NASA'nın Hubble Uzay Teleskobu Beta Pictoris yıldızının çevresindeki "Kedi Kuyruğu" adlı toz yapısını ilk kez görünür ışıkta gözlemledi. Dünya'ya yaklaşık 63 ışık yılı mesafedeki yapı yaklaşık 150 milyar kilometre uzunluğunda. Arizona Üniversitesi'nden Arin Avsar'ın liderliğindeki ekip 14 yılı aşan Hubble verisini inceledi. Çalışma The Astrophysical Journal Letters'ta yayımlandı. Ekibe göre yapı Plüton boyutlu cüce gezegenlerin çarpışmasından doğmuş olabilir.
BETA PICTORIS'TEKİ KEDİ KUYRUĞU NEDİR?
Kedi Kuyruğu, Ressam Takımyıldızı'nda yer alan genç Beta Pictoris'in etrafındaki gaz-toz diskinin içindeki kıvrık bir toz koludur. Yapıyı ilk olarak James Webb Uzay Teleskobu 2024'te kızılötesi gözlemlerle fark etti. Hubble verileri sayesinde Kedi Kuyruğu görünür ışıkta da incelenebildi.
Kedi Kuyruğu'nun uzunluğu yaklaşık 1000 astronomik birime ulaşabiliyor. 1 astronomik birim Dünya ile Güneş arasındaki ortalama uzaklık. Yapının boyu yaklaşık 93 milyar mile denk geliyor.
KEDİ KUYRUĞU NASIL OLUŞTU?
Kedi Kuyruğu Plüton boyutundaki cisimlerin sert bir çarpışmasının ürünü olabilir. Araştırmacılar yapıdaki toz taneciklerinin yaklaşık 1 mikron büyüklüğünde olduğunu, beklenmedik ölçüde gözenekli çıktığını belirledi. Ekibe göre tanecikler çarpışmada buharlaşan karbonun soğuyup yeniden yoğunlaşmasıyla oluşmuş olabilir.
Araştırmacılar Kedi Kuyruğu'nun görünür ışıkta zor fark edilmesini ışığı soğuran, karbonca zengin organik maddelere bağlıyor.
HUBBLE TOZ DİSKİNDE BOZULMA BULDU
Hubble gözlemleri Beta Pictoris'i çevreleyen toz bulutunda belirgin bir bozulmayı da ortaya çıkardı. Bilim insanları bozulmanın Beta Pic b gezegeninin çekim kuvvetinden kaynaklanabileceğini düşünüyor. Beta Pic b sistemdeki 3 gezegenden biri. Gezegenin kütlesi Jüpiter'in yaklaşık 10 katı.
BULGU GÜNEŞ SİSTEMİ'NİN GEÇMİŞİNE IŞIK TUTABİLİR
Bilim insanlarına göre Güneş Sistemi de 4,6 milyar yıl kadar önce benzer çarpışmalarla şekillendi. Araştırmacılar Kuiper Kuşağı'nın ilk 20 milyon yılında Plüton boyutunda yüzlerce cisme ev sahipliği yapmış olabileceğini söylüyor. Beta Pictoris gözlemleri gezegen sistemlerinin oluşumunu anlamaya katkı sağlayabilir.
