İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, BM Genel Kurulu marjında ABD ile kurulan temaslara ilişkin açıklamalarda bulundu. İran kamu yayın kuruluşu IRNA’ya konuşan Bekayi, temasların Katar’ın arabuluculuğunda gerçekleştirildiğini söyledi.
Bekayi’nin açıklamaları, Washington ile Tahran arasında doğrudan bir görüşmeden ziyade aracılar üzerinden yürütülen diplomatik temasların devam ettiğine işaret etti. Reuters da 22 Eylül’de İran’ın, ABD ile diplomasiye dönülmesi için arabulucular üzerinden öneriler ilettiğini ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun görüşmelere açık olduklarını söylediğini aktarmıştı.
İRAN’IN ŞARTLARI ABD’YE İLETİLDİ
Bekayi, Katar üzerinden yürütülen temasların amacına ilişkin değerlendirmesinde, İran’ın taleplerinin Amerikan tarafına aktarılmasını hedeflediklerini belirtti.
İranlı sözcüye göre bu kapsamda savaşın tüm cephelerde sona erdirilmesi, ABD’nin İran’a yönelik saldırgan eylemlerinin ve ekonomik baskının sonlandırılması ile dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması gibi başlıklar gündeme getirildi.
Bekayi, söz konusu konuların yeni olmadığını, İran’ın geçtiğimiz hafta içerisinde Hürmüz Boğazı, bölgesel güvenlik ve diplomasiye ilişkin şartlarını ortaya koyduğunu söyledi.
İranlı yetkililer daha önce de Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının ABD’nin askeri baskıyı azaltması ve İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması şartına bağlı olduğunu açıklamıştı.
TEMASLAR DOĞRUDAN DEĞİL, ARACILAR ÜZERİNDEN GERÇEKLEŞTİ
ABD tarafında ise Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Trump’ın damadı Jared Kushner’ın BM Genel Kurulu kapsamında İran heyetiyle temas kurduğu bildirildi.
Witkoff, temasların doğrudan gerçekleşmediğini ve arabulucuların iki taraf arasında mesaj taşıdığını açıkladı. ABD’li temsilci, arabulucuların gün boyunca taraflar arasında görüşmeler gerçekleştirdiğini ve temasların yapıcı sonuçlar vermesini umduklarını belirtti.
Trump ise 22 Eylül’de yaptığı açıklamada, ABD ile İran arasında görüşmelerin sürdüğünü ve bir anlaşmaya varılabileceğini söyledi. Bununla birlikte Trump, İran’ın nükleer silah edinmesine izin verilmeyeceğini de ifade etti.
WASHINGTON VE TAHRAN ARASINDA DİPLOMASİ TRAFİĞİ SÜRÜYOR
ABD-İran hattındaki diplomatik hareketlilik, iki ülke arasındaki gerilimin devam ettiği bir dönemde gerçekleşiyor. İran tarafı BM Genel Kurulu’nu diplomasinin yeniden başlatılması için fırsat olarak değerlendirirken, Washington yönetimi de görüşmelere açık olduğunu ancak temasların somut sonuç üretmesi gerektiğini belirtiyor.
İran’ın talepleri arasında savaşın sona erdirilmesi, ekonomik baskıların kaldırılması ve dondurulan varlıkların serbest bırakılması gibi başlıklar bulunurken, ABD tarafının açıklamalarında ise özellikle İran’ın nükleer silah edinmesinin engellenmesi konusu öne çıkıyor.
Tarafların açıklamaları, görüşmelerin sürdüğünü gösterse de hangi başlıklarda uzlaşı sağlandığına ilişkin kamuoyuna açıklanmış bağlayıcı bir anlaşma bulunmuyor.
