İsviçre’deki müzakerelerin ardından ABD, İran, Lübnan, Katar ve Pakistan’ın yer alacağı yeni bir ateşkes denetim mekanizması üzerinde uzlaşıldı. 2024’teki yapının yerine geçen bu yeni komite, İsrail’in bölgedeki güvenlik dengelerini sarsarken, Tel Aviv’in sürece dahil edilmemesi diplomatik krizin fitilini ateşledi.
TEL AVİV'DE "DIŞLANMIŞLIK" KORKUSU
Kanal 12 televizyonunun haberine göre Netanyahu, İsrail'in stratejik çıkarlarının korunmadığı ve ABD-İran eksenli yeni bir yapının kurulması karşısında büyük endişe duyuyor. Washington’un 2024’te Fransa ve BM'yi de içeren eski yapıyı bir kenara iterek Tahran ile doğrudan bir denetim mekanizması kurması, Netanyahu kabinesinde "diplomatik yalnızlık" paniğine yol açtı.
İSLAMABAD MUTABAKATI'NDAN YENİ YOL HARİTASINA
İran ve ABD heyetleri, İsviçre'deki Buergenstock görüşmelerinde 60 günlük bir yol haritası üzerinde anlaştı. Katar ve Pakistan arabuluculuğunda oluşturulan üst düzey komite, şu kritik görevleri üstlenecek:
-
Siyasi Denetim: 14 maddelik İslamabad Mutabakatı'nın uygulanmasını gözetmek.
-
Ateşkes İzleme: Lübnan genelindeki çatışmasızlık ortamını denetlemek.
-
Teknik Detaylar: İran'ın temsilci göndereceği yeni mekanizmanın usullerini belirlemek.
"NİHAİ ANLAŞMA" İÇİN 60 GÜN
Taraflar, Lübnan’daki çatışmaları sonlandırmak ve bölgesel güvenliği temin etmek adına 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varmayı hedefliyor. İranlı yetkililer, İsrail'in Lübnan'daki işgalini de doğrudan etkileyecek olan bu sürecin, bölgedeki "askeri statükoyu" kökten değiştireceği mesajını veriyor.
İSRAİL'İN DİPLOMATİK KARŞI SALDIRISI
Netanyahu’nun, İsrail'in dışlandığı bu "yeni mekanizma" karşısında Washington nezdinde girişim başlattığı belirtiliyor. İsrail, kendi güvenliğini doğrudan ilgilendiren bir bölgede, en büyük düşmanı olarak gördüğü İran'ın denetim yetkisine sahip olmasını kabul edilemez buluyor. Sürecin ilerleyen günlerde Orta Doğu'daki ittifak dengelerini ciddi oranda sarsması bekleniyor.
