ABD ile İran arasında nükleer program, Hürmüz Boğazı ve bölgesel güvenlik konularındaki gerilim sürerken iki ülkeden karşılıklı açıklamalar geldi. ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın nükleer silah edinmesine izin vermeyeceklerini ve ülkede hedef alınabilecek bazı tesislerin kaldığını ileri sürdü. İran ordusu ve Devrim Muhafızları yetkilileri ise olası yeni bir askeri harekâtın önceki çatışmalardan daha uzun sürebileceğini belirterek Washington yönetimini uyardı.
TRUMP: İRAN'DA HÂLÂ HEDEF ALINABİLECEK TESİSLER VAR
ABD Başkanı Donald Trump, Florida'daki Mar-a-Lago malikanesinde düzenlenen bir etkinlikte İran ile yaşanan askeri ve diplomatik gerilime ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İran'ın nükleer silah geliştirmesine izin vermeyeceklerini yineleyen Trump, ABD'nin önceki askeri operasyonlarla İran'ın donanmasına, hava kuvvetlerine, askeri altyapısına ve üretim kapasitesine ciddi zarar verdiğini öne sürdü.
İran'ın nükleer tesislerinin de büyük ölçüde devre dışı bırakıldığını iddia eden Trump, ülkede hâlâ hedef alınabilecek bir veya iki tesis bulunduğunu söyledi.
ABD Başkanı, söz konusu tesislerin kısa sürede etkisiz hâle getirilebileceğini savunurken İran'ın nükleer programına yönelik askeri seçeneklerin tamamen gündemden çıkarılmadığı mesajını verdi.
TRUMP'TAN YENİ SALDIRI SORUSUNA SERT TEPKİ
Trump, bir New York Times muhabirinin ABD'nin hafta içinde İran'a yönelik yeni bir askeri operasyon başlatıp başlatmayacağına ilişkin sorusuna tepki gösterdi.
Böyle bir askeri planın önceden açıklanmayacağını belirten Trump, soruyu sert ifadelerle eleştirdi.
İran ile yürütülen diplomatik temaslara da değinen ABD Başkanı, müzakerelerin ilerlediğini ancak Tahran yönetimine güvenmediğini söyledi.
Trump, İran'ın anlaşmalara bağlı kalmadığını öne sürerek Washington'ın hem diplomatik hem de askeri seçenekleri değerlendirmeyi sürdürdüğünü ifade etti.
İRAN ORDUSU: SAVAŞIN SÜRESİNİ ABD BELİRLEYEMEZ
Trump'ın açıklamalarına İran ordusundan yanıt geldi.
İran ordusu sözcüsü Muhammed Ekreminiya, ABD ile yeni bir çatışma yaşanması hâlinde savaşın önceki askeri karşılaşmalardan daha uzun sürebileceğini söyledi.
Ekreminiya, ABD Başkanı'nın olası bir savaşın ne kadar süreceğini veya hangi koşullarda sona ereceğini tek taraflı olarak belirleyemeyeceğini savundu.
İran'ın yeni saldırılara karşılık vermeye hazır olduğunu belirten ordu sözcüsü, Washington'ın olası bir askeri harekâtın sonuçlarını hesaba katması gerektiğini ifade etti.
DEVRİM MUHAFIZLARI: ÇATIŞMANIN COĞRAFİ SINIRI OLMAYACAK
İran Devrim Muhafızları Sözcüsü Hüseyin Muhibbi de olası bir çatışmanın yalnızca belirli bölgelerle sınırlı kalmayacağını söyledi.
Muhibbi, İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney'in açıklamalarına işaret ederek ABD ile yaşanabilecek bir savaşta askeri karşılığın coğrafi sınırlarla kısıtlanmayacağını savundu.
İran'ın olası saldırılara geniş bir coğrafyada karşılık verebileceğini belirten Muhibbi, ülkenin askeri kapasitesinin bu doğrultuda hazırlandığını ifade etti.
İran Savunma Bakanı Mehrdad Ahlaki de ülkeye yönelik herhangi bir saldırıya kararlı ve etkili karşılık verileceği uyarısında bulundu.
ABD BAŞKAN YARDIMCISI VANCE'DEN TAHRAN'A MEKTUP
Karşılıklı askeri tehditlerin sürdüğü dönemde ABD ile İran arasında diplomatik temasların yeniden başlamasına yönelik girişimler de gündeme geldi.
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından gönderilen bir mektubu aldığını ve incelediğini açıkladı.
Washington yönetiminin yaklaşımında olumlu bir değişiklik gördüğünü belirten Rızai, mektuba henüz yanıt vermediğini söyledi.
ABD Başkanı Trump ise Vance'in Tahran ile temas kurmasını onayladığını kabul etmekle birlikte girişimin insani yardım ve tıbbi malzeme sevkiyatına ilişkin olduğunu savundu.
Tarafların açıklamaları, diplomatik temasların sürdüğünü ancak müzakerelerin kapsamı konusunda farklı değerlendirmeler bulunduğunu gösterdi.
İRAN'DAN HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN ŞARTLI MÜZAKERE MESAJI
İran yönetimi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve ABD ile görüşmelerin başlaması için Washington'ın belirli koşulları yerine getirmesi gerektiğini açıkladı.
Tahran'ın talepleri arasında İran'ın yurt dışındaki dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması, İran limanlarına yönelik ABD deniz ablukasının kaldırılması, yaptırımların sona erdirilmesi ve çatışmaların bütün cephelerde durdurulması bulunuyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise Katarlı arabulucularla Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik görüşmelerin sürdüğünü bildirdi.
Arakçi, ABD'nin İran'ın koşullarını yerine getirmesi hâlinde boğazın kısa süre içinde yeniden açılmasını öngören bir plan üzerinde çalışıldığını belirtti.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAKİ GERİLİM ENERJİ PİYASALARINI ETKİLİYOR
Basra Körfezi'ni Umman Körfezi'ne bağlayan Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticareti açısından stratejik önem taşıyor.
ABD ve İsrail'in şubat ayında İran'a yönelik başlattığı saldırıların ardından bölgede gemilere yönelik saldırılar ve deniz trafiğine getirilen kısıtlamalar, uluslararası enerji sevkiyatlarını olumsuz etkiledi.
İran'ın boğazdaki gemi geçişlerine müdahaleleri ve ABD'nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukası, küresel ekonomi üzerindeki baskıyı artırdı.
Enerji sevkiyatlarının aksaması, özellikle petrol ithalatına bağımlı ülkelerde arz güvenliği ve fiyatlara ilişkin endişeleri gündemde tutuyor.
BAE'DEN DİPLOMASİ ÇAĞRISI
Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı'nın diplomatik danışmanı Enver Gargaş da Bahreyn'in başkenti Manama'da katıldığı bir konferansta bölgedeki gerilime ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Diplomatik girişimlerin sonuç vermesini umut ettiklerini belirten Gargaş, yeni bir çatışmanın bölge ülkelerinin çıkarına olmadığını söyledi.
BAE'nin diplomatik çözümü desteklediğini ancak olası gelişmelere karşı hazırlıklarını sürdürdüğünü ifade etti.
ABD-İRAN GERİLİMİNDE GÖZLER DİPLOMATİK TEMASLARDA
ABD ile İran arasında askeri tehditler sürerken Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler, yeni bir çatışmanın önlenmesi açısından önem taşıyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Başkan Trump'ın İran'a yönelik yeni bir askeri operasyon konusunda henüz karar vermediğini ve Washington'ın diplomatik çözüme açık olduğunu açıkladı.
İran yönetimi ise yeni bir saldırıya geniş kapsamlı karşılık verileceği uyarısını yinelerken müzakerelerin yeniden başlaması için öne sürdüğü koşullarda ısrar ediyor.
Taraflar arasında henüz yeni bir anlaşmaya varılmış değil. Hürmüz Boğazı'nın statüsü, yaptırımlar ve İran'ın nükleer programı, diplomatik görüşmelerin temel anlaşmazlık başlıkları olmayı sürdürüyor.
