Araç kiralama hizmetlerinde tüketicilerin karşılaştığı fiyat değişikliği, farklı araç teslimi, iade edilmeyen depozito ve sonradan çıkarılan hasar bedeli gibi sorunların çözümü için yeni dönem başlıyor. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, 15 Ağustos 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı ve 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Düzenleme, tüketicilere yönelik kısa süreli, yani en fazla 29 günlük araç kiralamalarını kapsıyor.
Avukat E. Alp Demirkaya, yeni düzenlemeyle birlikte tüketicinin kiralama işlemi sırasında hangi hizmet için ne kadar ödeme yapacağını önceden görebilmesinin amaçlandığını belirtti.
KİRALAMA BEDELİ VE EK ÜCRETLER ÖNCEDEN BELLİ OLACAK
Yeni dönemin en önemli başlıklarından birinin şeffaflık olduğunu belirten Demirkaya, araç tesliminden önce tüketiciye yazılı veya elektronik ortamda sözleşme verilmesi gerektiğini söyledi.
Demirkaya’ya göre sözleşmede yalnızca günlük kira bedelinin değil; ek sürücü, çocuk koltuğu, navigasyon, sigorta kapsamı, kilometre sınırı, otoyol geçişleri, yakıt veya enerji tamamlama bedeli, geç teslim koşulları ve depozito gibi kalemlerin de açıkça belirtilmesi gerekecek.
Böylece yalnızca düşük günlük kira bedelinin öne çıkarıldığı, teslim sırasında ise farklı ek ücretlerle toplam maliyetin yükseldiği uygulamaların sınırlandırılması hedefleniyor.
ÖN ÖDEMELİ REZERVASYONLARDA İPTAL HAKKI
İnternet veya mobil uygulama üzerinden yapılan ön ödemeli rezervasyonlarda tüketiciye rezervasyon formunun elektronik ortamda gönderilmesi gerekecek.
Tüketicinin rezervasyonu onaylamasının ödeme yükümlülüğü doğurduğu konusunda da açık ve anlaşılır şekilde bilgilendirilmesi zorunlu olacak. Bu bilgilendirme yapılmazsa tüketicinin rezervasyonla bağlı olmayacağı belirtiliyor.
Demirkaya’nın aktardığı bilgilere göre tüketici, teslim saatine 24 saatten daha uzun süre varsa rezervasyonunu gerekçe göstermeden değiştirebilecek veya iptal edebilecek. Bu durumda iptal bedeli alınamayacak; ödenen kira bedeli, diğer hizmet bedelleri ve depozitonun yedi gün içinde iade edilmesi gerekecek.
Teslime son 24 saat kala yapılan iptallerde ise sözleşmede önceden belirtilmiş olması şartıyla en fazla bir günlük kira bedeli kadar iptal ücreti alınabilecek.
“REZERVASYON YAPTIM AMA ARAÇ YOK” SORUNUNA YENİ KURAL
Rezervasyon yapılan araç segmentindeki aracın teslim tarihinde hazır olmaması halinde de yeni kurallar devreye girecek.
Buna göre işletmenin tüketiciye ek ücret talep etmeden eş değer veya daha üst segmentte bir araç vermesi gerekecek. Böyle bir aracın bulunmaması halinde daha alt segment bir araç ancak tüketicinin yazılı veya elektronik onayıyla teslim edilebilecek.
Tüketici alt segment aracı kabul etmezse rezervasyonunu ücretsiz iptal edebilecek ve ödediği bedelleri geri alabilecek.
DEPOZİTOYA ÜST SINIR GELİYOR
Yeni düzenlemenin tüketici açısından dikkat çeken başlıklarından biri de depozito uygulaması olacak.
Demirkaya’nın aktardığı kurallara göre 6 gün veya daha kısa kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7 gün ve üzerindeki kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli tutarında depozito alınabilecek.
Depozitodan yapılabilecek kesintiler de belirli kalemlerle sınırlandırılıyor. Ödenmemiş kira bedeli, geç teslim, kilometre aşımı, kiralama dönemine ait otoyol ve köprü ücretleri, enerji tamamlama giderleri ile kiracının kusurundan kaynaklanan ve sigorta kapsamında bulunmayan hasarlar bu kapsamda değerlendirilebilecek.
Bunun dışında çek, senet, kefaletname veya benzeri borç doğurucu belgelerin depozito adı altında alınması yasaklanıyor.
DEPOZİTO 7 GÜN İÇİNDE İADE EDİLECEK
Araç iade edildikten sonra depozitonun kural olarak 7 gün içinde iade edilmesi gerekecek.
Demirkaya, normal kullanımdan kaynaklanan makul aşınma, küçük çizikler veya kolayca tespit edilemeyecek kusurlar nedeniyle depozitodan kesinti yapılamayacağını belirtti.
Bu düzenlemeyle tüketicinin araçta meydana gelen her kullanım izinin sonradan bir ücret talebine dönüşmesi konusundaki belirsizliğin azaltılması amaçlanıyor.
SONRADAN HASAR BEDELİ ÇIKARILMASINA YENİ SINIR
Araç teslim ve iade işlemlerinde de yeni bir sistem uygulanacak. Araç teslim edilirken mevcut hasar ve arızaları gösteren bir teslim belgesi, araç iade edilirken ise iade belgesi hazırlanacak. Bu belgelerin bir örneğinin tüketiciye verilmesi veya elektronik ortamda gönderilmesi gerekecek.
Demirkaya’nın aktardığı düzenlemeye göre teslim veya iade belgesi düzenlenmemişse ya da iade belgesinde bir hasar bulunmuyorsa, işletmenin sonradan tüketiciden söz konusu hasar için bedel talep etmesinin önüne geçilecek.
Ayrıca tüketiciden hasar bedeli talep edilebilmesi için hasarın ve maliyetinin yetkili ve bağımsız ekspertiz raporuyla belgelenmesi gerekecek. Şirketin kendi çalışanı veya şirketle bağlantılı kişi ya da kuruluşların hazırladığı raporlar tek başına ispat aracı sayılamayacak.
ARIZA HALİNDE İKAME ARAÇ VERİLECEK
Sürüş güvenliğini etkileyen ve kiracının kusurundan kaynaklanmadığı açık olan arıza veya hasarlarda da işletmenin sorumluluğu olacak.
Bu durumda şirketin mümkün olan en kısa sürede eş değer bir ikame araç sağlaması gerekecek. Bunun mümkün olmaması halinde kullanılmayan günlere ait kira bedeli, diğer hizmet bedelleri ve depozitonun yedi gün içinde iade edilmesi öngörülüyor.
Demirkaya, düzenlemenin önemli noktalarından birinin de arızanın kiracıdan kaynaklandığını ispat yükünün işletmeye bırakılması olduğunu belirtti.
AMAÇ DAHA ŞEFFAF BİR KİRALAMA PİYASASI
Av. E. Alp Demirkaya, yeni düzenlemenin yalnızca tüketicinin korunması açısından değil, sektörün daha düzenli ve şeffaf hale gelmesi bakımından da önem taşıdığını değerlendirdi.
Ticaret Bakanlığı da düzenlemeyle kiralama faaliyetlerinin kurumsal bir yapıya kavuşturulmasını, kayıt dışılığın ve haksız rekabetin önlenmesini, tüketici haklarının güçlendirilmesini ve hizmet standartlarının yükseltilmesini hedefliyor. Yönetmelik kapsamında ticari araç kiralama işletmeleri için yetki belgesi zorunluluğu da getiriliyor.
Demirkaya’ya göre sözleşme koşullarının açık şekilde belirlenmesi, depozitonun sınırlandırılması, hasar tespitinin belgelendirilmesi ve arıza halinde tüketicinin yalnız bırakılmaması, araç kiralama işlemlerinde belirsizliklerin azalmasına katkı sağlayacak.
1 Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe girecek düzenleme, özellikle internet üzerinden kısa süreli araç kiralayan tüketiciler açısından fiyat, iptal, depozito, hasar ve araç teslimi gibi başlıklarda yeni bir dönemin başlangıcı olacak.
