Türkiye'de demiryolu ağına hiç bağlanmamış illerden biri olan Çorum, ilk trenini hızlı tren olarak karşılayacak. Karadeniz kıyısındaki Sinop, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin de demiryolu bulunmayan iller arasında yer aldı, Çorum bu grup içinde raya kavuşacak ilk il oldu. Ankara ile Samsun'u Kırıkkale ve Çorum üzerinden birbirine bağlayacak hızlı tren projesinde ilk kesimin inşaatı yüzde 25'i geçti, iki kesimin ihalesi tamamlandı, son kesim ise ihale sırasını bekledi. Hat bittiğinde iki şehir arasındaki tren yolculuğu 2,5 saat sürecek. Karayoluyla aynı mesafe bugün yaklaşık beş saat alıyor.
Projenin yeni inşa edilecek bölümü Kırıkkale'nin Delice ilçesinden başladı. Ankara-Sivas hızlı tren hattı üzerinde bulunan Delice, yeni hattın mevcut ağdan ayrıldığı nokta oldu. Trenler Ankara'dan Kırıkkale'ye kadar mevcut hızlı tren altyapısını kullanacak, Delice'den sonra Sungurlu, Çorum, Merzifon, Havza ve Kavak üzerinden Samsun'a uzanan 293 kilometrelik yeni hatta geçecek. Güzergâh, Ankara-Samsun kara yolunun onlarca yıldır izlediği hattı takip etti. Karayoluyla beş saati bulan yolculuğun 2,5 saate inmesi, süreyi yarı yarıya kısalttı.
İLK 120 KİLOMETREDE 8 TÜNEL 31 KÖPRÜ VAR
Yapımı süren 120 kilometrelik Delice-Çorum kesimi saatte 200 kilometre hız için tasarlandı. Kesim, yeni hattın yüzde 41'ine karşılık geldi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın haziran verilerine göre kesimdeki fiziki gerçekleşme yüzde 25'i aştı. Güzergâh üzerinde toplam uzunluğu 9 bin 507 metreyi bulan 8 tünel ve 31 köprü yer aldı. Tünel başına ortalama uzunluk 1 kilometre 188 metre olarak hesaplandı. Köprülerin 14'ünde, yani yüzde 45'inde yapım çalışması haziranda devam etti.
İç Anadolu'nun engebeli kuzey kuşağını aşan güzergâhta tünel ve köprü yoğunluğu, kesimin yapım süresini belirleyen ana unsur oldu. Türkiye'de Ankara-İstanbul ve Ankara-Sivas gibi yüksek hızlı tren hatları saatte 250 kilometre standardında inşa edildi, Ankara-Samsun ise saatte 200 kilometrelik hızlı tren standardıyla planlandı. TCDD'nin sınıflandırmasında 200 kilometrelik hatlar yüksek hızlı tren değil hızlı tren kategorisinde yer aldı.
ÇORUM-HAVZA ARASI İHALEYİ GEÇTİ, SAMSUN KESİMİ BEKLEDİ
Hattın dört kesimi birbirinden farklı aşamada ilerledi. Delice-Çorum'da inşaat sürerken Çorum ile Merzifon ve Merzifon ile Havza arasındaki iki kesimin ihaleleri sonuçlandı. İhaleyi alan yüklenicilerin bu iki kesimde çalışmaya başlamasının ardından Havza-Kavak-Samsun kesimi ihaleye çıkarılacak. Delice'den Samsun'a uzanan 293 kilometrenin 173 kilometresi böylece henüz inşaata girmedi.
Çorum için hat yalnızca yolcu taşımacılığı anlamına gelmedi. Un, yumurta, tuğla-kiremit ve makine sanayisiyle öne çıkan Çorum'un organize sanayi bölgesinden çıkan ürünler bugüne kadar yalnızca kara yoluyla limanlara ulaştı. Yeni hat, Çorum sanayisini ilk kez demiryoluyla hem Samsun Limanı'na hem de Ankara üzerinden ülkenin geri kalanına bağlayacak.
Bakanlık, yeni hattı Samsun ve Mersin limanları arasında kurulacak kuzey-güney demiryolu ekseninin parçası olarak tanımladı. Karadeniz'in en büyük limanlarından Samsun, hat tamamlandığında Ankara üzerinden Akdeniz'e ulaşan demiryolu bağlantısına kavuşacak. Mevcut ağda Samsun'a demiryoluyla ulaşım Sivas üzerinden dolaşan uzun bir güzergâh gerektirdi, yeni hat mesafeyi doğrudan kuzey yönünde kısalttı. Samsun Limanı'ndan Rusya'nın Kavkaz Limanı'na çalışan tren feri hattı, Ankara'dan gelen yük vagonlarının Karadeniz'in karşı kıyısına aktarmasız ulaşmasına da olanak tanıdı.
GÜNDE 33 BİN YOLCU TAŞIYACAK
Bakanlık, tüm kesimler bittiğinde hat üzerinde her yıl 12 milyon yolcunun ve 14 milyon ton yükün taşınabileceği bir kapasite hedefledi. Yıllık yolcu hedefi günde ortalama 33 bin yolcuya karşılık geldi. Yük tarafında 14 milyon tonluk kapasite, Samsun Limanı'na gelen ve limandan iç bölgelere giden yüklerin demiryoluna kaymasını öngördü. Karşılaştırma için Ankara'nın batısında Sincan'dan Kahramankazan'a uzanan ve tamamlanmak üzere olan demiryolunda yıllık yük hedefi 4,4 milyon ton olarak açıklandı, Samsun hattının yük hedefi bu rakamın üç katını aştı.
Hat, yolcu ve yük taşımacılığını aynı güzergâhta birleştirdi. Sungurlu, Çorum, Merzifon ve Havza gibi bugüne kadar demiryolu ağının dışında ya da uzağında kalan yerleşimler, hızlı tren istasyonlarıyla hem Ankara'ya hem Samsun'a bağlanacak. Çorum'un yanı sıra Merzifon ve Sungurlu da ilk kez hızlı tren durağına sahip olacak. Güzergâh üzerindeki Merzifon, Amasya'ya bağlı ilçe olarak bölgenin havalimanına ev sahipliği yaptı, Havza ise kaplıcalarıyla bilinen bir termal turizm merkezi olarak hatta dahil oldu. Samsun'un ilçesi Kavak, hattın Karadeniz'e inmeden önceki son durağı olarak planlandı.
2,5 SAAT HEDEFİ VAR
Ankara-Samsun arasında hedeflenen 2,5 saatlik süre, Ankara-Kırıkkale arasındaki mevcut hızlı tren kesimiyle Delice'den sonraki 293 kilometrelik yeni hattın toplamı üzerinden hesaplandı. Yeni kesimin tamamı saatte 200 kilometre standardında inşa edildiğinde 293 kilometre duraksız yaklaşık 1,5 saatte alınacak, ara istasyon duruşları ve Ankara-Delice bölümü kalan süreyi oluşturacak.
Proje, Ankara merkezli hızlı tren ağının kuzeye açılan ilk kolu oldu. Başkentten batıya Eskişehir-İstanbul, doğuya Sivas, güneye Konya yönünde çalışan hızlı tren hatlarına Samsun yönü eklendi. Hattın tamamının hizmete gireceği tarih Bakanlık tarafından açıklanmadı.
