Morgan Stanley, ABD'de tartışılan dizel ihracat yasağının hayata geçmesi hâlinde benzin fiyatlarının düşmek yerine yükselebileceği uyarısında bulundu. Martijn Rats'in de yer aldığı analist ekibine göre yasak, ABD'de rafinerilerin günlük işlediği ham petrolü yaklaşık 2 milyon varil azaltmak zorunda kalmasına yol açabilir.
Morgan Stanley'nin 23 Eylül tarihli değerlendirmesi, ülkede dizelin galon fiyatının rekor seviyelere çıktığı bir dönemde yayımlandı.
DEPOLAR BİRKAÇ HAFTADA DOLABİLİR
Analistlerin hesabına göre dizel yurt dışına satılamazsa ABD'deki depolama kapasitesi birkaç hafta içinde doluyor. Rafineriler de bu durumda üretimi kısmak zorunda kalıyor.
Analistler, rafinerilerin üretimi benzine kaydırması hâlinde bile benzin arzındaki kaybın telafi edilemeyeceğini öngörüyor. Morgan Stanley'nin hesabına göre bu senaryoda ABD'de günlük benzin arzı yaklaşık 650 bin varil geriliyor. Morgan Stanley, akaryakıt fiyatlarını düşürmeyi amaçlayan bir yasağın benzinde ters etki yaratacağını vurguladı.
DİZELİN GALONU 6,52 DOLAR
ABD'de dizelin ülke ortalaması galon başına 6,5217 dolara çıktı. Litre karşılığı yaklaşık 1,72 dolar olan fiyat, tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 22 Eylül'deki 6,5276 dolara yakın seyrediyor.
Dizelin galon fiyatı bir ay önceye göre yüzde 16,3, bir yıl önceye göre yüzde 76,6 arttı. Fiyat bir ay önce 5,6074, bir yıl önce ise 3,6933 dolar seviyesindeydi. Benzinde güncel ortalama fiyatlar şöyle:
Normal benzin: 4,4744 dolar
Orta sınıf benzin: 4,9846 dolar
Premium benzin: 5,3733 dolar
BEYAZ SARAY YASAK HABERİNİ YALANLADI
Ukrayna ve İran'da süren savaşlar dünya genelinde yakıt arzını daraltarak dizeli pahalandırıyor. ABD'de yakıt ihracatının sınırlandırılması fikri de bu ortamda tartışılmaya başlandı.
Beyaz Saray, Reuters'ın 23 Eylül'de duyurduğu 90 günlük yasak hazırlığı iddiasını yalanladı. Enerji Bakanı Chris Wright ise ihracatı doğrudan yasaklamanın masada olmadığını açıkladı.
YASAK GELİRSE AVRUPA ETKİLENİR
Morgan Stanley, ana senaryosunda ABD'nin böyle bir yasağa gitmeyeceğini varsayıyor. Morgan Stanley'ye göre böyle bir karar alınırsa ABD'de dizel ucuzlarken dünya piyasalarında fiyatlar yükselir ve en ağır etkiyi Avrupa yaşar.
Analistler, ihracat tartışması sürdükçe petrol piyasasındaki dalgalanmanın da devam edeceğini düşünüyor. Türkiye'de motorin fiyatları ise Akdeniz piyasasındaki ürün fiyatları esas alınarak belirleniyor.
