Bilim insanlarının yayımladığı yıllık gezegen sağlığı raporu, insanlığın yaşamını sürdürmesi için kritik olan doğal sistemlerin şimdiye kadarki en kötü seviyelere gerilediğini ortaya koydu. Kirlilik ve habitat tahribatının yanı sıra iklim krizinin de etkisiyle, dokuz gezegen sınırından yedisi kritik eşikleri aşmış durumda.
GEZEGENİN KRİTİK SINIRLARI AŞILIYOR
Tehlike bölgesindeki sınırlar arasında iklim değişikliği, biyosfer bütünlüğü, kara ve tatlı su sistemlerindeki değişimler, biyokimyasal akışlar, yeni varlıkların ortaya çıkması ve okyanus asitlenmesi bulunuyor.
Stratosferik ozon tabakasının incelmesi ile atmosferik aerosol yükü ise iyileşme görülen iki alan oldu. Ancak bilim insanları, hava kirliliğine yol açabilen aerosollerin dünyanın birçok bölgesinde hala ciddi bir sorun olduğunu belirtiyor.
Potsdam İklim Etki Araştırma Enstitüsü öncülüğünde 60 bilim insanının hazırladığı raporda, gezegen sınırlarının aşılmasının etkilerinin artık daha belirgin hale geldiği vurgulandı. Raporun baş yazarı Boris Sakschewski, güvenli çalışma alanının dışına çıkıldıkça büyük ölçekli ve geri döndürülemez değişiklik riskinin arttığını söyledi.
İklim bilimci Johan Rockström ise durumun tersine çevrilmesi için zamanın daraldığını ancak insanlığın gerekli bilgi ve kapasiteye hala sahip olduğunu belirtti.
DOĞAL SİSTEMLERİN KORUYUCU GÜCÜ ZAYIFLIYOR
Rapora göre ormanlar, sulak alanlar ve okyanuslar gibi doğal sistemlerin iklim krizine karşı tampon oluşturma kapasitesi de zayıflıyor. Özellikle Amazon yağmur ormanlarının savanaya dönüşme riski, iklim dengesi, gıda ve su güvenliği ile insan sağlığı açısından ciddi sonuçlar doğurabilir.
Rapor, son dönemde Pakistan’daki seller, Avrupa’daki sıcak hava dalgaları ve orman yangınları, ABD’deki rekor sıcaklıklar ve Tibet-Nepal sınırındaki yıkıcı sel gibi aşırı hava olaylarının ardından yayımlandı.
Bilim insanları, bu gelişmelerin birbirinden bağımsız krizler olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, gezegenin farklı bölgelerinde aynı anda yaşanan dengesizliğe dikkat çekti.
