Husilerin Suudi Arabistan’a saldırılarının ittifakın ilk sınavı olduğu yönündeki soruya karşılık NATO’nun 5. maddesini hatırlatan Fidan, “10 yıllık Yemen krizini örnek gösterip ‘Bakın, bu işe yaramıyor’ diyorlar. Daha yeni başladık” ifadelerini kullandı. Fidan’ın açıklamaları salonda alkışla karşılandı.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, New York’ta Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen “100. Yıla Girerken Türkiye-ABD İlişkileri” panelinde Türkiye’nin bölgesel güvenlik politikasına ilişkin dikkat çeken mesajlar verdi.
Fidan, Türkiye’nin öncülük ettiği Mekke İttifakı’nın temelinde “bölgesel sahiplenme” anlayışının bulunduğunu belirterek Türkiye’nin yaklaşımını “hakimiyet ve boyun eğme değil, iş birliği” sözleriyle tanımladı. İttifakın kurumsallaşmasının ardından yeni ülkelerin katılımına da kapının açık olacağını söyledi.
MEKKE İTTİFAKI İÇİN 5-6 YILLIK HAZIRLIK
Fidan, Mekke İttifakı fikrinin yeni ortaya çıkmadığını belirterek Türkiye’nin yaklaşık 5-6 yıldır bu yapı üzerinde düşündüğünü ancak diğer ülkelerin ikna edilmesinin zaman aldığını anlattı.
Bölgedeki ülkelerin yaşanan krizlerden ders çıkardığını savunan Fidan, bölgesel iş birliği ve dayanışmanın öneminin daha iyi anlaşılmaya başladığını söyledi. Türkiye’nin Suudi Arabistan ve Pakistan ile bir yol haritası bulunduğunu kaydeden Fidan, yapının kurumsallaşmasıyla diğer ülkelere de katılım çağrısı yapılabileceğini ifade etti.
“HUSİ SALDIRILARI İLK SINAVDI” SORUSUNA NATO CEVABI
Panelin dikkat çeken anlarından biri ise Fidan’a Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarının Mekke Anlaşması açısından ilk sınav olduğu yönünde yöneltilen soru oldu.
Fidan doğrudan yanıt vermek yerine salonda bulunan eski ABD Ankara Büyükelçisi James Jeffrey’e döndü. Jeffrey’e orduya ne zaman katıldığını soran Fidan, “Yaklaşık 50 yıl önce” yanıtını aldı.
Ardından NATO’nun kolektif savunmanın temelini oluşturan 5. maddesinin bu süre içerisinde kaç kez devreye sokulduğunu sordu. Salondan gelen yanıt “Sadece bir kez” oldu.
FİDAN: KİMSE NATO’YA “KAĞITTAN KAPLAN” DEMİYOR
Fidan, bu karşılaştırma üzerinden yeni kurulan Mekke İttifakı'nın Yemen krizi üzerinden değerlendirilmesine itiraz etti.
NATO'nun 5. maddesinin tarihinde yalnızca bir kez işletilmesine rağmen NATO'nun bu nedenle “kağıttan kaplan” olarak nitelendirilmediğine işaret eden Fidan, yeni oluşturulan bir savunma yapısının yaklaşık 10 yıldır devam eden Yemen krizi üzerinden sorgulanmasının adil olmadığını savundu.
Fidan, eleştirilere “10 yıllık bir krizi, Yemen krizini örnek gösterip ‘Bakın, bu işe yaramıyor’ diyorlar. Daha yeni başladık” sözleriyle karşılık verdi. Bakan Fidan'ın yanıtı salonda alkış aldı.
MEKKE İTTİFAKI GENİŞLEYEBİLİR
Fidan'ın açıklamalarındaki bir diğer önemli mesaj ise ittifakın gelecekteki yapısına ilişkin oldu. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın oluşturduğu mekanizmaya katılmak isteyen başka ülkelerin bulunduğunu söyleyen Fidan, kurumsallaşmanın tamamlanmasının ardından katılım davetinin diğer ülkelere de açık olacağını belirtti.
Fidan, bölgesel güvenlik anlayışının temelinde ülkelerin birbirlerinin güvenliği, egemenliği ve toprak bütünlüğüne bağlılık göstermesinin bulunması gerektiğini vurguladı. Türkiye'nin yaklaşımını dış aktörlere bağımlılıktan ziyade bölge ülkelerinin kendi güvenlik sorunlarında daha fazla sorumluluk üstlenmesi olarak tanımladı.
