Dünya genelinde gıda piyasalarında ağustos ayında yukarı yönlü hareketlilik yaşandı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) yayımladığı verilere göre, uluslararası gıda emtia fiyatlarındaki değişimi izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi ağustosta 133,3 puana yükseldi.
Temmuz ayında revize edilen 130,8 puanlık seviyenin yüzde 1,9 üzerine çıkan endeks, böylece Kasım 2022’den bu yana en yüksek değerine ulaştı. Endeks, geçen yılın ağustos ayına kıyasla da yüzde 2,5 daha yüksek seviyede gerçekleşti.
TÜM TEMEL GIDA GRUPLARINDA FİYATLAR ARTTI
FAO verilerine göre ağustosta gıda piyasalarında geniş kapsamlı bir fiyat artışı görüldü. Tahıllar, bitkisel yağlar, şeker, et ve süt ürünlerinden oluşan beş ana grubun tamamında fiyatlar yükseldi.
Tahıl fiyat endeksi aylık bazda yüzde 2,2 artarak Mayıs 2024’ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Küresel talebin güçlü seyretmesi, önemli üretim bölgelerinde görülen olumsuz hava koşulları ve Karadeniz üzerinden gerçekleştirilen ihracata ilişkin belirsizlikler tahıl fiyatlarının yükselmesinde etkili oldu.
ŞEKER FİYATLARINDA YÜZDE 11,9'LUK ARTIŞ
Gıda fiyatlarındaki yükselişte en dikkat çekici hareketlerden biri şeker piyasasında yaşandı. Verilere göre şeker fiyat endeksi ağustosta yüzde 11,9 yükseldi. Böylece şeker fiyatları yaklaşık bir yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Brezilya'nın yanı sıra Avrupa ve Asya'daki önemli üretim bölgelerinde hava koşullarının üretim üzerindeki olası etkilerine ilişkin endişeler, şeker fiyatlarını yukarı yönlü destekledi.
SAVAŞ VE AŞIRI HAVA OLAYLARI GIDA PİYASALARINI BASKILIYOR
Küresel gıda fiyatlarında yaşanan yükselişte yalnızca üretim koşulları değil, jeopolitik gelişmeler ve ticaret yollarına ilişkin riskler de etkili oluyor.
Avrupa'daki aşırı sıcaklık ve kuraklık, El Niño kaynaklı riskler ile Ukrayna ve İran'daki savaşların tedarik zincirleri üzerindeki baskısı, küresel gıda piyasalarındaki belirsizlikleri artırıyor.
Özellikle Karadeniz'deki ticaretin aksama ihtimali, Rusya ve Ukrayna gibi önemli tahıl ihracatçılarından yapılacak sevkiyatlara yönelik endişeleri güçlendiriyor.
FAO Başekonomisti Maximo Torero da iklim kaynaklı şokların, jeopolitik gerilimlerin ve ticaret lojistiğindeki aksaklıkların aynı dönemde küresel gıda piyasaları üzerinde baskı oluşturduğuna dikkat çekti.
GIDA FİYATLARI 2022 REKORUNUN HALA ALTINDA
Ağustosta yaşanan yükselişe rağmen FAO Gıda Fiyat Endeksi henüz tarihi zirvesine ulaşmış değil. Endeks, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından Mart 2022'de ulaştığı rekor seviyenin yüzde 16,8 altında bulunuyor.
FAO ayrıca küresel tahıl piyasalarına ilişkin üretim beklentisini de güncelledi. Buna göre 2026 yılı dünya tahıl üretimi tahmini 3,4 milyon ton aşağı çekilerek 2,98 milyar tona indirildi.
Yeni veriler, küresel gıda piyasalarında fiyat baskısının yeniden güçlendiğine işaret ederken, üretim koşulları, hava olayları ve jeopolitik gelişmelerin önümüzdeki dönemde fiyatların seyri açısından belirleyici olmaya devam edeceği görülüyor.
