ABD ile Çin arasındaki ekonomik ve teknolojik rekabet yeni bir boyut kazandı. Pekin yönetimi, ABD'nin bu ay bazı Çinli şirketleri yaptırım ve kısıtlama listelerine eklemesine karşılık olarak 56 Amerikan şirketine yönelik yeni yaptırım kararları aldığını duyurdu.
Çin Ticaret Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı tarafından yapılan açıklamalarda, özellikle savunma sanayii, kritik teknolojiler ve nadir toprak elementleri alanında faaliyet gösteren Amerikan şirketlerinin hedef alındığı belirtildi.
Kararın, iki ülke arasındaki ticaret ve teknoloji geriliminin yeni bir aşamaya taşındığı yönünde yorumlara neden olduğu ifade ediliyor.
10 ABD ŞİRKETİ İHRACAT KONTROL LİSTESİNE ALINDI
Çin Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre, ABD ordusuyla bağlantılı olduğu belirtilen 10 Amerikan şirketi ihracat kontrol listesine eklendi.
Bu kapsamda söz konusu şirketlere yönelik Çin menşeli çift kullanımlı ürünlerin ihracatı tamamen durduruldu.
Daha önce özel izinle gerçekleştirilebilen bazı ihracat işlemlerinin de artık yasak kapsamına alındığı bildirildi.
NADİR TOPRAK ELEMENTLERİ ŞİRKETLERİ DE LİSTEDE
Yaptırım uygulanan şirketler arasında, ABD'de faaliyet gösteren ve stratejik öneme sahip nadir toprak elementi projelerinde yer alan firmalar da bulunuyor.
Pentagon destekli olduğu belirtilen MP Materials ile USA Rare Earth'in yanı sıra görev kritik sistemler için motor üretimi yapan Aveox da yaptırım kapsamına alınan şirketler arasında yer aldı.
Uzmanlar, özellikle nadir toprak elementlerinin savunma ve teknoloji sektörleri açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.
ÇİN'DEN "ULUSAL GÜVENLİK" VURGUSU
Çin Ticaret Bakanlığı, alınan kararların ülkenin ulusal güvenliğini ve ekonomik çıkarlarını koruma amacı taşıdığını belirtti.
Açıklamada, Çin menşeli çift kullanımlı ürünlerin yaptırım uygulanan şirketlere doğrudan veya dolaylı şekilde transfer edilmesinin yasaklandığı ifade edildi.
Pekin yönetimi, söz konusu adımların ABD'nin Çinli şirketlere yönelik uygulamalarına karşılık olarak atıldığını savundu.
46 ŞİRKETE KAMU ALIMI YASAĞI
Çin Maliye Bakanlığı da ayrı bir kararla 46 Amerikan şirketine yönelik kamu alımı yasağı getirdi.
Yeni düzenlemeye göre Çinli kamu kurumları ve alıcılar, bu şirketlerin ürettiği ürünleri satın alamayacak.
Ancak Çin'de faaliyet gösteren ABD sermayeli şirketlerin söz konusu ürünleri kullanmalarına yönelik herhangi bir engel getirilmediği belirtildi.
UZMANLAR: "DAHA ÇOK SEMBOLİK BİR YANIT"
Uluslararası uzmanlar ise Çin'in son hamlesinin ekonomik etkisinden çok siyasi mesaj taşıdığı görüşünde.
Jeopolitik danışmanlık şirketi Asia Group'un Büyük Çin Bölgesi ortağı George Chen, yaptırım uygulanan şirketlerin büyük bölümünün savunma sanayii veya ABD hükümetiyle yakın çalışan kuruluşlar olduğunu belirterek, bu firmaların Çin'de geniş ticari faaliyetlerinin bulunmadığını ifade etti.
Chen, Pekin'in kararını ABD Savunma Bakanlığı'nın Çinli teknoloji şirketlerini kapsayan "1260H" listesine verilen orantılı bir karşılık olarak değerlendirdi.
ABD-ÇİN GERİLİMİNDE YENİ SAYFA
ABD Savunma Bakanlığı kısa süre önce güncellediği listesine Alibaba, Baidu, BYD ve NIO gibi önemli Çinli şirketleri de eklemişti.
Pekin'in son yaptırım kararıyla birlikte iki ülke arasındaki teknoloji, ticaret ve güvenlik eksenli rekabetin önümüzdeki dönemde daha da sertleşebileceği değerlendiriliyor.
Küresel piyasalarda gözler şimdi Washington'un bu adımlara vereceği olası yanıta çevrilmiş durumda.
