Çin'de finans sektörünü sarsan yolsuzluk soruşturmaları, borsaların denetiminden sorumlu kurumun eski başkanına uzandı. Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonunun (CSRC) 2019-2024 yılları arasındaki başkanı Yi Huiman, kamu görevlerini kötüye kullanarak milyonlarca dolarlık çıkar sağladığı gerekçesiyle idam cezasına çarptırıldı.
436 MİLYON YUANLIK RÜŞVET
Sıçuan eyaletinin merkezi Çıngdu'da görülen davada mahkeme, Yi Huiman'ın 1998-2025 yılları arasında CSRC ve Sincan Uygur Özerk Bölgesi yönetimindeki görevlerinden yararlanarak nakit ve gayrimenkul şeklinde toplam 436 milyon yuan (65,4 milyon dolar) değerinde rüşvet aldığına hükmetti. Mahkeme, Yi'ye iki yıl ertelemeli idam cezası verilmesine karar verdi. Eski bürokratın siyasi hakları ömür boyu elinden alınırken kişisel mal varlığına da el konulması kararlaştırıldı. Mahkeme, Yi Huiman'ın suçlarını itiraf etmesini, pişmanlık göstermesini ve soruşturmacıların daha önce bilmediği bazı suçları açıklamasını cezanın belirlenmesinde dikkate aldı. Rüşvet yoluyla elde ettiği varlıkların bir bölümünü iade etmesi ve bazı suçların teşebbüs aşamasında kalması da cezanın ertelenmesinde etkili oldu. Çin hukukuna göre, Yi'nin iki yıllık erteleme süresinde yeni bir suç işlememesi halinde idam cezası ömür boyu hapse çevrilecek.
BORSADAKİ DÜŞÜŞÜN ARDINDAN GÖREVDEN ALINMIŞTI
2019'da CSRC başkanlığına getirilen Yi Huiman, 2024 yılına kadar bu görevde kaldı. Şanghay Borsası'nda A sınıfı hisselerin son beş yılın en düşük seviyesine gerilemesinin ardından aynı yıl görevden alındı. İstatistik eğitimi alan Yi, kariyerinde Çin Sanayi ve Ticaret Bankasında çeşitli görevlerde bulundu. Bankada 2013'te genel müdürlüğe, 2016'da ise yönetim kurulu başkanlığına getirildi. 2019'da ülkenin menkul kıymetler piyasasını denetleyen CSRC'nin başına geçti.
YOLSUZLUK SORUŞTURMASI GEÇİREN İKİNCİ BAŞKAN
Yi Huiman, CSRC başkanları arasında yolsuzluk soruşturmasına konu olan ikinci isim oldu. Önceki başkan Liu Şıyü de rüşvet almak ve memleketi Ciansu eyaletindeki hisse satışlarında kayırmacılık yapmakla suçlanmıştı. Çin Komünist Partisinin Ekim 2022'deki 20. Ulusal Kongresi'nin ardından finans sektöründeki yolsuzluk soruşturmaları kamu bankaları, varlık fonları ve düzenleyici kurumlara yayıldı. Parti disiplin otoritesinin Nisan 2024'te CSRC'ye odaklanan soruşturmayı başlatmasından sonra kurumun çok sayıda üst düzey yöneticisi hakkında da inceleme yürütüldü. CSRC Disiplin Komisyonunun eski başkanı Vang Humin hakkında emekliliğinden altı yıl sonra, Mart 2025'te soruşturma başlatıldı. Kurumun görevdeki başkan yardımcılarından Vang Ciencün de Mayıs 2025'te soruşturmaya dahil edildi. Kurumun Bilim ve Teknoloji Denetimi Dairesi Direktörü Yao Çien, Ciangsu Eyaleti Direktörü Ling Fıng, Şıncın Bürosu Direktörü Çın Şiaopıng ve Şanghay Borsası Genel Müdür Yardımcısı Dong Guoçün hakkında da soruşturmalar yürütüldüğü bildirildi. Halka arz işlemlerinin denetiminden sorumlu bazı görevliler de soruşturmaların kapsamına alındı.
