın çok daha hızlı tüketilmesine yol açabilir.
Böyle bir senaryoda düşük başlangıç stokları Almanya’nın hareket alanını daraltabilir. Özellikle aynı dönemde LNG piyasasında tedarik sıkıntısı veya fiyat şoku yaşanması halinde hanelerin ısınmasının yanı sıra yüksek miktarda doğalgaz kullanan Alman sanayisi üzerindeki baskı da artabilir.
2022’DEN SONRA ALMANYA’NIN YENİ ENERJİ SINAVI
Bugünkü tablo, Almanya’nın 2022’de yaşadığı enerji kriziyle birebir aynı değil. Berlin son yıllarda yeni LNG terminalleri kurdu, Norveç başta olmak üzere alternatif tedarikçilere yöneldi ve Rusya’dan gelen boru hattı gazının kaybını farklı kaynaklarla telafi etmeye çalıştı.
Ancak yüzde 53’e gerileyen depolama seviyesi, Almanya’nın yeni enerji sisteminin ilk kez böylesine düşük stoklarla ciddi bir kış sınavına girebileceğini gösteriyor. Hükümet mevcut tedarik altyapısına güvense de depolama sektöründen gelen uyarılar, önümüzdeki iki ayın kritik olacağını ortaya koyuyor.
