İtalya'nın kuzeyindeki Bologna, 12. yüzyılın sonunda yaklaşık 100 kuleyle ortaçağ Avrupa'sının en kalabalık silüetlerinden birine sahipti. Aradan geçen sekiz asırda kulelerin büyük kısmı yıkıldı. Bologna'da bugün 20'yi aşkın kule ayakta duruyor.
Kentte kalan kulelerin en bilinenleri, 97,2 metre yüksekliğindeki Asinelli Kulesi ve onun hemen yanında yükselen eğik Garisenda Kulesi. Asinelli, İstanbul'daki yaklaşık 67 metrelik Galata Kulesi'nden 30 metre daha yüksek.
KULELERİ ZENGİN AİLELER DİKTİ
Bologna'daki kuleler 12. ve 13. yüzyılda kentin varlıklı aileleri tarafından inşa edildi. Aileler arasındaki çatışmalarda hem savunma hem saldırı amacıyla kullanılan kuleler, sahiplerinin gücünü ve servetini de gösteriyordu.
Kule sayısına dair tahminler zaman içinde değişti. 19. yüzyılda tarihçi Giovanni Gozzadini, kentte 180 kule bulunduğunu ileri sürmüştü. Daha yeni araştırmalar ise kule ve kule-evlerin toplamını 90 ile 100 arasında gösteriyor.
KULELERİN ÇOĞU YIKILDI YA DA KISALTILDI
Bologna'daki kulelerin önemli bir kısmı 13. yüzyıldan itibaren kısaltıldı ya da yıkıldı, bir bölümü de zamanla çöktü. Yıkımlar 20. yüzyılda da sürdü. 1918-1919 yıllarındaki kentsel düzenleme çalışmalarında Artenisi, Riccadonna ve Conforti kuleleri ortadan kaldırıldı.
Günümüze ulaşan kuleler arasında 61 metrelik Azzoguidi, 59,5 metrelik Prendiparte ve 39 metrelik Scappi kuleleri de yer alıyor.
ASİNELLİ VE GARİSENDA 900 YILLIK
Asinelli ve Garisenda kulelerinin 1109-1119 yılları arasında inşa edildiği kabul ediliyor. Kentin en yüksek kulesi olan Asinelli, dikey eksenden yaklaşık 2,2 metre sapıyor.
Garisenda ise temellerindeki çökme nedeniyle 1351'de kısaltıldı. Bugün 48 metre yüksekliğindeki Garisenda, yaklaşık 3,2 metrelik eğimiyle kentin en belirgin yana yatmış yapısı konumunda. İtalyan şair Dante Alighieri, İlahi Komedya'nın Cehennem bölümünde Garisenda'ya da yer verdi.
GARİSENDA İÇİN KURTARMA ÇALIŞMASI SÜRÜYOR
Garisenda'nın tabanındaki bozulmanın arttığını gösteren ölçümlerin ardından iki kulenin çevresi 2023 sonbaharında güvenlik gerekçesiyle kapatıldı. Asinelli Kulesi de o tarihten bu yana ziyaretçi kabul etmiyor.
Bologna Belediyesi, Şubat 2026'da Garisenda'yı güvenli hale getirecek çalışmalar için 5,5 milyon euro ayırdı. Emilia-Romagna bölge yönetimi de projeye 4 milyon euro katkı verdi. Pisa Kulesi'nde uygulanan yöntemin tercih edildiği projede, 8 Mayıs'ta kulenin çevresine mikro kazık çakılmasına başlandı.
Garisenda'yı destekleyecek çelik kafes yapıların montajının en az 10-12 ay sürmesi bekleniyor. Bologna Belediyesi, çalışmaların 2028'de tamamlanmasını hedefliyor.
