Kuzey Kutbu’nda ilkbahar aylarında yaşanan ancak ayrıntıları yeni ortaya çıkan gizli bir Rus operasyonu, NATO ülkelerinde kritik altyapının güvenliğine ilişkin endişeleri yeniden gündeme taşıdı.
Batılı yetkililere göre Rusya, Norveç’e bağlı Svalbard takımadaları yakınlarında denizaltı fiber optik kablolarını devre dışı bırakmak amacıyla kullanılabilecek gelişmiş bir teknolojiyi test etmeye çalıştı.
İngiltere, Norveç ve ABD’nin ortak operasyonuyla Rus unsurları takip edilirken, tarafların denizde karşı karşıya geldiği ve Rusya’nın tatbikatı tamamlayamadan bölgeden ayrıldığı belirtildi.
RUSYA’NIN ÖZEL BİRİMİ DEVREDEYDİ
Operasyonun Rusya’nın derin deniz faaliyetlerinden sorumlu GUGI birimi tarafından gerçekleştirildiği öne sürüldü. Birimin, derin deniz araçlarını kullanarak yeni teknolojinin konuşlandırılmasını simüle ettiği aktarıldı.
Batılı yetkililer söz konusu teknolojiyi “gelişmiş ve yıkıcı” olarak nitelendirirken, sistemin tam olarak nasıl çalıştığına ilişkin teknik ayrıntılar güvenlik gerekçesiyle paylaşılmadı.
NATO ÜLKELERİ ORTAK OPERASYON DÜZENLEDİ
Rus unsurlarının faaliyetlerinin tespit edilmesinin ardından İngiltere, Norveç ve ABD harekete geçti. Ortak operasyon kapsamında bölgedeki Rus gemileri ve denizaltı araçları takip edildi.
Rusya’nın planladığı denemeyi tamamlamasının engellendiği ve Rus unsurlarının daha sonra bölgeden ayrıldığı bildirildi. Operasyon sırasında herhangi bir denizaltı kablosuna zarar verilmedi.
İngiltere ve Norveç, nisan ayında Rusya’nın bölgede gizli faaliyetlerde bulunduğunu açıklamıştı. Ancak denenen teknolojinin niteliği, operasyonun tam konumu ve ABD’nin müdahaleye katıldığı bilgileri daha sonra ortaya çıktı.
İNTERNET VE UYDU VERİLERİ İÇİN KRİTİK KABLOLAR
Svalbard çevresindeki denizaltı kabloları, bölgeyi Norveç ana karasına bağlamasının yanı sıra küresel iletişim altyapısı açısından da stratejik önem taşıyor.
Denizlerin altından geçen fiber optik hatlar internet trafiğinden finansal işlemlere, iletişimden uydu verilerinin aktarılmasına kadar çok sayıda kritik sistemin çalışmasını sağlıyor.
Bu nedenle kablolarda meydana gelebilecek geniş çaplı bir kesintinin yalnızca iletişimi değil, ekonomik ve güvenlik sistemlerini de etkileyebileceği değerlendiriliyor.
NATO’DA 5. MADDE ENDİŞESİ
Ortaya çıkan bilgiler, NATO içerisinde daha geniş bir güvenlik tartışmasını da beraberinde getirdi. Bazı Batılı istihbarat yetkililerinin, Rusya’nın kritik altyapıya yönelik olası bir müdahaleyle NATO’nun ortak savunmayı düzenleyen 5. maddesini sınamaya çalışabileceğinden endişe duyduğu aktarıldı.
Özellikle doğrudan hangi ülkenin sorumlu olduğunun belirlenmesini zorlaştırabilecek yöntemlerin kullanılması, olası bir saldırıya NATO’nun nasıl karşılık vereceği sorusunu gündeme getiriyor.
NORVEÇ’TEN RUSYA’YA MESAJ
Norveç Savunma Bakanı Tore Sandvik, gerçekleştirilen ortak operasyonla Rusya’ya açık bir mesaj verildiğini belirtti.
Sandvik, Rusya’nın gizli şekilde faaliyet gösteremeyeceğinin ortaya konulduğunu ifade ederek, kritik altyapıya yönelik herhangi bir girişimin tespit edileceğini ve sonuçları olacağını vurguladı.
Norveç yönetimi aynı zamanda Kuzey Kutbu’ndaki gerilimin daha fazla tırmanmasının hiçbir tarafın çıkarına olmadığını belirtti.
DENİZALTINDA GÜVENLİK ÖNLEMLERİ ARTIRILIYOR
Son yıllarda Avrupa çevresindeki denizaltı kabloları ve enerji altyapısında meydana gelen olaylar, deniz tabanındaki stratejik hatların korunmasını NATO’nun öncelikli güvenlik başlıklarından biri haline getirdi.
NATO ve Avrupa ülkeleri, kritik denizaltı altyapısının korunması amacıyla gözetleme ve devriye faaliyetlerini artırırken, Rusya’nın Svalbard yakınlarındaki gizli denemesine ilişkin ortaya çıkan son bilgiler denizlerin altındaki altyapının olası bir çatışmada yeni mücadele alanlarından biri olabileceği yönündeki endişeleri güçlendirdi.
