Limonun tarladaki fiyatı ekimde neredeyse yarı yarıya düştü ancak market rafındaki indirim çok sınırlı kaldı. TZOB verilerine göre limonun üretici fiyatı yüzde 44,3 gerilerken market fiyatı yalnızca yüzde 16,5 indi. Sonuçta limon markette üreticideki fiyatının 11 katına satıldı. Eylülde 7,3 kat olan fark bir ayda yüzde 633'ten yüzde 999'a çıktı.
TARLADA 3,90 MARKETTE 42,87 LİRA
Eylül raporunda limonun kilosu üreticide 7 liraya, markette 51,34 liraya satılıyordu. Ekimdeki düşüş oranları uygulandığında limon üreticide yaklaşık 3,90 liraya, markette 42,87 liraya geriledi. Tarladaki fiyat 3 lira 10 kuruş düşerken market fiyatı 8 lira 47 kuruş azaldı. Ancak oransal olarak bakıldığında üreticinin kaybı market indiriminin yaklaşık üç katı oldu.
TZOB'a göre limonda erkenci çeşitlerin hasadının sürmesi arzı artırarak üretici fiyatını aşağı çekti. Üretici ile market arasındaki farkta limonu yüzde 333,6 ile kuru incir, yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile iç fındık izledi.
Kuru incirin kilosu üreticide 135 lira, markette 585,41 lira oldu. Havuç tarlada 12,50 liradan alınıp markette 47,84 liradan satıldı. Elma üreticide 21,66 lira, markette 72,17 lira oldu. İç fındık ise üreticide 350 lira iken markette 1.164,77 liraya ulaştı.
DOMATES TARLADA DA MARKETTE DE ZAMLANDI
TZOB'un markette izlediği 36 üründen 25'i zamlandı, 11'i ucuzladı. En sert artış yüzde 62,9 ile domateste görüldü. Sivri biber yüzde 35,2, mısırözü yağı yüzde 34,1, salatalık yüzde 32 ve yeşil soğan yüzde 27,9 zamlandı. Üreticide de domates yüzde 76,1 ile en çok artan ürün oldu. TZOB domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabaktaki yükselişin tarladan seraya geçişten kaynaklandığını açıkladı.
Markette en fazla ucuzlayan ürünler limonun ardından maydanoz, pirinç, nohut ve zeytinyağı oldu. Zeytinyağı üreticide yüzde 7,2 geriledi. TZOB düşüşü yeni hasat dönemine, yüksek zeytin rekoltesine ve stoklarla artan arza bağladı. Fındıkta fiyatların baskılanması, Antep fıstığı ve patateste ise hasadın bitmesi ve depolardaki ürün fazlası üretici fiyatlarını aşağı çekti.
MAZOT BİR YILDA YÜZDE 73 ARTTI
Çiftçinin maliyetleri ise yükselmeye devam ediyor. Mazot ekimde aylık yüzde 3,5, yıllık yüzde 73,4 zamlandı. ÜRE gübresi aylık yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2,5 ve 20.20.0 kompoze gübre yüzde 2 pahalandı. Yıllık bazda amonyum nitrat gübresinde artış yüzde 67,7, amonyum sülfatta yüzde 56,7 oldu.
Süt yemi aylık yüzde 6,6, besi yemi yüzde 6,5 arttı ve iki yem türünde de yıllık artış yüzde 38'i geçti. Elektrik fiyatları bir yılda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,7 yükseldi. Girdi maliyetleri artarken limon ve patates gibi ürünlerde tarladaki fiyatın düşmesi üreticinin kazancını daha da daraltıyor. Market rafındaki fiyatın ise aynı hızla düşmemesi market fiyatları ile üretici arasındaki farkı büyütüyor.
