Gayrimenkul Danışmanı Can Kiraz, Türkinform'a özel yaptığı açıklamada faizlerin yüksek seyrettiği dönemde ev almak isteyenlerin yaşadığı tabloyu anlattı. Kiraz'a göre faiz indirimi başladı, ama indirimin konut alıcısına ulaşması zaman alacak.
CAN KİRAZ'A GÖRE FAİZ İNDİRİMİ ALICIYA HENÜZ ULAŞMADI
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 22 Ekim'de politika faizini yüzde 37'den yüzde 36'ya çekti. "Bankaların konut kredisi oranları da adım adım aşağı geliyor. Ama verilen en uygun oran hala aylık yüzde 3 civarında. Faiz iniyor, ama ev almak isteyen kişinin cebine yansıması biraz zaman alacak" diyen Kiraz, piyasanın o yüzden temkinli kaldığını söyledi.
Kiraz'ın verdiği örneğe göre 10 yıl vadeyle çekilen 2 milyon liralık konut kredisinde bazı bankaların aylık geri ödemesi 60 bin liranın üzerine çıkıyor. Aylık yüzde 3 faiz ve 120 ay vadeyle yaklaşık hesapla taksit 61 bin 780 lira ediyor.
KREDİLİ SATIŞ ARTIYOR AMA PAYI DÜŞÜK
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Ocak-Eylül döneminde Türkiye genelinde 1 milyon 92 bin 919 konut satıldı. Eylül'de satışlar bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 9,3 azalarak 142 bin 390 adet oldu. Eylül'de ikinci el satışlar yüzde 15,3 gerileyerek 90 bin 871 adede inerken ilk el satışlar yüzde 3,9 artışla 51 bin 519 adede çıktı.
"Krediyle yapılan satış sayısı yükseliyor, ama artış düşük bir yerden geliyor. Eskiden her 100 satışın 36'sı krediyle yapılırdı, bir dönem 10'a kadar indi. Bu yıl 20'ye ancak yaklaşabildi. Ev alanların büyük kısmı hala bankaya gitmeden, birikimiyle alıyor" diyen Kiraz, peşin alıcının ağırlığını koruduğunu anlattı. TÜİK'e göre ilk 9 ayda ipotekli konut satışı yüzde 24,7 artışla 212 bin 210 adede ulaştı. Ocak-Eylül döneminde ipotekli satışların toplam satış içindeki payı yaklaşık hesapla yüzde 19,4 oldu.
SATILIK EV BOL AMA ANLAŞMA ZOR
Pahalı kredinin alıcıyı bekleyişe soktuğunu anlatan Kiraz, "Piyasada satılık ev bol, ama alıcıyla satıcı ortak bir noktada anlaşamıyor. Satış yapamayan küçük ofisler de dükkan kirası, çalışan maaşı ve vergi gibi sabit giderleri karşılamakta zorlanıyor" dedi. Kiraz'a göre alıcının önündeki engel yalnızca faiz değil, yüksek tutarlı krediye erişim de.
TCMB'nin Konut Fiyat Endeksi'ne göre evlerin fiyatı Eylül'de yıllık bazda yüzde 22,3 arttı, enflasyondan arındırıldığında ise yüzde 5,7 reel olarak geriledi. "Evler enflasyona göre aslında ucuzluyor, ama kredi pahalı olduğu için alıcı o farkı hissetmiyor" diyen Kiraz, fiyat avantajının kredi maliyetinin gölgesinde kaldığını vurguladı.
GÖZLER ARALIK AYINDA
Kiraz'ın aktardığına göre indirimli faizle konuşulan İlk Evim kredisi için resmi başvuru süreci henüz başlamadı. Kiraz, sektörde yıl sonuna doğru, özellikle Aralık'ta satışların hareketleneceği beklentisi olduğunu söyledi. "Piyasanın kalıcı olarak toparlanması için faizin inmesi tek başına yetmez. Krediye ulaşmanın kolaylaşması, insanların alım gücünün de yükselmesi lazım" diye konuştu.
