Folik asit, B9 vitamininin sentetik formu olarak bilinirken, folat ise bu vitaminin doğal formudur. Vücudun kırmızı kan hücresi üretimini destekleyen folik asit, DNA ve RNA sentezinde kritik rol oynar. Eksikliği anemi, yorgunluk ve dikkat dağınıklığı gibi belirtilere yol açabilir.
FOLİK ASİT NEDİR?
Folik asit, suda çözünebilen B9 vitamininin sentetik şeklidir ve kırmızı kan hücrelerinin oluşmasına katkı sağlar. Yeşil yapraklı sebzelerden adını alan bu vitamin, mısır gevreği ve unlu mamuller gibi gıdalara zenginleştirme amaçlı eklenir. Vücutta depolanmadığı için düzenli alınması gerekir.
FOLAT NEDİR?
Folat, B9 vitamininin doğal formudur ve DNA, RNA üretiminde, sağlıklı hücre büyümesinde ve aminoasit metabolizmasında görev alır. Ispanak, bezelye, baklagiller, portakal ve çilek gibi besinlerde bolca bulunur.
FOLİK ASİTİN FAYDALARI
Folik asit, sinir sistemi sağlığını korur, kırmızı kan hücrelerinin üretiminde görev alır ve DNA sentezine katkı sağlar. Hamilelikte kullanımı, bebekte spina bifida gibi nöral tüp defektlerini önemli ölçüde azaltır. Ayrıca homosistein seviyesini düşürerek kalp-damar sağlığını destekler.
FOLİK ASİT NE İŞE YARAR?
Folik asit, karbonhidratların enerjiye dönüştürülmesini, sağlıklı doku ve hücre büyümesini destekler. B12 vitamini ile birlikte kırmızı kan hücrelerinin oluşumuna yardımcı olur. Ayrıca kalp krizi ve felç riskini azaltmada rol oynar.
FOLİK ASİT EKSİKLİĞİ
Folik asit eksikliği, kandaki folat seviyesinin düşmesi ve homosistein düzeyinin artmasıyla ortaya çıkar. Bu durum, anemi başta olmak üzere çeşitli sağlık sorunlarına neden olur.
FOLİK ASİT EKSİKLİĞİ BELİRTİLERİ
Eksiklik durumunda yorgunluk, nefes darlığı, solgun cilt, saç dökülmesi, ağız yaraları, baş dönmesi, iştah kaybı ve depresyon gibi belirtiler görülür. Hamilelikte ise bebekte nöral tüp defekti riski artar.
FOLİK ASİT EKSİKLİĞİ NEDENLERİ
Eksikliğin başlıca nedeni yetersiz folat alımıdır. Ayrıca Crohn ve çölyak hastalığı gibi sindirim sistemi hastalıkları, aşırı alkol tüketimi, genetik faktörler ve bazı ilaçlar da folik asit eksikliğine yol açabilir.
FOLAT EKSİKLİĞİ ANEMİSİ
Folat eksikliği anemisi, yeterli folat alınmadığında gelişen bir kansızlık türüdür. En sık hamilelikte görülür ve yorgunluk, baş ağrısı ve solgun cilt ile kendini gösterir.
TANI VE TEDAVİ
Folik asit eksikliği, kan testleri ile teşhis edilir. Tedavide folik asit takviyesi ve folat açısından zengin gıdalar önerilir. Brokoli, mercimek, kavun ve yumurta gibi besinler düzenli tüketilmelidir.
TEDAVİ EDİLMEZSE
Tedavi edilmediğinde anemi gelişir ve kırmızı kan hücrelerinin üretimi azalır. Bu durum uzun vadede kalp-damar sorunları ve bağışıklık zayıflığına yol açabilir.
FOLİK ASİT İÇEREN BESİNLER
Ispanak, brokoli, kuşkonmaz, baklagiller, portakal suyu, avokado, karaciğer, zenginleştirilmiş kahvaltılık gevrekler ve yumurta folat açısından zengindir. Günlük 400 mcg DFE alımı önerilir.
FOLİK ASİTİN YAN ETKİLERİ
Nadir de olsa ishal, mide bulantısı, şişkinlik ve deri döküntüleri görülebilir. Alerjik reaksiyon durumunda doktora başvurulmalıdır.
NASIL KULLANILIR?
Hamile kalmayı planlayan kadınlara, gebelikten 2 ay önce başlayıp 3. ay sonuna kadar folik asit takviyesi önerilir. Doz ve kullanım süresi mutlaka doktor tarafından belirlenmelidir.
