Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu için New York’a gelen dünya liderlerinin diplomasi trafiği sürerken, gözlerin çevrildiği görüşmelerden biri ABD Başkanı Donald Trump ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron arasında gerçekleşti.
İki lider New York’ta Trump Tower’da bir araya geldi. Görüşme, yalnızca küresel krizler nedeniyle değil, Trump’ın kısa süre önce yaptığı ve Paris yönetiminin tepkisini çeken harita paylaşımının hemen ardından gerçekleşmesi nedeniyle de dikkat çekti.
TRUMP'IN HARİTASI FRANSA'YI KIZDIRDI
Trump, 7 Eylül’de sosyal medya hesabından Kuzey ve Orta Amerika’nın geniş bölümünü ABD bayrağıyla kaplı gösteren bir harita paylaşmıştı. Haritada Kanada ve Grönland’ın yanı sıra Fransa’ya ait Saint-Pierre ve Miquelon takımadalarının da ABD bayrağı altında gösterilmesi Paris’te tepkiye neden olmuştu.
Kanada'nın Newfoundland kıyılarının yaklaşık 25 kilometre açığında bulunan Saint-Pierre ve Miquelon, Fransa'ya bağlı denizaşırı bir bölge.
Macron, tartışmanın ardından bölgeyi ziyaret ederek egemenlik konusunda geri adım atmayacağının mesajını verdi. Fransa Cumhurbaşkanı, takımadaların Fransız toprağı olduğunun tartışmaya açık olmadığını belirtirken Trump'ın haritasının ortaya koyduğu düşünceleri “tuhaf” olarak nitelendirdi.
MACRON VE CARNEY'DEN DİKKAT ÇEKEN ZİYARET
Macron'un bölgeye yalnız gitmemesi de dikkat çekti. Fransa Cumhurbaşkanı, 20 Eylül'de Kanada Başbakanı Mark Carney ile Saint-Pierre ve Miquelon'da bir araya geldi.
Fransa ve Kanada liderleri enerji, savunma, uzay, telekomünikasyon ve ticaret alanlarında iş birliğini derinleştirme mesajı verdi. Görüşme aynı zamanda iki ülkenin egemenlik ve uluslararası hukuk konusundaki ortak tutumunun gösterilmesi olarak değerlendirildi.
Ziyaretin zamanlaması özellikle dikkat çekiciydi. Trump'ın Kanada'yı geçmişte ABD'nin “51'inci eyaleti” olarak görmek istediğini söylemesi, Grönland üzerindeki Amerikan kontrolünü artırmaya yönelik girişimleri ve son olarak Saint-Pierre ve Miquelon'u da ABD bayrağı altında gösteren haritası Washington'ın müttefikleriyle ilişkilerinde tartışma yaratmıştı.
İKİ GÜN SONRA TRUMP İLE AYNI MASADA
Harita tartışmasının ardından Macron bu kez Trump ile New York'ta yüz yüze geldi. Ancak iki liderin görüşmesinde kamuoyu önünde egemenlik tartışmasını büyütmek yerine uluslararası krizlere odaklandıkları görüldü.
Macron, görüşmenin ardından Trump ile yaptığı konuşmayı “çok yapıcı” olarak tanımladı. Görüşmenin önemli başlıklarından birini Rusya-Ukrayna savaşı oluşturdu.
Macron, Ukrayna'nın savunma kapasitesinin güçlendirilmesi ve özellikle hava savunma önleyicilerinin sağlanmasının önemini Trump'a aktardığını söyledi. İki lider ayrıca Rusya ve Ukrayna'nın birbirlerinin enerji altyapılarına yönelik saldırılarını durdurmasını amaçlayan olası bir moratoryumu değerlendirdi.
ORTA DOĞU VE ENERJİ GÜVENLİĞİ MASADAYDI
Trump-Macron görüşmesinin diğer önemli gündemini Orta Doğu'daki gelişmeler ve enerji güvenliği oluşturdu. İki liderin Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin sağlanması ve Orta Doğu'daki kritik enerji altyapısının korunmasına ilişkin seçenekleri görüştüğü bildirildi.
Böylece iki lider arasındaki görüşmede Ukrayna'daki enerji altyapısından Orta Doğu'daki petrol tesislerine kadar küresel enerji arzını etkileyen krizler ortak başlık haline geldi.
GRÖNLAND'DA DA YENİ DÖNEM
Görüşme, Washington ile Avrupa arasında Grönland konusunda yaşanan gerilimin düşürülmesine yönelik önemli bir gelişmenin yaşandığı döneme denk geldi.
ABD, Danimarka ve Grönland arasında hazırlanan yeni anlaşma kapsamında Washington'ın adadaki askeri varlığının genişletilmesi planlanıyor. ABD'nin Narsarsuaq ve Mestersvig'de iki yeni askeri noktaya erişim sağlaması öngörülürken Danimarka ve Grönland yönetimleri düzenlemenin egemenliği değiştirmediğini ve NATO'nun Arktik güvenliğini güçlendirmeyi amaçladığını vurguluyor.
Macron da Danimarka'nın egemenliğine saygı gösterildiği sürece bu yöndeki düzenlemelere destek verdiğini açıkladı.
Trump'ın tartışmalı haritasının ardından yaşanan gelişmeler böylece dikkat çekici bir diplomatik tablo ortaya çıkardı: Macron önce Saint-Pierre ve Miquelon'a giderek Fransa'nın egemenlik mesajını güçlendirdi, ardından New York'ta Trump ile aynı masaya oturarak Ukrayna, Orta Doğu ve enerji güvenliği gibi başlıklarda iş birliğini sürdürdü.
