Ticaret Bakanlığı, Rusya ve Kazakistan'ın da aralarında bulunduğu Avrasya Ekonomik Birliği ülkelerine boyalı ve plastik kaplı yassı çelik satan firmalar için süre hatırlatması yaptı. İthalat Genel Müdürlüğü'nün 24 Eylül tarihli duyurusuna göre, Avrasya Ekonomik Komisyonu tarafından açılan korunma önlemi soruşturmasına taraf olmak isteyen ihracatçılar başvurularını en geç 2 Ekim'de yapacak.
Rusça hazırlanmış ayrıntılı görüşlerin teslimi için son gün ise 6 Kasım. Ticaret Bakanlığı, kapsamdaki ürünleri ihraç eden şirketlerden duyuruyu değerlendirerek İthalat Genel Müdürlüğü ile iletişime geçmelerini istedi.
TEK BİR ÜLKE HEDEF ALINMADI
Avrasya Ekonomik Komisyonu, 7 Eylül 2026'da dosyayı açtı. İnceleme belirli bir ülkeye yönelik değil, Avrasya Ekonomik Birliği'ne dışarıdan gelen tüm polimer kaplı yassı çelik sevkiyatını kapsıyor. Türk firmaları, aynı pazara bu ürünleri satan diğer ülkelerin üreticileriyle aynı dosyada yer alıyor.
Rusya ile birlikte Belarus, Ermenistan, Kazakistan ve Kırgızistan'ın üye olduğu Avrasya Ekonomik Birliği, ortak gümrük tarifesi uyguluyor. Beş ülke aynı tarifeyi kullandığı için soruşturmanın sonunda çıkacak bir karar, ülkelerde tek tek değil beş ülkenin tamamında geçerli olacak.
Türkiye, Dünya Çelik Birliği'nin 2025 verilerine göre 17,5 milyon tonluk dış satışla dünyanın altıncı büyük çelik ihracatçısı konumunda.
Korunma soruşturması, anti-damping dosyalarından farklı bir mantıkla yürüyor. Anti-damping incelemesinde belirli ülke ya da şirketlerin düşük fiyatlı satışı araştırılır. Korunma soruşturmasında ise ithalatın toplam hacmi ve yerli üreticiye verdiği zarar ölçülür, önlem çıkarsa kural olarak ürünü gönderen bütün ülkelere birlikte uygulanır.
DÖRT ÜRÜN GRUBU İNCELEMEYE ALINDI
İnceleme listesinde, Avrasya Ekonomik Birliği gümrük nomenklatüründe 7210708000, 7210908000, 7212408000 ve 7225990000 numaralı kodlarla yer alan ürünler bulunuyor. Kodların ilk altı hanesi uluslararası armonize sistemle aynı olduğundan Türk firmaları, gümrük beyannamelerindeki GTİP numarasının 7210.70, 7210.90, 7212.40 ya da 7225.99 ile başlayıp başlamadığına bakarak ilk kontrolü yapabilir.
Kapsama giren saclarda çelik tabanın kalınlığı 0,2 milimetrenin üzerinde ve en fazla 2 milimetre, genişlik ise 50 milimetreden fazla. Piyasada boyalı sac olarak da bilinen ürünler, çatı ve cephe panellerinden beyaz eşya gövdelerine kadar geniş bir alanda kullanılıyor.
KARAR EK VERGİ YA DA KOTA GETİREBİLİR
Avrasya Ekonomik Komisyonu, 2023 yılı başından 2026 Mart sonuna kadar olan dönemde ithalatın seyrine, beş ülkedeki üretime, satışlara ve kapasite kullanımına bakacak. İthalat artışının yerli üreticiye ciddi zarar verdiği ya da zarar tehdidi yarattığı sonucuna varılırsa geçici veya kesin bir korunma önlemi alınması gündeme gelecek.
Önlem, ek gümrük vergisi, kota ya da başka bir ithalat sınırlaması biçiminde alınır. Ek vergi, Türk ürünlerinin bölgedeki fiyat rekabetini doğrudan etkiler. Kota ise gönderilecek miktara üst sınır getirir.
Dünya Ticaret Örgütü'nün Korunma Önlemleri Anlaşması, bu tür önlemlerin ilk aşamada en fazla dört yıl uygulanmasına izin veriyor. Uzatmalarla birlikte toplam süre sekiz yılı geçemiyor. Anlaşma ayrıca belirli koşullarla, ithalattaki payı yüzde 3'ü aşmayan gelişmekte olan ülkelerin ürünlerini önlem dışında tutuyor. Muafiyet, ihracatçı ülkenin Avrasya Ekonomik Birliği ithalatındaki payına göre belirleniyor.
ABD Ticaret Bakanlığı'nın ticaret önlemleri takip kaydı, Avrasya Ekonomik Komisyonu için nihai karar tarihini 6 Eylül 2027 olarak öngörüyor.
