Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), Türkiye'nin ikinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile İngiltere Başbakanı Winston Churchill arasında 1943 yılında gerçekleştirilen Adana görüşmesine ilişkin 83 yıllık istihbarat belgesini kamuoyuyla paylaştı. MİT'in resmi internet sitesindeki "Özel Koleksiyon" bölümünde yayımlanan belge, dönemin Alman konsolosunun görüşmeye ilişkin değerlendirmelerini ve Türk-Alman ilişkileri hakkındaki mesajlarını içeriyor.
MİT'İN ARŞİVİNDEN 83 YILLIK BELGE ÇIKTI
Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti İzmir Merkez Amirliği tarafından hazırlanan belge, MİT'in resmi internet sitesinde "Özel Koleksiyon" başlığı altındaki "Belgeler" bölümünde yayımlandı. "Churchill ziyareti ve Alman konsolosu" başlığını taşıyan evrakta, İngiltere Başbakanı Churchill'in Adana ziyareti sırasında Alman konsolosunun yaşadığı hareketlilik ve diplomatik temaslara ilişkin değerlendirmeler aktarıldı. Belgede, Alman konsolosunun görüşmenin ardından Türkiye'nin Almanya ile ilişkilerine dair güvence verildiğini öne sürdüğü ifadeler de yer aldı.
ALMAN KONSOLOSUNUN MESAJI BELGEDE YER ALDI
8 Şubat 1943'te hazırlanan yazıda, Alman konsolosunun Churchill'in Adana ziyaretine ilişkin ilk günlerde telaş gösterdiği belirtildi. Belgeye göre konsolos, 4 Şubat 1943'te bir kişiyi odasına çağırarak kendisine ulaştırılan şifreli mesajı aktardı. Konsolosun ifadeleri belgede şöyle yer aldı:
"Şimdi sefarethaneden bir şifre aldım. Bu şifrede Türk hükümetinin Alman dostluğundan ayrılmayacağına dair Von Papen'e kat'i teminat verdiği bildiriliyor. Bundan başka dostlarınız sizden bu mülakat hakkında biz Almanların ne düşündüğünü soracak olurlarsa Almanya'nın bu mülakatı büyük bir soğukkanlılıkla karşıladığını söyleyiniz. Saygılarımla arz eylerim. Z. M. A."
BELGEDE 12 ŞUBAT 1943 DAMGASI
MİT tarafından yayımlanan evrakta, "Churchill ziyareti ve Alman konsolosu" konu başlığının yanı sıra kaynak olarak "İzmir Yuvası" ibaresi de bulunuyor. Belgenin üzerinde ayrıca 12 Şubat 1943 tarihli kayıt damgası yer alıyor. Böylece 1943 yılında hazırlanan ve dönemin diplomatik gelişmelerine ilişkin istihbarat değerlendirmelerini içeren belge, MİT'in arşiv paylaşımıyla yeniden gündeme geldi.
