Anne babadan kalan ev ya da arsa, kardeşler arasında en çok "noter gerekiyor mu" sorusunu doğuruyor. İnternet üzerinden paylaşışan "noter şartı kaldırıldı" diye duyurulan yeni bir düzenleme de yok. Türk Medeni Kanunu'nun 676. maddesi mirasçılar arasındaki paylaşma sözleşmesi için zaten yalnızca yazılı şekil arıyor, noter zorunluluğu hiçbir zaman olmadı.
NOTER ŞART MI, DEĞİL Mİ?
Paylaşma sözleşmesi tüm mirasçıların imzasını taşıyan yazılı bir belgeyle geçerli sayılıyor. Avukatlar ileride çıkabilecek imza itirazına karşı noterde düzenlemeyi öneriyor, ama tercih mirasçılara ait. Mirasçılardan biri payını aile dışından birine devrediyorsa iş değişiyor, o devir tapuda resmi şekilde yapılmak zorunda.
TAPUDA İNTİKAL NASIL YAPILIYOR?
İlk adım noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi almak. Ardından ölümden itibaren dört ay içinde vergi dairesine veraset ve intikal vergisi beyannamesi veriliyor, ilişik kesme belgesi alınıyor. Son aşamada Web-Tapu'dan randevu alınıp tapu müdürlüğüne gidiliyor. İntikal tamamlandığında taşınmaz mirasçılar adına elbirliği mülkiyeti olarak kaydediliyor, yani hisseler ayrılmıyor.
HARÇ NEREDE BAŞLIYOR?
Miras yoluyla intikalde tapu harcı alınmıyor, yalnızca bağımsız bölüm başına yaklaşık 6 bin 680 lira döner sermaye ücreti ödeniyor. Harç, mirasçılar evi kendi aralarında bölüştürmeye karar verdiğinde devreye giriyor. Harçlar Kanunu'na bağlı tarifede elbirliği halindeki taksim için binde 22,77, paylı mülkiyetteki taksim için binde 11,38 oran yazıyor. Emlak vergisi değeri 6 milyon lira olan bir evde ilk yol 136 bin 620 lira, ikinci yol 68 bin 280 lira harç demek. Önce paylı mülkiyete geçip sonra taksim yapan mirasçı tutarı yarıya indiriyor.
2026 VERASET VERGİSİ İSTİSNASI
Vergi tarafında eş ve çocukların her biri için 2 milyon 907 bin 136 liralık istisna uygulanıyor, çocuk yoksa eşin istisnası 5 milyon 817 bin 845 lira. Aynı 6 milyon liralık ev üç kardeşe kaldığında kişi başına düşen 2 milyon lira istisnanın altında kalıyor ve veraset vergisi çıkmıyor. İstisnayı aşan kısımda oran yüzde 1'den başlıyor.
BİR MİRASÇI BİLE İMZA ATMAZSA...
Elbirliği mülkiyetinde satış için tüm mirasçıların onayı gerekiyor. Uzlaşma sağlanamazsa diğer mirasçılar sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi davası açabiliyor, ev satılıp bedel paylara göre dağıtılıyor. Yazılı paylaşma sözleşmesi imzalandıktan sonra tapuya gitmekten kaçınan mirasçıya karşı ise tescil davası yolu açık.
