İsrail’de seçim öncesi kamuoyu yoklamaları, siyasi dengelerin yeni bir koalisyon krizine işaret ettiğini gösteriyor. Anketlere göre, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki blok ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot öncülüğündeki muhalefet, 120 sandalyeli mecliste hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamayabilir.

Trump’ın İran kararı bekleniyor: ABD’nin yeni saldırı planları gündemde
Trump’ın İran kararı bekleniyor: ABD’nin yeni saldırı planları gündemde
İçeriği Görüntüle

Seçim öncesi yayımlanan araştırmalarda muhalefet blokunun 54-56, Netanyahu liderliğindeki blokun ise yaklaşık 50 sandalye kazanacağı tahmin ediliyor. İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden iki siyasi listenin toplam sandalye sayısının 14-16 arasında olması bekleniyor. Anketlerin sandığa yansıması ve tarafların mevcut tutumlarını koruması durumunda, hükümet kurma görüşmelerinin tıkanabileceği değerlendiriliyor. Bu tabloda üç olasılık öne çıkıyor: seçimlerin yenilenmesi, Eisenkot liderliğinde bir hükümet kurulması veya geniş tabanlı bir ulusal birlik hükümetine gidilmesi.

SENARYO: İSRAİL YENİDEN SANDIĞA GİDEBİLİR

İki blokun da gerekli çoğunluğu sağlayamaması ve karşı taraftaki partilerle uzlaşamaması durumunda seçimlerin tekrarlanması gündeme gelebilir. İsrail, 2019-2022 döneminde yaşanan siyasi tıkanıklık nedeniyle dört yılda beş kez sandığa gitmişti. Benzer bir tablonun yeniden ortaya çıkması ihtimali, seçim sonrası senaryolar arasında yer alıyor.

Seçimlerin ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un siyasi parti liderleriyle görüşerek hükümeti kurma görevini vermesi bekleniyor. Görevlendirilen liderin hükümeti kuramaması halinde süreç diğer adaylarla devam edecek. Mecliste çoğunluğun sağlanamaması durumunda ise erken seçim yolu açılabilecek. Bu senaryoda Netanyahu, yeni hükümet kurulana kadar başbakanlık görevini sürdürmeye devam edebilir. Böyle bir süreç, siyasi belirsizliğin aylarca devam etmesine neden olabilir. İsrail Seçimlerinde Üç Senaryo Netanyahu Için Çoğunluk Çıkmazı

SENARYO: EİSENKOT LİDERLİĞİNDE HÜKÜMET

Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un öncülüğündeki muhalefetin hükümet kurabilmesi için farklı siyasi partilerin desteğine ihtiyacı bulunuyor. Ancak Arap partileriyle iş birliği konusu, muhalefet cephesindeki en önemli anlaşmazlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Netanyahu, muhalefetin Arap partileriyle koalisyon kurabileceği iddiasını seçim kampanyasında gündeme getirirken Eisenkot, bu partilerle birlikte hareket etmeyeceği yönünde açıklamalar yaptı. Muhalefet içindeki bazı sağcı siyasetçiler de Filistinli partilerle koalisyona karşı olduklarını belirtti.

İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Raam partisinin lideri Mansur Abbas ise 2021’de olduğu gibi koalisyona katılmaya açık olduğunu duyurdu. Hadash, Ta’al ve Balad’dan oluşan Ortak Liste de aşırı sağcı bir hükümetin sona erdirilmesi için dışarıdan destek verebileceğini açıkladı. Buna rağmen muhalefetin mevcut tutumunu koruması halinde bu partilerle hükümet kurulması zor görünüyor. Ancak söz konusu partilerin meclisteki sandalye sayısı, koalisyon görüşmelerinde belirleyici olabilir.

SENARYO: ULUSAL BİRLİK HÜKÜMETİ

Seçim sonrası gündeme gelen bir diğer olasılık, Netanyahu ve Eisenkot’un farklı siyasi kanatlardan partileri bir araya getiren geniş tabanlı bir ulusal birlik hükümeti kurması.

İsrail basınında, Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un yeni bir seçim döngüsüne girilmesini önlemek amacıyla böyle bir formüle sıcak baktığı yönünde değerlendirmeler yer aldı. Netanyahu da daha önce ulusal birlik hükümeti fikrini gündeme getirmişti. Bununla birlikte hem Netanyahu hem de Eisenkot seçim öncesinde geniş tabanlı bir hükümet kurmayı hedefledikleri yönündeki iddialara mesafeli yaklaştı. Dolayısıyla bu senaryo, tarafların seçim sonrasında siyasi tutumlarını değiştirmesine bağlı. Olası bir anlaşmada aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in hükümet dışında kalabileceği, Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in konumunun ise belirsiz olduğu değerlendiriliyor. Netanyahu ile Eisenkot arasında liderlik, devlet soruşturması ve yargı düzenlemeleri gibi konularda da müzakereler yaşanabileceği belirtiliyor. Filistin-4

FİLİSTİNLİLERİ NE BEKLİYOR?

Seçim sonuçları hangi hükümet formülünü ortaya çıkarırsa çıkarsın, Filistinlilere yönelik politikalarda köklü bir değişim yaşanacağına ilişkin beklentiler sınırlı. Netanyahu liderliğindeki aşırı sağcı koalisyonun yeniden iktidara gelmesi halinde Filistinlilere yönelik baskıların artabileceği değerlendiriliyor. Muhalefetin hükümeti kurması durumunda ise baskının bir ölçüde hafifleyebileceği, ancak politikaların farklı yöntemlerle devam edebileceği öne sürülüyor. İsrail’de seçim sonrası tablo, yalnızca hükümetin kimlerden oluşacağını değil, ülkenin iç siyasetini ve Filistinlilere yönelik politikaların seyrini de etkileyebilir.

Kaynak: Haber Merkezi