İlk buluşmalar, iki insanın birbirini tanıması ve iletişim kurması açısından önemli bir başlangıç olarak görülüyor. Ancak günümüzde romantik buluşmalar sırasında telefon bildirimlerini kontrol etmek, sosyal medyada gezinmek veya mesajlara yanıt vermek, yüz yüze iletişimin bölünmesine neden olabiliyor. Özellikle karşısındaki kişi konuşurken sürekli telefonuyla ilgilenen kişilerin davranışları, ilk izlenimi olumsuz etkileyebiliyor. Sosyal ilişkilerde giderek daha fazla tartışılan bu durum, dijital dikkat dağınıklığının romantik ilişkiler üzerindeki etkisini gündeme getiriyor. Peki, ilk buluşmada telefonla ilgilenmek ilişkiyi etkiler mi? Sürekli ekrana bakmak karşı tarafta nasıl bir izlenim oluşturuyor?
TÜRKİNFORM'a dijital tanışma kültürü ve ilişkilerde bağ kurma süreci hakkında konuşan Doç. Dr. Çiğdem Başaran, yeni insanlarla tanışmanın kolaylaşmasına rağmen gerçek bir yakınlık oluşturmanın zaman ve emek gerektirdiğini vurguladı. Başaran'ın dijital ilişkiler üzerine değerlendirmeleri, ilk buluşmalarda yüz yüze iletişimin önemini yeniden gündeme getirirken, telefon kullanımına ilişkin bilimsel araştırmalar da dikkat çekiyor.
İLK BULUŞMADA TELEFONA BAKMAK NE ANLAMA GELİYOR?
İlk buluşmada telefonla ilgilenmek, her durumda karşı tarafa duyulan ilginin az olduğu anlamına gelmiyor.
Bazı kişiler önemli bir mesaj bekledikleri, acil bir durumla ilgilendikleri veya günlük alışkanlıkları nedeniyle telefonlarını kontrol edebiliyor.
Ancak konuşma sırasında sürekli ekrana yönelmek, yüz yüze iletişimin kesintiye uğramasına neden olabiliyor.
Özellikle karşı taraf kendisini anlatırken sosyal medyada gezinmek veya başka kişilerle uzun süre mesajlaşmak, dinlenmediği hissini oluşturabiliyor.
Bu davranışın nasıl algılanacağı ise telefon kullanımının süresine, nedenine ve buluşma sırasında kurulan iletişime göre değişebiliyor.
Bu nedenle yalnızca bir kez telefona bakılmasından hareketle kişinin ilişkiden beklentileri hakkında kesin bir sonuca varmak doğru değil.
PHUBBING NEDİR, İLİŞKİLERİ NASIL ETKİLİYOR?
Bir kişinin yanında bulunan insanla ilgilenmek yerine telefonuna yönelmesi, psikoloji araştırmalarında phubbing kavramıyla ele alınıyor.
Bu davranış romantik ilişkilerde görüldüğünde partner phubbing olarak da adlandırılıyor.
Phubbing yalnızca ilk buluşmalara özgü değil. Uzun süreli ilişkilerde, arkadaşlık ortamlarında ve aile içi iletişimde de görülebiliyor.
2025 yılında yayımlanan ve 52 araştırmanın bulgularını bir araya getiren bilimsel incelemede, partnerin telefonuyla ilgilenerek karşısındakini görmezden gelmesiyle ilişki doyumu ve duygusal yakınlık arasında olumsuz ilişkiler bulundu.
Araştırma, yaklaşık 19 bin 700 katılımcının yer aldığı çalışmaları kapsıyor.
Ancak bu bulgular, telefon kullanımının her durumda doğrudan ilişki sorununa neden olduğunu kanıtlamıyor.
İlişkinin niteliği, kişilerin mevcut sorunları ve telefonun kullanım amacı gibi farklı etkenler de sonuçları etkileyebiliyor.
İLK BULUŞMADA TELEFONLA İLGİLENMEK İLGİSİZLİK Mİ?
İlk buluşmada karşı tarafın sık sık telefonuna yönelmesi, bazı kişiler tarafından ilgisizlik işareti olarak yorumlanabiliyor.
Özellikle karşılıklı konuşmanın sürekli kesilmesi, iletişim kurma isteğinin düşük olduğu izlenimini oluşturabiliyor.
Ancak bir kişinin telefonuyla ilgilenmesinin nedenini yalnızca dışarıdan gözlemleyerek kesin biçimde belirlemek mümkün değil.
Örneğin acil bir aile meselesi veya işle ilgili önemli bir gelişme nedeniyle telefon kontrol edilmesi gerekebiliyor.
Bu durumda telefon kullanımının nedeninin kısa biçimde açıklanması, karşı tarafın davranışı yanlış yorumlamasını önleyebiliyor.
Dolayısıyla önemli olan yalnızca ekrana bakılıp bakılmadığı değil, kişinin buluşma sırasında karşısındaki insana nasıl davrandığı.
İLK BULUŞMADA İLK İZLENİM NEDEN ÖNEMLİ?
İlk buluşmalarda taraflar birbirlerinin konuşma biçimini, davranışlarını ve iletişim alışkanlıklarını gözlemleyebiliyor.
Karşılıklı dinleme, göz teması ve sohbeti sürdürebilme gibi unsurlar, ilk izlenimin oluşmasında rol oynayabiliyor.
2024 yılında yayımlanan deneysel bir araştırmada, yüz yüze iletişim sırasında yoğun telefon kullanımının karşıdaki kişinin dikkat düzeyi ve sohbet kalitesine ilişkin değerlendirmeleri olumsuz etkileyebildiği belirlendi.
Ancak bu araştırma, yalnızca romantik ilk buluşmaları incelemediği için bulgularının bütün ilk buluşmalara doğrudan uygulanması mümkün değil.
Bununla birlikte telefon kullanımının yüz yüze iletişimde nasıl algılandığını anlamak açısından önemli sonuçlar sunuyor.
Özellikle yeni tanışan kişiler arasında sohbetin kesintisiz ilerlemesi, birbirlerini daha yakından tanımalarını kolaylaştırabiliyor.
DİJİTALDE TANIŞMAK NEDEN HER ZAMAN YAKINLIK OLUŞTURMUYOR?
Tanışma uygulamaları ve sosyal medya, insanların kısa süre içerisinde yeni kişilerle iletişim kurmasına imkân sağlıyor.
Ancak dijital ortamda kurulan bir eşleşme, yüz yüze iletişimde aynı yakınlığın oluşacağını garanti etmiyor.
Doç. Dr. Çiğdem Başaran, TÜRKİNFORM'a tanışma uygulamaları üzerine yaptığı değerlendirmede bu ayrımı şu sözlerle anlattı:
"Eşleşmek birkaç saniye sürer. Birini gerçekten tanımak zaman alır."
Başaran, gerçek bir ilişki kurmanın yalnızca uygun bir kişiyle karşılaşmakla sınırlı olmadığını, sabır ve farkındalık da gerektirdiğini belirtti.
Bu yaklaşım, ilk buluşmalarda karşılıklı iletişim kurmanın neden önemli olduğunu gösteriyor.
Birbirini daha önce çevrim içi ortamda tanıyan kişiler için yüz yüze buluşma, dijital iletişimin ötesinde yeni bir tanışma süreci oluşturabiliyor.
TELEFONA BAKILMASI KARŞI TARAFTA HANGİ DUYGULARI OLUŞTURABİLİR?
Romantik ilişkilerde telefon kullanımıyla ilgili araştırmalar, bu davranışın bazı kişilerde dışlanmışlık hissiyle ilişkili olabileceğini gösteriyor.
Özellikle kişi konuşurken karşısındaki sürekli başka bir ekranla ilgileniyorsa kendisine yeterince önem verilmediğini düşünebiliyor.
2021 yılında Computers in Human Behavior dergisinde yayımlanan araştırmada, partnerin telefon kullanımıyla düşük ilişki doyumu arasındaki bağlantıda dışlanmışlık, azalan yakınlık ve karşı tarafın yeterince ilgili olmadığı algısının rol oynadığı ortaya konuldu.
Ancak araştırmanın sonuçları, her telefon kullanımının ilişkiyi aynı biçimde etkilediği anlamına gelmiyor.
Bazı durumlarda telefonun birlikte kullanılması veya yapılan işlemin karşı tarafa açıklanması, olumsuz algıyı azaltabiliyor.
Bu nedenle dijital cihazların ilişkiye etkisinde kullanım biçimi de önem taşıyor.
İLK BULUŞMADA TELEFON MASADA DURMALI MI?
İlk buluşmada telefonun mutlaka çantaya konulması veya tamamen kapatılması gerektiğini söyleyen tek bir kural bulunmuyor.
Ancak sürekli gelen bildirimler, sohbet sırasında dikkatin dağılmasına neden olabiliyor.
Bu nedenle buluşma sırasında önemli olmayan bildirimlerin sessize alınması, konuşmanın daha rahat ilerlemesine yardımcı olabilir.
Telefonun yalnızca gerçekten gerekli olduğunda kontrol edilmesi de karşılıklı iletişime ayrılan zamanı koruyabiliyor.
Özellikle önemli bir arama bekleyen kişilerin bunu baştan belirtmesi, karşı tarafın beklenmedik telefon kullanımını ilgisizlik olarak yorumlamasını önleyebilir.
Ancak bu tür tercihler, her iki kişinin de ihtiyaçlarına ve rahat hissettiği iletişim biçimine göre değişebiliyor.
TELEFON KULLANIMI TEK BAŞINA KIRMIZI BAYRAK MI?
Sosyal medyada ilişki tavsiyeleri paylaşılırken bazı davranışlar doğrudan kırmızı bayrak olarak tanımlanabiliyor.
Ancak ilk buluşmada bir kişinin telefonuna bakması, tek başına sağlıksız bir ilişki kuracağı veya karşısındaki kişiye değer vermediği anlamına gelmiyor.
Davranışın ne sıklıkla tekrarlandığı ve karşı tarafın rahatsızlığının dikkate alınıp alınmadığı daha anlamlı olabilir.
Örneğin biri telefonuyla ilgilendiği için sohbetin sürekli bölündüğünü fark edip davranışını değiştirebilir.
Buna karşılık iletişim kurma girişimlerinin sürekli görmezden gelinmesi, tarafların beklentilerinin uyuşmadığını gösterebilir.
Bu nedenle tek bir harekete kesin anlamlar yüklemek yerine karşılıklı iletişimin bütününe bakılması önem taşıyor.
İLK BULUŞMADA DAHA SAĞLIKLI İLETİŞİM NASIL KURULUR?
İlk buluşmalarda iletişimin güçlü olması, tarafların bütün zaman boyunca kesintisiz konuşması gerektiği anlamına gelmiyor.
Ancak karşılıklı dinlemeye zaman ayırmak, sorular sormak ve anlatılanlara ilgi göstermek, birbirini tanıma sürecine katkı sağlayabiliyor.
Telefonun sürekli sohbetin önüne geçmemesi de dikkat dağınıklığını azaltabiliyor.
Doç. Dr. Çiğdem Başaran, TÜRKİNFORM'a dijital ilişkiler hakkında yaptığı değerlendirmede sağlıklı bağların samimiyet, güven ve karşılıklı emek üzerine kurulduğunu vurguladı.
Başaran, yüz yüze yakınlık oluşturmanın dijital ortamda eşleşmekten farklı bir süreç olduğuna dikkat çekti.
İlk buluşmada telefon kullanımının ilişkiyi nasıl etkilediği ise yalnızca cihazın varlığına değil, karşıdaki kişinin kendisini ne kadar dinlenmiş ve önemsenmiş hissettiğine de bağlı.
Bu nedenle dijital cihazlarla geçirilen zamanın, yüz yüze iletişimin yerini tamamen almaması önem taşıyor.
