Elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte apartman ve site otoparklarına şarj istasyonu kurma ihtiyacı da arttı. Aracını evinin otoparkında şarj etmek isteyen sürücüler ise kurulum öncesinde önemli sorularla karşılaşıyor. Apartman yönetiminden izin almak gerekiyor mu, ortak otoparka bireysel şarj ünitesi takılabilir mi, elektrik faturası nasıl hesaplanır?
Apartmana elektrikli araç şarj istasyonu kurulması mümkün olsa da uygulamanın binanın mülkiyet yapısına ve elektrik altyapısına uygun olması gerekiyor.
APARTMANA ELEKTRİKLİ ARAÇ ŞARJ İSTASYONU KURMAK İÇİN İZİN GEREKİYOR MU?
Apartmanlarda şarj ünitesi kurulumu için gereken izin, cihazın nereye ve hangi amaçla kurulacağına göre değişiyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 23 Temmuz 2024 tarihli görüşüne göre ortak otopark alanlarına kurulacak şarj ünitelerinde kat maliklerinin hem sayı hem de arsa payı bakımından çoğunluğunun kararı yeterli kabul ediliyor. Bağımsız bölüme ait eklenti niteliğindeki özel otoparklarda ise mevcut elektrik tesisatında değişiklik yapılmaması ve diğer dairelerle ortak alanların etkilenmemesi şartıyla kat malikleri kurulu kararı gerekmiyor. Dolayısıyla apartman sakinlerinin kurulumdan önce otoparkın hukuki durumunu ve yapılacak elektrik bağlantısının ortak alanları etkileyip etkilemeyeceğini öğrenmesi gerekiyor. 
ELEKTRİKLİ ARAÇ ŞARJ İSTASYONU ÖNCESİNDE ELEKTRİK ALTYAPISI KONTROL EDİLMELİ
Şarj ünitesi satın almadan önce binanın mevcut elektrik altyapısının bu yükü kaldırıp kaldıramayacağı belirlenmeli. Özellikle eski apartmanlarda elektrik tesisatının kapasitesi, ana pano, kablo kesitleri ve mevcut enerji tüketimi kontrol edilmeli.
Kurulum öncesinde yetkili bir elektrik mühendisi tarafından teknik inceleme yapılması önem taşıyor. Binanın mevcut elektrik kapasitesi yetersizse güç artırımı, tesisat yenilemesi veya ayrı elektrik aboneliği gibi işlemler gerekebiliyor.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) açıklamasına göre şarj üniteleri ayrı bir elektrik aboneliğiyle veya mevcut iç tesisat üzerinden kurulabiliyor. Mevcut tesisat üzerinden yapılacak kurulumlarda gerekli güç artışı ve proje değişikliklerinin ilgili teknik mevzuata uygun olması gerekiyor.
YANGIN GÜVENLİĞİ İHMAL EDİLMEMELİ
Apartman otoparklarına şarj ünitesi kurulurken dikkat edilmesi gereken konuların başında yangın güvenliği geliyor. Elektrikli araçların şarj edilmesi sırasında kullanılan elektrik tesisatının ve bağlantı ekipmanlarının uygun standartlarda olması gerekiyor.
Kurulum sırasında şu noktalara dikkat edilmeli:
-
Şarj cihazı ve kabloların kullanım amacına uygun, güvenilir ürünlerden seçilmesi.
-
Elektrik hattında uygun kesitte kablo ve doğru koruma ekipmanlarının kullanılması.
-
Kaçak akım koruması ve aşırı akıma karşı güvenlik önlemlerinin projeye uygun şekilde sağlanması.
-
Kabloların araç geçişini ve yaya ulaşımını engellemeyecek şekilde döşenmesi.
-
Şarj ünitesinin su, nem ve fiziksel darbelere karşı uygun korumaya sahip olması.
-
Acil durumda elektriğin güvenli biçimde kesilebilmesi.
Özellikle gelişigüzel uzatma kablolarıyla şarj işlemi yapılmamalı. Kurulum, yetkin kişiler tarafından projelendirilerek gerçekleştirilmelidir.
ELEKTRİK FATURASI VE KURULUM MASRAFI NASIL PAYLAŞILACAK?
Apartmanlarda tartışma yaratabilecek konulardan biri de elektrik tüketiminin ve kurulum giderlerinin nasıl karşılanacağı. Ortak elektrik sayacından bağlantı yapılması durumunda yalnızca elektrikli araç kullanan kişinin tüketiminin diğer dairelere yansımaması için uygun ölçüm ve faturalandırma yöntemi belirlenmeli.
Bireysel kullanım için ayrı abonelik veya bağımsız ölçüm sistemi tercih edilmesi, tüketimin takibini kolaylaştırabilir. Hangi yöntemin uygulanabileceği binanın elektrik altyapısına ve dağıtım şirketinin teknik değerlendirmesine bağlıdır.
Ortak kullanım amacıyla kurulan şarj altyapısında ise maliyetlerin paylaşımı, kat malikleri kurulu kararı ve ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenmeli. EPDK'nın açıklamalarında, ortak şarj ünitelerinin kurulumu için gerekli teknik ve idari süreçlerin tamamlanması gerektiği belirtiliyor.
AC VE DC ŞARJ İSTASYONU ARASINDAKİ FARK BİLİNMELİ
Apartmana kurulacak şarj cihazının türü de kullanım alışkanlıklarına göre seçilmeli. Elektrikli araç şarj üniteleri temel olarak AC ve DC olmak üzere iki farklı teknolojiyle çalışıyor.
-
AC şarj üniteleri: Ev ve apartman otoparklarında kullanıma daha uygun. Araçların uzun süre park halinde kaldığı durumlarda tercih ediliyor.
-
DC şarj üniteleri: Daha kısa sürede yüksek güçle şarj imkanı sunuyor. Ancak daha yüksek elektrik kapasitesi ve farklı teknik altyapı gerektirebiliyor.
EPDK da ev ve iş yeri gibi araçların uzun süre park edildiği alanlarda AC şarj ünitelerinin tercih edildiğini belirtiyor.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu
Apartmanlarda cihaz seçimi yapılırken yalnızca şarj hızı değil, binanın elektrik kapasitesi, araçların günlük kullanım sıklığı ve ileride başka dairelerin de şarj ünitesi kullanma ihtimali değerlendirilmeli.
APARTMAN YÖNETİMİ KURULUMDAN ÖNCE HANGİ ADIMLARI ATMALI?
Apartman veya site yönetiminin kurulum sürecini bireysel talepler üzerinden değil, binanın genel ihtiyaçlarını dikkate alarak planlaması gerekiyor.
Kurulum öncesinde şu adımlar izlenebilir:
-
Otopark alanının ortak alan mı yoksa bağımsız bölüme ait özel alan mı olduğu belirlenmeli.
-
Kat malikleri kurulu kararı gerekip gerekmediği netleştirilmeli.
-
Binanın elektrik altyapısı uzmanlar tarafından incelenmeli.
-
İlgili elektrik dağıtım şirketinden gerekli teknik görüş ve onaylar alınmalı.
-
Şarj cihazının konumu, kablo güzergahı ve güvenlik önlemleri belirlenmeli.
-
Elektrik tüketimi ve bakım masraflarının nasıl karşılanacağı kararlaştırılmalı.
Ticari amaçla hizmet vermeyen ve yalnızca kullanıcıların kendi ihtiyaçları için kurduğu özel şarj üniteleri bakımından ayrıca şarj ağı işletmeci lisansı veya sertifikası alma zorunluluğu bulunmuyor.
ELEKTRİKLİ ARAÇ ŞARJ İSTASYONU KURMADAN ÖNCE EN ÇOK YAPILAN HATALAR
Apartman otoparkına şarj ünitesi kurmak isteyenlerin yaptığı en önemli hatalardan biri, yalnızca cihazın satın alma fiyatına odaklanmak. Elektrik tesisatında yapılacak değişiklikler, güç artırımı, kablo mesafesi ve montaj giderleri toplam maliyeti değiştirebiliyor.
Bir diğer hata ise apartman yönetimini bilgilendirmeden veya gerekli kararları almadan kuruluma başlamak. Ortak alanlara müdahale edilmesi, diğer kat maliklerinin haklarını etkileyebileceği için ilerleyen süreçte hukuki anlaşmazlıklara yol açabiliyor.
Kurulum öncesinde teknik ve hukuki şartların birlikte değerlendirilmesi, hem araç sahiplerinin hem de diğer apartman sakinlerinin haklarının korunmasını sağlıyor.
