Türk Deniz Kuvvetleri’nin sualtı muharebe gücüne yeni bir platform katılıyor. Yeni Tip Denizaltı Projesi kapsamında Gölcük Tersanesi Komutanlığı’nda inşa edilen ve havadan bağımsız tahrik sistemine sahip Reis sınıfı dizel-elektrikli denizaltıların üçüncüsü TCG MURATREİS (S-332), bu ay içinde hizmete alınacak.
Açıklamayı, Doğu Akdeniz’de 9-20 Kasım tarihleri arasında icra edilen Mavi Balina-2026 Davet Tatbikatı’nın Seçkin Gözlemci Günü’nde Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu yaptı. Tatlıoğlu, donanmanın denizaltı envanterine ilişkin şu bilgileri verdi:
“Halen ikisi eğitim denizaltısı olmak üzere 14 denizaltı gemimiz var. Bu ay içinde Reis sınıfı havadan bağımsız tahrik sistemli denizaltıların üçüncüsü olan MURATREİS denizaltımızı da hizmete alıyoruz. Reis sınıfı denizaltılarımızın diğer 3'ünün inşası da devam ediyor.”
MAVİ BALİNA’DA SAT TİMLERİNİ ADAYA TAŞIDI
MURATREİS, envantere girmeden önce sahadaki ilk ciddi sınavını da verdi. Marmaris AksazDeniz Üssü açıklarında sahnelenen ada ele geçirme senaryosunda Su Altı Taarruz (SAT) timleri, dalış halindeki MURATREİS’ten su yüzüne çıkılmadan ayrıldı. Paraşüt unsurlarının da desteklediği timler, temsili düşman kuvvetlerinin konuşlandığı adaya taarruz düzenledi. Bu senaryo, denizaltının özel harekât unsurlarını gizlilik içinde intikal ettirme kabiliyetini de ortaya koydu.
DENİZE İNİŞTEN HİZMETE GİRİŞE MURATREİS’İN YOLCULUĞU
MURATREİS, Reis sınıfında yerlileştirme açısından da ayrı bir yere sahip. Denizaltının torpido kovanlarını barındıran baş bölümü, yani “Section 50” olarak bilinen kısım, Türkiye’de ilk kez STM’nin mühendislik koordinasyonunda Gürdesan tarafından üretildi. Daha önce Alman TKMS’den tedarik edilen bu bölümün ilk yerli üretimi Eylül 2021'de teslim edilerek MURATREİS’e entegre edildi.
Denizaltı, 7 Haziran 2024'te denizaltı inşa holünden yüzer havuza çekildi. 24 Ağustos 2024'te Aksaz’da düzenlenen ve PİRİREİS’in hizmete girdiği törende MURATREİS için havuz donatım faaliyetleri başlatıldı. Denizaltı, İstanbul’un Fethi’nin 572. yıl dönümü olan 29 Mayıs 2025'te denize indirildi. Liman kabul testlerini tamamlayan MURATREİS’e 17 Nisan 2026'da bayrak çekildi ve denizaltı 20 Nisan 2026'da ilk seyrine çıktı.
REİS SINIFININ TEKNİK ÖZELLİKLERİ
Alman Tip 214 tasarımı temel alınarak geliştirilen ve Tip 214TN olarak da bilinen Reis sınıfı denizaltıların temel özellikleri şöyle:
• Boy: yaklaşık 68 metre
• Tekne çapı: 6,3 metre
• Deplasman: 1.856 ton (satıh), 2.042 ton (dalmış)
• Dalmış sürat: 20 knot üzeri
• Mürettebat: 27 personel (yüksek otomasyon sayesinde)
• Görev süresi: 84 gün
• Silah sistemleri: dördü gemisavar füze atabilen 8 adet 533 mm torpido kovanı, AKYA ağır torpidosu ve Harpoon gemisavar füzesi. ATMACA ve GEZGİN entegrasyonuilerleyen safhalarda planlanıyor.
PEM yakıt hücresi teknolojisine dayanan AIP sistemi, denizaltının şnorkel seviyesine çıkmadan uzun süre dalışta kalmasını sağlıyor. Bu da düşük akustik iz ile birleştiğinde tespit edilme riskini önemli ölçüde azaltıyor.
PİRİREİS VE HIZIRREİS’TEN SONRA ÜÇÜNCÜ HALKA
2005 yılında Savunma Sanayii İcra Komitesi kararıyla başlatılan Yeni Tip Denizaltı Projesi’nin sözleşmesi 22 Haziran 2011'de imzalandı. Sınıfın ilk denizaltısı TCG PİRİREİS (S-330), 22 Aralık 2019'da havuza indirildi ve 24 Ağustos 2024'te Aksaz’da düzenlenen törenle hizmete girdi. İkinci denizaltı TCG HIZIRREİS (S-331) ise 25 Mayıs 2023'te suya indirildi, 27 Kasım 2025'te Gölcük’te teslim edildi ve Aralık 2025'te hizmete alındı.
Projede MURATREİS’ten sonra AYDINREİS (S-333), SEYDİALİREİS (S-334) ve SELMANREİS (S-335) denizaltılarının inşası farklı safhalarda sürüyor. Altı denizaltının tamamının 2029'a kadar envantere girmesi hedefleniyor. Reis sınıfı denizaltılar hizmete girdikçe Ay sınıfı denizaltıların kademeli olarak envanterden çıkarılması planlanıyor.
MİLDEN’DE İLK DENİZALTI ATILAY
Reis sınıfıyla edinilen tecrübe, Türkiye’nin ilk özgün denizaltı tasarımı olan Milli Denizaltı (MİLDEN) projesine aktarılıyor. Projenin ilk test bloğunun inşası 2 Ocak 2025'te Gölcük Tersanesi Komutanlığı’nda başladı. MİLDEN’in ilk denizaltısına ATILAY adı verildi.
Yaklaşık 2 bin 700 ton deplasmana ve 80 metreyi aşan boya sahip olacak MİLDEN, Reis sınıfından daha büyük bir platform olarak tasarlanıyor. Yerli yakıt hücreli AIP sistemiyle donatılacak denizaltının AKYA ağır torpidosu, ATMACA gemisavar füzesi ve GEZGİN seyir füzesini kullanması öngörülüyor. Oramiral Tatlıoğlu, MİLDEN kapsamında ilk etapta 6 denizaltının inşa edilmesinin planlandığını belirtti. Tatlıoğlu, insanlı denizaltıların yanı sıra insansız sualtı araçlarının da envantere kazandırılması için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.
