Akıllı televizyonların evlerde ne kadar veri topladığına ilişkin tartışmalar LG üzerinde gerçekleştirilen yeni testlerle yeniden alevlendi. Gamers Nexus, Level1Techs ve güvenlik araştırmacılarının LG’nin webOS işletim sistemini kullanan televizyonlar üzerinde yaptığı incelemelerde cihazların ağ trafiği, mikrofon kullanımı ve içerik tanıma sistemleri mercek altına alındı.
Ortaya çıkan sonuçlar, modern televizyonların yalnızca görüntü aktaran cihazlar olmaktan çıkarak ev içerisindeki önemli bir veri toplama noktasına dönüşebildiğini gösterdi.
TELEVİZYON KAPANDI AMA MİKROFON DEVREDE KALDI
Testlerin en dikkat çekici bölümü televizyonun bekleme modundaki davranışı oldu. Araştırmacılar, belirli özelliklerin etkin olduğu test koşullarında ekran kapatıldıktan sonra bile cihazın mikrofon sisteminin çalışabildiğini ve ortamdan ses verisi alınabildiğini belirledi.
Sesli komut sistemlerinin çalışma biçimi de incelemeye alındı. Televizyonların kullanıcı tarafından verilen bazı sesli komutları algılayarak işlediği ve konuşmayı metne dönüştürebildiği görüldü. Araştırmacılar, belirli koşullarda mikrofonun komutun ardından bir süre daha aktif kalabildiğini de ortaya koydu.
Bu bulgu, televizyonun kumandayla kapatılmasının cihazın bütün donanım ve yazılım fonksiyonlarının tamamen devre dışı kaldığı anlamına gelmediğini gösterdi.
ORTAMDAKİ SESLER METNE DÖNÜŞTÜRÜLEBİLİYOR
İncelemelerde sesli komut özelliği üzerinden alınan bazı seslerin metne dönüştürülerek sistem günlüklerinde görülebildiği bildirildi. İnternet bağlantısının kesildiği bazı deneylerde de verilerin cihaz üzerinde işlenebilmesi veya geçici olarak tutulabilmesi dikkat çekti.
Ancak araştırmanın bu bölümü önemli bir ayrıntı içeriyor. Testlerde ortaya konulan teknik kapasite, dünya genelindeki bütün LG televizyonların sahiplerini sürekli ve gizlice dinleyerek konuşmalarını LG sunucularına gönderdiği anlamına gelmiyor.
Bulgular, belirli ayarlar ve teknik koşullar altında televizyonların sahip olduğu ses işleme kapasitesini ve bu sistemlerin güvenlik açıkları üzerinden kötüye kullanılabilme ihtimalini ortaya koyuyor.
EVDEKİ DİĞER CİHAZLARI DA TESPİT ETTİ
Araştırmacıları şaşırtan bir başka bulgu ise televizyonun bağlı olduğu yerel ağdaki hareketliliği oldu. Yapılan testlerde LG televizyonun aynı ağda bulunan telefon, akıllı saat ve diğer elektronik cihazlara ilişkin bazı ağ bilgilerini tespit edebildiği görüldü.
Televizyonun çevredeki Wi-Fi ağlarına ilişkin SSID ve sinyal gücü gibi bilgileri de görebildiği aktarıldı. Böylece akıllı televizyonun yalnızca kendisine gönderilen içerikle değil, bulunduğu evin dijital ağıyla da etkileşim kurabildiği ortaya çıktı.
EKRANDA NE İZLENDİĞİ DE TAKİP EDİLEBİLİYOR
LG televizyonlarda tartışmanın diğer ayağını ACR olarak bilinen Otomatik İçerik Tanıma teknolojisi oluşturuyor. Bu teknoloji ekrandaki görüntü ve seslerden dijital örnekler oluşturarak kullanıcının hangi içeriği izlediğinin belirlenmesine yardımcı oluyor.
Daha dikkat çekici olan ise sistemin yalnızca televizyon uygulamalarındaki içeriklerle sınırlı kalmaması. HDMI üzerinden bilgisayar, oyun konsolu veya başka bir harici cihaz televizyona bağlandığında ekrana yansıtılan içeriğin de belirli koşullarda ACR sistemi tarafından tanınabildiği ortaya konuldu.
Bu veriler reklamların kişiselleştirilmesi ve izleyici davranışlarının analiz edilmesi açısından büyük değer taşırken, kullanıcıların ne ölçüde takip edildiklerini bildikleri ve buna ne kadar açık biçimde onay verdikleri sorusu da tartışmanın merkezinde yer alıyor.
216 MİLYON CİHAZ DETAYI DİKKAT ÇEKTİ
Araştırmanın yankı uyandırmasının nedenlerinden biri de LG’nin dünya genelindeki devasa Smart TV ağı oldu. İncelemelerde gündeme getirilen yaklaşık 216 milyon cihazlık rakam, tek tek bu kadar televizyonun test edildiği anlamına gelmiyor; şirketin küresel akıllı televizyon ekosisteminin büyüklüğüne işaret ediyor.
Bu nedenle test edilen sistemlerin ne kadar geniş bir cihaz grubunda aynı şekilde çalıştığının model ve yazılım sürümüne göre ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor. Bununla birlikte yüz milyonlarca cihazdan oluşan bir ekosistemde veri toplama teknolojilerinin bulunması, mahremiyet tartışmasının boyutunu büyütüyor.
AYDA 4 GB VERİ İDDİASI
Testlerde televizyonların oluşturduğu veri trafiği de incelendi. Bazı ölçüm ve hesaplamalar üzerinden cihazların kullanım şekline bağlı olarak aylık gigabaytlar seviyesinde veri alışverişi gerçekleştirebildiği, yaklaşık 4 GB'a ulaşabilen trafik oluşabileceği ileri sürüldü.
Ancak bu rakamın bütün LG televizyonların her ay kullanıcılarından 4 GB kişisel veri toplayıp merkeze gönderdiği şeklinde yorumlanmaması gerekiyor. Uygulamalar, yazılım güncellemeleri, yayın akışı, ACR hizmetleri ve diğer internet bağlantılı özellikler de televizyonun toplam ağ trafiğine dahil olabiliyor.
FİŞİ ÇEKMEK İLE KUMANDADAN KAPATMAK AYNI DEĞİL
Araştırmanın ortaya çıkardığı en önemli ayrıntılardan biri de “kapalı televizyon” kavramı oldu. Akıllı televizyon kumandadan kapatıldığında çoğu zaman elektrik bağlantısı tamamen kesilmiyor ve cihaz düşük güç tüketen bekleme moduna geçiyor.
Sesle uyandırma gibi özelliklerin kullanılabilmesi için de bazı modellerde mikrofon sisteminin uyandırma kelimesini algılayabilecek durumda kalması gerekiyor. Elektrik bağlantısının tamamen kesilmesi ise doğal olarak bu donanımsal işlevleri de devre dışı bırakıyor.
LG İDDİALARA NE DİYOR?
LG, televizyonlarının kullanıcıları bekleme modunda gizlice dinleyerek konuşmalarını kaydettiği yönündeki genel suçlamayı reddediyor. Şirket, desteklenen modellerde bulunan uzaktan ses algılama özelliğinin kullanıcı tarafından etkinleştirilmesi gerektiğini ve bekleme modundaki dinlemenin yalnızca belirlenen uyandırma ifadesini tespit etmek amacıyla gerçekleştirildiğini savunuyor.
Şirkete göre uyandırma ifadesi tespit edilmediğinde ses yerel olarak işleniyor ve sunuculara gönderilmiyor. Bu nedenle araştırmalarda ortaya çıkan teknik kabiliyetlerle LG’nin bütün televizyonlarda sistematik biçimde kullanıcı konuşmalarını gizlice kaydettiği iddiasının birbirinden ayrılması gerekiyor.
AKILLI TELEVİZYONLARDA MAHREMİYET TARTIŞMASI BÜYÜYOR
Ortaya çıkan bulgular yine de akıllı televizyonların ev içerisindeki konumunu yeniden tartışmaya açtı. Mikrofon, internet bağlantısı, otomatik içerik tanıma ve reklam teknolojilerinin aynı cihazda birleşmesi, televizyonları önemli miktarda kullanıcı verisi işleyebilen sistemlere dönüştürüyor.
Bir zamanlar yalnızca yayın izlemek için kullanılan televizyonların bugün hangi programın izlendiğini anlayabilmesi, aynı ağdaki cihazlarla iletişim kurabilmesi ve sesli komutları algılayabilmesi, mahremiyet açısından yeni soruları beraberinde getiriyor. Tartışmanın merkezindeki soru ise giderek daha çarpıcı hale geliyor: Televizyonu kapattığınızda gerçekten kapanıyor mu?
