OECD verilerine göre küresel doğrudan yabancı yatırımlar 2026'nın ilk yarısında yüzde 28 artışla 1 trilyon 198 milyar dolara çıktı. İlk çeyrekte yüzde 45 büyüyen yatırım akışı ise ikinci çeyrekte yüzde 26 geriledi. Artışın büyük bölümü gelişmiş ekonomilere ve özellikle ABD'ye yönelirken Türkiye'ye gelen yatırımlar aynı dönemde ters yönde ilerledi. Uluslararası Yatırımcılar Derneği'nin (YASED) Merkez Bankası verilerinden derlediği bültene göre Türkiye'ye ilk yarıda gelen uluslararası doğrudan yatırım yüzde 31 azalarak 4,2 milyar dolarda kaldı.
OECD'nin açıkladığı verilere göre üye ekonomilerin yaklaşık üçte ikisinde ve çok sayıda gelişmekte olan ülkede yılın ilk yarısında yatırım girişleri arttı. Yükselişin ana kaynağı hisse senedi yatırımları oldu. Şirket içi kredilerdeki hareketlilik de artışa daha sınırlı ölçüde katkı verdi. OECD ülkelerine yönelik doğrudan yatırımlar yüzde 67 yükselirken ABD'ye giren yatırımlar ikinci çeyrekte son 10 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
İKİNCİ ÇEYREKTE NE DEĞİŞTİ?
OECD, yılın geri kalanına ilişkin görünümün belirsizliğini koruduğunu bildirdi. Örgüt, jeopolitik gerilimlerin sürdüğünü, enerji ve üretim girdilerinin maliyetlerinde yeni baskılar oluştuğunu ve ticaret politikalarının değişmeye devam ettiğini vurguladı. OECD'nin eylül ayında yayımladığı ara rapor da Orta Doğu'daki çatışmanın küresel büyümeyi yavaşlattığına işaret etmişti. Rapora göre dünya ekonomisi 2025'in ikinci yarısındaki yüzde 3,6'lık yıllıklandırılmış büyüme hızından 2026'nın ilk yarısında yüzde 2,6'ya indi.
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü (UNCTAD) geçen hafta yayımladığı raporda benzer bir tablo çizdi. UNCTAD'a göre gelişmiş ekonomilere giden yatırımlar ilk yarıda yüzde 70'in üzerinde artarken gelişmekte olan ülkelerde artış yüzde 8'de kaldı. Sınır ötesi şirket birleşmelerinin değeri yılın ilk dokuz ayında yüzde 57 artışla 494 milyar dolara çıktı ancak işlem sayısı yüzde 23 azaldı. Türkiye'nin de yer aldığı Batı Asya'da yeni yatırım projesi duyuruları yüzde 52 geriledi.
TÜRKİYE'YE GELEN YATIRIM NEDEN AZALDI?
YASED verilerine göre Türkiye'ye haziran ayında yalnızca 210 milyon dolarlık doğrudan yatırım girişi oldu. İlk yarıdaki yüzde 31'lik düşüşün başlıca nedeni 2,4 milyar dolarlık yatırım tasfiyeleri oldu. Gerileme yaz aylarında da sürdü. Türkiye'ye yılın ilk sekiz ayında gelen yatırım yüzde 35 azalarak 6,8 milyar dolara indi. Geçen yılın aynı döneminde giriş 10,6 milyar dolar seviyesindeydi.
Küresel akış yüzde 28 artarken Türkiye'deki yüzde 31'lik düşüş iki eğilim arasında 59 puanlık bir fark oluşturuyor. Türkiye'nin ilk yarıda çektiği 4,2 milyar dolar, OECD'nin hesapladığı küresel toplamın kabaca binde 3,5'ine denk geliyor. Ocak-ağustos döneminde Türkiye'ye en fazla yatırım sermayesi 1,2 milyar dolarla Almanya'dan geldi.
YILIN GERİ KALANINDA NE BEKLENİYOR?
UNCTAD, yatırım akışlarının önümüzdeki dönemde birkaç yüksek gelirli ekonomi ve finans merkezinde yoğunlaşabileceğini öngörüyor. Raporda jeopolitik gerilimler, yükselen borçlanma maliyetleri ve enerji fiyatlarındaki baskının yeni yatırım kararlarını zorladığı belirtiliyor. Gelişmekte olan ekonomiler için en zayıf halka, gerçek üretim kapasitesi oluşturan yeni tesis yatırımları olarak öne çıkıyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek eylülde New York'ta ABD'li yatırımcılarla bir araya gelerek "Ekonomimiz şoklara karşı dayanıklı" mesajını vermişti. Adalet Bakanı Akın Gürlek de aynı dönemde yabancı yatırımcıya hukuk güvenliği konusunda güvence verdi. Merkez Bankası'nın kasımda yayımlayacağı eylül ödemeler dengesi verileri, Türkiye'deki düşüşün sonbaharda da sürüp sürmediğini gösterecek.
