Mamdani’nin Netanyahu’yu “savaş suçlusu” olarak nitelendirerek yerinin Lahey olduğunu söylemesine Netanyahu videolu mesajla karşılık verdi. Mamdani’yi Hamas’ı desteklemek ve New York’taki Yahudilere karşı gerilimi körüklemekle suçlayan Netanyahu, BM kürsüsünü işaret ederek “Gerçeği anlatmaya geliyorum” dedi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu için New York’a yapacağı ziyaret, daha kente ulaşmadan siyasi bir krizin merkezine dönüştü. Netanyahu ile New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani arasında aylardır devam eden Gazze ve Uluslararası Ceza Mahkemesi tartışması karşılıklı sert açıklamalarla yeni bir boyuta taşındı.
Netanyahu, 22 Eylül’de yayımladığı videoda Mamdani’yi doğrudan hedef aldı. İsrail Başbakanı, Mamdani’nin Hamas’a destek verdiğini ve New York’taki Yahudilere karşı olayları kışkırttığını öne sürdü. Mamdani bu suçlamaları reddediyor.
NETANYAHU BM KÜRSÜSÜNÜ İŞARET ETTİ
Netanyahu, açıklamasında yaklaşan BM konuşmasına dikkat çekerek İsrail ordusunun Gazze’deki eylemlerini savunacağını ve Mamdani hakkındaki görüşlerini de dünya liderlerinin karşısında dile getireceğini söyledi.
Netanyahu, Mamdani’ye yönelik “Yazıklar olsun” ifadesini kullanırken, BM’ye giderek İsrail askerleri ve Mamdani konusunda “gerçeği anlatacağını” söyledi. İsrail Başbakanı'nın sözleri, Mamdani'nin bir gün önce CNN'e verdiği röportajda yaptığı açıklamalara yanıt olarak geldi.
MAMDANİ: NETANYAHU’NUN YERİ LAHEY
Gerilimin diğer tarafında ise Uluslararası Ceza Mahkemesinin Netanyahu hakkındaki tutuklama kararı bulunuyor.
Mamdani, Netanyahu’yu “savaş suçlusu” olarak nitelendiriyor ve İsrail'in Gazze'deki operasyonları nedeniyle “Filistin halkına yönelik korkunç bir soykırımın mimarı” olduğunu savunuyor. Netanyahu ve İsrail hükümeti ise soykırım ve savaş suçu suçlamalarını reddediyor.
UCM, Kasım 2024'te Netanyahu ve dönemin İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları iddiaları kapsamında tutuklama emri çıkarmıştı. Tutuklama emri bir mahkûmiyet kararı değil; Netanyahu hakkındaki suçlamalar yargılamayla kesinleşmiş değil.
Mamdani daha önce Netanyahu'nun New York'a gelmesi halinde kent yönetiminin UCM kararını uygulayıp uygulayamayacağını araştırmıştı. Ancak belediye başkanı temmuz ayında New York yönetiminin Netanyahu'yu tutuklatmak için hukuki yetkiye sahip olmadığı sonucuna vardığını açıkladı. Bunun ardından federal hükümete tutuklama kararını uygulama çağrısı yaptı.
ABD VE İSRAİL UCM’YE TARAF DEĞİL
Tartışmanın hukuki boyutu ise Mamdani'nin siyasi çağrısından daha karmaşık. ABD, Roma Statüsü'ne taraf olmadığı için UCM üyesi değil. İsrail de mahkemenin taraf devletleri arasında bulunmuyor ve UCM'nin Netanyahu üzerindeki yargı yetkisini reddediyor.
Trump yönetimi de Netanyahu'nun ABD'de tutuklanmasına karşı çıkıyor. Dolayısıyla New York Belediye Başkanının tek başına UCM kararını uygulaması hukuken mümkün görünmüyor.
NETANYAHU NEW YORK’TA SADECE 24 SAAT KALACAK
Netanyahu'nun ziyareti de bu gerilim nedeniyle yakından izleniyor. İsrail'in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon'un açıklamasına göre Netanyahu'nun New York ziyareti yaklaşık 24 saatle sınırlı tutulacak. İsrail Başbakanının 24 Eylül'de BM Genel Kuruluna hitap etmesi planlanıyor.
Netanyahu'nun ziyareti sırasında New York'ta protestoların düzenlenmesi bekleniyor. Mamdani ise Netanyahu'nun ziyareti sırasında yapılacak BM protestolarına bizzat katılmayı planlamadığını açıkladı.
BM ÖNCESİ GERİLİM ZİRVEDE
Netanyahu-Mamdani gerilimi artık yalnızca iki siyasetçi arasındaki söz düellosu olmaktan çıkarak BM Genel Kurulu haftasının dikkat çeken tartışmalarından birine dönüştü. İsrail'in BM Büyükelçisi Danny Danon da Mamdani'yi protestoları teşvik etmekle suçlarken Mamdani, Netanyahu hakkındaki UCM kararının uygulanması gerektiğini savunmaya devam ediyor.
Netanyahu ise geri adım atmak yerine tartışmayı doğrudan BM kürsüsüne taşımaya hazırlanıyor. Böylece New York'un belediye başkanı ile kente BM Genel Kurulu için gelecek İsrail Başbakanı arasındaki siyasi hesaplaşmanın bir sonraki adresi Birleşmiş Milletler olacak.
