Belçika Temsilciler Meclisi'nin 2024'te kabul ettiği yeni ceza kanunu Eylül 2026 itibarıyla uygulanmaya başladı. Kanun, ekokırımı soykırım ve savaş suçları gibi ağır suçlarla aynı kategoriye yerleştiriyor. Belçika böylece ekokırımı kendi adıyla ve bağımsız bir suç olarak ceza kanununa yazan ilk AB üyesi ülke unvanını aldı.
Ekokırım nedir?
Ekokırım, Belçika ceza kanununa göre eylem veya ihmal yoluyla çevreye ciddi, geniş çaplı ve uzun süreli zarar veren yasa dışı bir fiilin kasıtlı olarak işlenmesidir. Suçun oluşması için üç koşulun bir arada bulunması gerekiyor:
- Zararın ciddi ve geniş çaplı olması
- Eylemin kasıtlı gerçekleştirilmesi
- Failin yıkıcı sonuçların önceden farkında olması
Kanun, ihmal sonucu ortaya çıkan küçük ölçekli çevre zararlarını ekokırım kapsamına almıyor. Ekokırım tanımı yalnızca doğaya geri dönüşü zor, kalıcı tahribat veren büyük olayları hedefliyor.
Hangi eylemler ekokırım sayılıyor?
Belçika kanunu büyük petrol sızıntılarını, geniş ölçekli deniz kirliliğini ve nükleer atıkların ağır tahribat yaratmasını ekokırım örnekleri olarak sayıyor. Düzenleme ilk etapta federal hükümetin yetki alanındaki Kuzey Denizi, radyasyon ve radyoaktif atık yönetimi gibi konularda uygulanacak. Bölgesel yönetimlerin yetkisindeki çevre alanları için ayrı düzenleme gerekiyor.
Ekokırım cezası ne kadar?
Ekokırım suçunu işleyen gerçek kişiler Belçika'da 15 ila 20 yıl arasında hapis cezası alacak. Şirketler ve diğer tüzel kişiler için ceza 1,2 milyon euro ile 1,6 milyon euro arasında değişecek. Ceza miktarı, cezanın uygulandığı yıl geçerli olan katsayıya göre güncelleniyor.
Avrupa Birliği'nde ekokırım düzenlemesi var mı?
Avrupa Birliği'nin 2024'te yenilediği Çevre Suçları Direktifi, ekokırıma "denk" nitelikteki ağır çevre suçlarının üye ülkelerde cezalandırılmasını öngörüyor ancak ekokırımı bağımsız bir suç olarak tanımlamıyor. Üye ülkelerin direktifi 2026 yılı içinde iç hukuklarına aktarması gerekiyor. Belçika, direktifin ötesine geçerek ekokırımı ayrı bir suç başlığı olarak kanunlaştıran tek AB ülkesi konumunda.
