Gülerken, öksürürken, hapşırırken veya ağır bir eşya kaldırırken idrar kaçırmak, birçok kadının günlük yaşamında karşılaştığı ancak çoğu zaman dile getirmekten çekindiği sağlık sorunları arasında bulunuyor. Bazı kadınlar bu durumu yaşlanmanın doğal sonucu olarak değerlendirirken bazıları da doğum yaptıktan sonra idrar kaçırmanın kaçınılmaz olduğunu düşünüyor. Ancak uzmanlar, toplumda yaygın görülmesinin bu şikâyetin normal kabul edilmesi gerektiği anlamına gelmediğine dikkat çekiyor. Peki, idrar kaçırma neden olur, kimlerde görülür ve tedavi edilebilir mi?
TÜRKİNFORM'a konuşan Prof. Dr. Mehmet Murat Seval, idrar kaçırmanın yaşlanmanın veya doğum yapmış olmanın kaçınılmaz bir sonucu olmadığını belirterek kadınların yıllarca ertelediği bu şikâyetin farklı tedavi seçenekleri bulunduğunu söyledi.
İDRAR KAÇIRMAK NORMAL Mİ?
Kadınların özellikle doğum sonrasında veya yaş ilerledikçe karşılaştıkları bazı sağlık sorunlarını günlük yaşamın doğal bir parçası olarak değerlendirebildiğini belirten Prof. Dr. Mehmet Murat Seval, bu yaklaşımın doktora başvuruyu geciktirebildiğini ifade etti.
İdrar kaçırmanın da en sık normalleştirilen şikâyetler arasında bulunduğunu vurgulayan Seval, şu ifadeleri kullandı:
“Özellikle idrar kaçırma için ‘yaşla birlikte olur’ veya ‘doğum yapan her kadında olur’ düşüncesi nedeniyle birçok kadın yıllarca doktora başvurmuyor. Oysa idrar kaçırma yaşlanmanın veya doğum yapmış olmanın kaçınılmaz bir sonucu değildir ve farklı tedavi seçenekleri bulunmaktadır.”
Seval, idrar kaçırma gibi şikâyetlerin toplumda yaygın görülmesinin, bunların değerlendirilmeden kabul edilmesi gerektiği anlamına gelmediğinin altını çizdi.
GÜLERKEN VE ÖKSÜRÜRKEN İDRAR KAÇIRMA NEDEN OLUR?
İdrar kaçırmanın farklı türleri bulunuyor. Özellikle öksürme, hapşırma, gülme, koşma veya ağır kaldırma sırasında ortaya çıkan istemsiz idrar kaybı, stres tipi idrar kaçırma olarak adlandırılıyor.
Bu durum, karın içi basıncın arttığı anlarda idrarı tutmaya yardımcı yapıların yeterli desteği sağlayamamasıyla ilişkili olabiliyor.
Gebelik ve doğum gibi süreçler, pelvik taban ve idrar kontrolünde görev alan dokuları etkileyebiliyor. Bununla birlikte idrar kaçırma yalnızca doğum yapmış kadınlarda görülmüyor.
Doğum yapmamış kadınlarda da farklı nedenlerle idrar kaçırma şikâyeti ortaya çıkabiliyor.
Bu nedenle sorunun nedeni yalnızca kişinin yaşı veya doğum geçmişi üzerinden belirlenemiyor.
ANİDEN TUVALETE YETİŞEMEMEK NE ANLAMA GELİYOR?
İdrar kaçırmanın bir diğer türünde ise kişi aniden ve güçlü biçimde idrara çıkma ihtiyacı hissedebiliyor.
Bu şikâyete bazen tuvalete yetişemeden meydana gelen istemsiz idrar kaybı eşlik edebiliyor.
Sıkışma tipi idrar kaçırma olarak tanımlanan bu durum, mesanenin idrar depolama ve boşaltma işlevleriyle ilişkili sorunlardan kaynaklanabiliyor.
Bazı kişilerde öksürme veya gülme sırasında idrar kaçırma ile ani sıkışma şikâyetleri birlikte görülebiliyor.
Bu nedenle farklı idrar kaçırma türlerinin birbirinden ayrılması, uygun tedavi yönteminin belirlenmesi açısından önem taşıyor.
PELVİK TABAN SAĞLIĞI NEDEN ÖNEMLİ?
Prof. Dr. Mehmet Murat Seval, kadın sağlığının yalnızca adet düzeni, rahim ve yumurtalık hastalıkları veya kanser taramaları üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.
Kadınların yaşam kalitesini etkileyen pelvik taban sorunlarının da sağlık kontrollerinin önemli bir parçası olduğunu belirten Seval, idrar kaçırma ve ani idrar sıkışmasının bu alandaki başlıca yakınmalar arasında bulunduğunu ifade etti.
Pelvik taban, mesane, rahim ve bağırsak gibi organların desteklenmesinde rol oynayan kas ve bağ dokularından oluşuyor.
Bu yapıların işlevindeki bozukluklar, idrar kontrolü ve organ desteğiyle ilgili sorunlara neden olabiliyor.
Seval, vajinada baskı veya sarkma hissi, bağırsak boşaltımında güçlük ve cinsel fonksiyonla ilgili sorunların da pelvik taban sağlığı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
KADINLAR NEDEN DOKTORA GİTMEYİ ERTELİYOR?
İdrar kaçırma şikâyeti yaşayan bazı kadınlar, bu durumu anlatmaktan çekinebiliyor veya tedavisinin mümkün olmadığını düşünebiliyor.
Özellikle ileri yaşlarda idrar kaçırmanın doğal olduğu düşüncesi, doktora başvurunun gecikmesine neden olabiliyor.
Seval, bu tür sorunların kadınların sosyal yaşamını, iş hayatını ve günlük alışkanlıklarını ciddi biçimde etkileyebildiğini söyledi.
Bazı kadınların seyahatlerini, egzersizlerini ve günlük aktivitelerini tuvalete ulaşabilecekleri yerlere göre planlamak zorunda kalabildiğine dikkat çeken Seval, şikâyetlerin yalnızca fiziksel sağlık açısından değil, yaşam kalitesi bakımından da değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Uzman, konunun önemini şu sözlerle ifade etti:
“Bir şikayetin toplumda sık görülmesi, onun normal olduğu anlamına gelmez.”
İDRAR KAÇIRMANIN TEDAVİSİ VAR MI?
İdrar kaçırma şikâyetlerinde uygulanacak tedavi, sorunun türüne, şiddetine ve altında yatan nedenlere göre değişiyor.
Bazı kişilerde yaşam tarzı düzenlemeleri, mesane eğitimi ve pelvik taban kaslarını güçlendirmeye yönelik uygulamalar yararlı olabiliyor.
Özellikle stres tipi idrar kaçırmada pelvik taban kaslarının doğru biçimde çalıştırılmasını amaçlayan egzersizlerden yararlanılabiliyor.
Ancak bu egzersizlerin her kişi için aynı şekilde uygulanması gerekmiyor. Pelvik taban kaslarının değerlendirilmesi ve uygun egzersiz programının belirlenmesi için uzman desteği alınabiliyor.
Bazı idrar kaçırma türlerinde ilaç tedavileri, tıbbi cihazlar veya uygun hastalarda cerrahi yöntemler de seçenekler arasında bulunuyor.
Prof. Dr. Mehmet Murat Seval'in belirttiği gibi idrar kaçırma, kadınların katlanmak zorunda olduğu kaçınılmaz bir durum değil.
RUTİN KONTROLLERDE BU ŞİKÂYETLERİ GİZLEMEYİN
Kadınların jinekolojik muayenelerinde yalnızca adet düzensizliği veya ağrı gibi şikâyetlerini değil, idrar kaçırma ve pelvik tabanla ilişkili diğer sorunlarını da dile getirmesi önem taşıyor.
Seval, rutin kontroller sırasında kadınların kendiliğinden anlatmakta çekinebildiği idrar kaçırma, vajinada baskı veya sarkma hissi gibi yakınmaların da sorgulanması gerektiğini belirtti.
Bu sorunların değerlendirilmesiyle kişinin ihtiyacına uygun tedavi ve takip seçenekleri belirlenebiliyor.
Özellikle şikâyetlerin sıklığının artması, günlük yaşamı etkilemesi veya yeni belirtilerin ortaya çıkması durumunda değerlendirme için başvurunun geciktirilmemesi gerekiyor.
YAŞLANMAK İDRAR KAÇIRMAYI KAÇINILMAZ HALE GETİRMİYOR
Gebelik, doğum, menopoz ve yaşın ilerlemesi, pelvik taban sorunlarının ortaya çıkma olasılığını artırabiliyor.
Ancak bu risk faktörlerinin bulunması, bütün kadınların mutlaka idrar kaçıracağı veya bu şikâyetin tedavi edilemeyeceği anlamına gelmiyor.
Prof. Dr. Mehmet Murat Seval, kadın sağlığında amacın yalnızca hastalıkları belirlemekle sınırlı olmadığını, yaşam kalitesinin ve günlük işlevlerin korunmasının da önem taşıdığını vurguladı.
Seval'in değerlendirmeleri, kadınların idrar kaçırma gibi sorunları yıllarca normal kabul etmek yerine bu yakınmalarını hekimleriyle paylaşmasının önemini ortaya koyuyor.
Çünkü idrar kaçırmak, ileri yaşın veya doğum yapmış olmanın kaçınılmaz bir sonucu değil; nedenine göre değerlendirilebilen ve farklı yöntemlerle tedavi edilebilen bir sağlık sorunu.
