ABD'de 3 Kasım'daki ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin Kongre'de sandalye kaybetmesi İran savaşından Rus akaryakıtına kadar Türkiye'yi doğrudan ilgilendiren başlıkları yeniden gündeme taşıdı. Körfez ülkeleri seçimin ardından Başkan Donald Trump'ın İran ile anlaşmaya daha istekli olacağını değerlendiriyor. ABD Temsilciler Meclisi'ne ise Rus motorininin dünya piyasasına dönüşünü engellemeyi hedefleyen bir yasa teklifi sunuldu. Yeni Kongre ocakta göreve başlayacak.
İRAN SAVAŞINDA ANLAŞMA İHTİMALİ
ABD'li seçmenlerin önemli bir bölümü sekiz aydır süren İran savaşını akaryakıt fiyatlarındaki artışın nedeni olarak görüyor. Reuters'ın haberine göre bazı Körfez hükümetleri seçimden sonra Trump'ın barış anlaşması arayışının güçlendiğini ve yeni bir kapsamlı saldırının daha az olası hale geldiğini düşünüyor. Emirates Policy Center'dan Ebtesam el-Ketbi savaşı bitirmek için gerçek bir fırsat doğabileceğini söyledi. El-Ketbi seçim sonucunun bir zayıflık olarak okunması halinde yeni bir askeri tırmanmanın da gündeme gelebileceği uyarısını yaptı.
Petrol piyasası seçim sonucunu barış görüşmeleri lehine fiyatladı. Brent 4 Kasım'da yüzde 8'in üzerinde düşüşle 31 Ağustos'tan beri en düşük kapanışı gördü. Saxo Bank analisti Ole Hansen piyasanın Trump'ın Orta Doğu savaşını geride bırakmak istediğine bahis oynadığını belirtti.
RUS MOTORİNİ ABD KONGRESİNİN GÜNDEMİNDE
Trump yönetimi Ukrayna'ya doğrudan mali ve askeri yardımı büyük ölçüde durdurmuş ve Rusya'ya yönelik bazı enerji yaptırımlarını gevşetmişti. Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi başkanlığına aday gösterilen Demokrat Gregory Meeks Rus motorininin yeniden dünya piyasalarına dönmesini engellemeye yönelik iki partili bir yasa teklifi sundu.
Konu Türkiye'nin de gündeminde. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar 23 Ekim'de Rusya'dan motorin alımı için genel bir mutabakat sağlandığını açıklamıştı. Teklifin yasalaşması için Trump'ın olası vetosunu aşacak çoğunluk gerekiyor.
UKRAYNA MASASINDA DEĞİŞİKLİK BEKLENMİYOR
Demokratlar Ukrayna için yeni bir yardım paketi önerebilir. Paket Cumhuriyetçilerin desteğiyle üçte iki çoğunluğa ulaşırsa Trump'ın vetosu aşılabilir. Yardımın yine de yavaş işleyeceği ve Ukrayna'nın ABD yapımı Patriot önleyici füze açığını kısa sürede kapatmayacağı değerlendiriliyor. Seçimin Rusya ile yürüyen üçlü barış görüşmelerine yaklaşımı değiştirmesi beklenmiyor. Kremlin de sonucun Trump'ın arabuluculuk çabalarını etkilemeyeceğini umduğunu açıkladı.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy 31 Ekim'de İstanbul'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmüş ve Türkiye'de liderler düzeyinde üçlü bir toplantıya destek vermişti. Zelenskiy ABD, Rusya ve Ukrayna heyetlerinin 6-10 Kasım arasında Abu Dabi'de bir araya gelmesini umduğunu söylemişti.
AVRUPA İÇİN TARİFE SORUSU
Avrupa için açık soru Trump'ın dijital hizmet vergisi uygulayan ülkelere yönelik yüzde 100'lük tarife tehdidi. Avrupa Yatırım Bankası'nın Airbus'a vereceği 3 milyar euroluk kredinin 2025'ten beri süren transatlantik ticaret ateşkesini nasıl etkileyeceği de belirsiz. Türkiye'nin en büyük ihracat pazarı olan Avrupa Birliği ile ABD arasındaki olası bir gerginlik Türk ihracatçılarını da dolaylı olarak etkileyebilir.
Demokratların güçlenmesi İsrail'in İran, Gazze ve Lübnan'daki operasyonlarına yönelik denetimi de artırabilir. İsrail'de seçim sonucunun ülkeye etkisi tartışılıyor. Başbakan Binyamin Netanyahu'nun rakipleri sonuçları Netanyahu'nun ABD'deki iki partili desteği kaybettiği eleştirisi için kullanıyor.
