Gebelikte uygulanan şeker yükleme testi, Prof. Dr. Canan Karatay’ın açıklamalarıyla yeniden gündeme geldi. Karatay, testte kullanılan glikozun anne ve bebek açısından zararlı olduğunu savunurken sağlık uzmanları, gebelik diyabetinin erken teşhisinde bu taramanın önemli bir yere sahip olduğunu belirtiyor.
Gebelik sürecinde hormonal değişiklikler nedeniyle insülin direnci gelişebiliyor. Kan şekeri düzeyinin yükselmesiyle ortaya çıkabilen gebelik diyabetinin erken belirlenmesi, anne ve bebeğin sağlığını korumaya yönelik önlemlerin zamanında alınmasına yardımcı oluyor.
CANAN KARATAY ŞEKER YÜKLEME TESTİNE NEDEN KARŞI ÇIKIYOR?
Kalp ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Canan Karatay, yaptığı açıklamalarda gebelikte şeker yükleme testini eleştirdi. Karatay, test sırasında verilen glikoz miktarının anne ve bebeğe zarar verebileceğini öne sürerek uygulamayı “zehir” olarak nitelendirdi.
Karatay, anne adaylarının kan şekeri seviyelerini evde ölçüm cihazıyla takip edebileceğini de savundu. Ancak evde yapılan ölçümler ile gebelik diyabetinin tanısında kullanılan testler aynı değerlendirme yöntemi değil. Tanı ve takip sürecinin hekim tarafından planlanması gerekiyor.
GEBELİKTE ŞEKER YÜKLEME TESTİ NEDEN YAPILIYOR?
Şeker yükleme testi, tıbbi adıyla oral glukoz tolerans testi, vücudun glikoza verdiği yanıtı ölçmek için uygulanıyor. Gebelikte temel amaç, anne adayında gebelik diyabeti bulunup bulunmadığını belirlemek.
Test genellikle gebeliğin 24 ile 28. haftaları arasında yapılıyor. Uygulanan yönteme göre anne adayından kan örneği alınıyor, ardından glikoz içeren bir sıvı içiriliyor ve belirlenen sürelerde yeniden kan ölçümü gerçekleştiriliyor.
Dünya Sağlık Örgütü, gebelik diyabetinin tanısında 75 gramlık oral glukoz tolerans testini esas alan ölçütler kullanıyor. Test sonuçları, kan şekeri değerleri ve ilgili tanı kriterleri birlikte değerlendirilerek yorumlanıyor.
ŞEKER YÜKLEME TESTİ ANNEYE VE BEBEĞE ZARAR VERİR Mİ?
Sağlık Bakanlığı ve kadın doğum uzmanları, gebelikte şeker yükleme testinin uygun şekilde uygulandığında anne ve bebeğe zarar verdiği yönündeki iddiaların bilimsel dayanağı bulunmadığını belirtiyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Aslı Alay da testin anneye ve bebeğe zarar vermediğini ifade etti.
Gebelik diyabetinin tespit edilememesi ise çeşitli sağlık risklerini beraberinde getirebiliyor. Kontrol altına alınmayan yüksek kan şekeri, bebeğin normalden iri doğması, doğum sırasında komplikasyonlar ve doğum sonrasında bebekte kan şekeri düşüklüğü gibi sorunlarla ilişkili olabiliyor. Anne adayında da yüksek tansiyon ve preeklampsi riski artabiliyor.
GEBELİKTE ŞEKER TESTİ YAPTIRMADAN ÖNCE NE YAPILMALI?
Anne adaylarının şeker yükleme testiyle ilgili endişelerini kadın doğum uzmanlarıyla paylaşmaları öneriliyor. Testin uygulanma zamanı, yöntemi ve sonuçların değerlendirilmesi kişinin sağlık durumu dikkate alınarak planlanmalı.
Evde kan şekeri ölçümü, bazı durumlarda doktorun belirlediği takip planının parçası olabilir. Ancak bu ölçümler, hekimin önerdiği tarama ve tanı yöntemlerinin yerine kendiliğinden kullanılmamalı. Test yaptırmama kararı da tıbbi değerlendirme yapılmadan verilmemeli.
Gebelikte şeker yükleme testiyle ilgili tartışmalarda kişisel görüşlerden ziyade bilimsel kanıtların ve sağlık uzmanlarının değerlendirmelerinin dikkate alınması önem taşıyor.
